ادامه تصاویر نمایشگاه نفت گاز و پتروشیمی

با آغاز به کار پروژه های جدید نفت و گاز محقق می شود

جذب چشمگیر نیروی انسانی در طرح های پیمانکاری صنعت نفت

	اخبار مرتبط
	» وزارت نفت سالانه امکانات آموزش 100 هزار نفر را ایجاد می کند » جذب بیش از ۱۲۳ هزار نفر نیروی انسانی در صنعت نفت » وزارت نفت در زمینه اشتغال‌زایی گام‌های بزرگی برداشته است
	نسخه چاپی

مدیرکل کارآفرینی و اشتغال وزارت نفت گفت: با فعال شدن پروژه های جدید در صنعت نفت در سال آینده، آمار افراد شاغل در پروژه های پیمانکاری، با افزایش چشمگیری مواجه خواهد شد.

نازیلا عاکفیان در گفت و گو با خبرنگار شانا گفت: در حال حاضر با توجه به این که بعضی از طرح ها در صنعت نفت به بهره برداری رسیده، جذب نیرو در این صنعت کاهش یافته است، ولی با فعال شدن پروژه های جدید آمار جذب نیرو افزایش خواهد یافت.

وی در ادامه افزود: از ابتدای سال جاری تعداد ۱۲۳ هزار و ۱۰۳ نفر در صنعت نفت جذب شده اند.

مدیر کل کارآفرینی و اشتغال وزارت نفت تصریح کرد: از ابتدای سال جاری ۵۰ هزار و ۱۳۵ نفر در شرکت ملی نفت، ۷ هزار و ۱۰۸ نفر در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی،  ۱۸ هزار و ۴۰۲ نفر در شرکت ملی صنایع پتروشیمی و تعداد ۴۷ هزار و ۴۵۸ نفر در شرکت ملی گاز، تعداد ۲۸ هزار و ۷۸۱ نفر در شرکت‌های تابعه وزارت نفت در منطقه عسلویه جذب شده‌اند.

وی با تاکید برهدف اداره کل کارآفرینی و اشتغال وزارت نفت مبنی بر سیاست گذاری و نظارت بر فرآِیند ایجاد و توسعه اشتغال با رویکرد کارآفرینی، اظهار داشت: با توجه به گستردگی بالای فعالیت‌های حوزه نفت، گاز و پتروشیمی در کشور طراحی و تدوین برنامه‌های راهبردی توسعه کارآفرینی و اشتغال یکی از اولویت‌های اساسی در صنعت نفت است.

عاکفیان در تشریح گزارش عملکرد اداره کارآفرینی و اشتغال وزارت نفت در سال 86 اظهار داشت: راه اندازی جلسات هم اندیشی با نمایندگان کارآفرینی سازمان های مرتبط در صنعت نفت، تشکیل هسته علمی کارآفرینی با عضویت نمایندگان چهار شرکت اصلی صنعت نفت و سازمان های مرتبط، برگزاری جشنواره کارآفرینان برتر، استخراج تسهیلات قابل ارائه به کارآفرینان و ارائه پیشنهادهای اصلاحی لازم، از مهم ترین فعالیت های اداره کارآفرینی و اشتغال صنعت نفت است.

وی در تشریح دیگر فعالیت های انجام شده در این اداره افزود: شناسایی نیازهای مهارتی مورد نیاز صنعت نفت و اعلام به وزارت کار، اجرای کارگاه آموزشی کارآفرینی ویژه مدیران، ایجاد بانک اطلاعاتی و سند راهبردی کارآفرینان، فراهم آوردن زمینه تشکیل شرکت های تعاونی برای ایجاد و توسعه صنایع زود بازده، بررسی انجمن کارآفرینان مسلمان جهان و شرکت در یازدهمین کنفرانس IBF از دیگر فعالیت های انجام شده در اداره کارآفرینی و اشتغال صنعت نفت است.

هسته علمی و کانون تفکر کارآفرینی صنعت نفت با عضویت نمایندگان چهار شرکت اصلی و سازمان‌های مرتبط از دی ماه سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرد.

يك فنجاي چاي با درخت كاران نانو

در سال1382 تعدادي از پژوهشگران جوان ايراني در ستاد ويژه توسعه فناوري نانو ،كار بر روي طراحي و تدوين جدول هاي تقسيم بندي جنبه هاي مختلف فن آوري نانو را آغاز كردند. حاصل اين تلاش تاكنون انتشار شش جدول گسترده و بزرگ موسوم به درخت هاي نانو بوده است.
    اگر چه ايده اوليه طرح به مرور زمان پخته و تكميل شده و حتي چكيده اي از محصول نهايي نيز براي بررسي به كميته ايزو ارسال شده، اما به رغم تلاش طراحان درخت هاي نانو، در داخل كشور اين پروژه تحقيقاتي- كاربردي در مطبوعات علمي بازتاب نداشته است. ماهنامه نفت پارس با طراحان اصلي پروژه ياد شده، مرتضي مغربي دانشجوي دكتراي مهندسي شيمي و علي عباسي كارشناس ارشد شيمي گفت و گويي را ترتيب داده كه خلاصه اي از آن را از نظر مي گذرانيد.
    
    
    

چه انگيزه اي باعث تدوين اين جدول ها شد؟
    عباسي: كار اوليه درختهاي شش گانه نانو براساس ايده مقدماتي آقاي مغربي در سال1382 آغاز شد. از آنجا كه فن آوري نانو بسيار گسترده و در عين حال ميان رشته اي است، يعني به رشته خاصي محدود نمي شود و همه زمينه ها را تحت تأثير قرار مي دهد، اين ايده شكل گرفت كه با طراحي نمودار درخت مانندِ زير مجموعه هاي نانو به محققان، صنعتگران، حتي بازرگانان و تمام كساني كه مي خواهند در اين زمينه فعاليت كنند، كمك كنيم تا با يك نگاه مختصر، دريافتي از كل فن آوري نانو داشته باشند. بر اين اساس، نخستين درختي كه طراحي شد، درخت فناوري نانو بود. در مجموع تاكنون شش درخت طراحي شده كه عبارتند از: درخت فناوري نانو، درخت صنعت نانو، هسته هاي توسعه فناوري نانو، درخت عناصر پايه، درخت روش هاي ساخت و مدلسازي و درخت روش تعيين مشخصات. سه مورد آخر در قالب يك مجموعه به نام درخت علم نانو گرد آوري شده اند.
    تقسيم بندي درخت صنعت نانو بر مبناي صنعت صورت گرفته است و به كاربردهاي اين فناوري در صنايع مختلف اشاره دارد. سرشاخه هاي اين درخت را عناوين صنايع و زير مجموعه هاي آن را كاربردها و زير بخش هاي نانو در صنايع تشكيل مي دهند.
    
    
    

    درخت فناوري نانو مجموعه اي است كه در آن سعي شده علم به صنعت پيوند بخورد. اين درخت از چهار سطح تشكيل شده است. در سطح اول آن به رويكردهاي مورد استفاده در ساخت فناوري نانو اشاره شده و مخاطب با حركت به سمت چپ نمودار، به شاخه چهارم، يعني مزاياي كاربردي نانو مي رسد.
    درخت علم نانو خود از سه درخت تشكيل شده است: عناصر پايه يا نانو ساختارها شامل وجوه تمايزي است كه در فناوري نانو وجود دارند، روش هاي ساخت شامل روشهايي است كه در ساخت عناصر پايه استفاده مي شوند. با مشاهده خلاصه اين روش ها و مقايسه آنها با يكديگر، شخص اين فرصت را مي يابد تا مقرون به صرفه ترين روش را انتخاب كند. در درخت تعيين مشخصات هم شخص مي تواند ويژگي هاي اجزاي مورد استفاده در فناوري نانو را به دست بياورد. هدف اصلي طراحي هسته هاي توسعه فناوري نانو، جلوگيري از موازي كاري بوده است. اين هسته ها فرابخشي هستند، به اين معنا كه مي توان هر يك از اين هسته ها را به طور مجزا تشكيل داد و نتيجه بدست آمده را در بخشهاي مختلف مثل صنايع و وزارتخانه ها مورد بهره برداري قرار داد. به اين ترتيب از موازي كاري در بحث نانو، در دستگاههاي مختلف كشور جلوگيري مي شود.
    
    اين ايده چطور شكل گرفت و چگونه دريافتيد كه به چنين مجموعه اي نياز است؟
    مغربي: در همان سال82 كه اين ايده مطرح شد، هنوز حدود و مفهوم فناوري نانو كاملاً مشخص نبود. ما دو كار گروه را همزمان راه اندازي كرديم. كار اصلي اين دو كار گروه، بحثهاي بررسي با تكيه بر كليد واژه ها از يك سمت و كار مفهومي بر روي اين درختها از سوي ديگر بود. هدف، ارايه تعريفي روشن و شفاف سازي براي همه مخاطبان بود. علاوه بر تهيه، ترجمه و مطالعه گزارش ها و منابع مختلف خارجي و گنجاندن محتواي آنها در درختها، سعي كرديم تا شكل داده محوري را در درختها در نظر بگيريم. يعني اين قابليت وجود داشته باشد كه با مطرح شدن جوانب و مباحث جديد در فناوري نانو، شاخه هاي جديد بلافاصله به شاخه هاي قديمي پيوند بخورند. از اين نظر پروژه طراحي درختهاي نانو در دنيا منحصر بفرد است.
    در مورد چگونگي شكل گرفتن ايده، ياد آوري اين توضيح ضروري است كه متأسفانه حوصله اهالي مطالعه - چه نسل جوان و چه اساتيد با تجربه - روز به روز در حال پايين آمدن است. يعني مطالعه متون حجيم و مفصل خارج از حوصله خواننده است. از اين رو زماني بيش از سه هزار نفر ساعت وقت گذاشته شده تا با طراحي درختها به صورت كپسولي، هر خواننده اي با هر زمان وقت در اختيار، امكان مطالعه آنها را داشته باشد. با اين حال، متأسفانه اكثر افراد وجه تزئيني پوسترها را مدنظر قرار داده اند. چيزي مثل كتابهاي نفيس و مجلل كه در كنج قفسه ها جا خوش مي كنند.
    
    اولين محصول تلاش شما بعد از چه مدت آماده شد؟
    عباسي: اولين ويرايش در سال83 منتشر شد. اما جديد بودن اين فناوري، به روز رساني مداوم درختها را مي طلبيد. وظيفه اصلي كار گروه ما نيز پايش پيشرفتهاي فناوري نانو در جهان است.
    
     به غير از شما چه عوامل ديگري روي طرح كار كرده اند؟
    عباسي: اوايل، همراه با آقاي مغربي، آقاي كاظمي هم در بخش طراحي فعال بود كه بعدها در بخش ديگري ادامه فعاليت داد. آقاي كوچكي هم تا سال پيش فعال بود كه هم اكنون كار را در بخش ديگري ادامه مي دهد . به اين ترتيب فقط ما دو نفر به طور مستقيم درگير كار هستيم.
    
     براي پيشبرد كار از چه منابع اطلاعاتي استفاده كرديد؟
    مغربي: گزارش هاي مختلفي كه يا خريداري و يا از طريق اينترنت تهيه مي شد به علاوه پيگيري اخبار و تازه هاي فناوري نانو در جهان، ما را در پيشبرد كار ياري رساند. به هر ترتيب مي توان ادعا كرد كه كار، به مرحله بلوغ رسيده، يعني احتمال ايجاد شاخه جديد در درختها كم است. هر چند منتفي نيست.
    
    كل كار بر روي دوش خودتان بوده يا از اساتيد و صاحبنظران هم مشورت گرفته ايد؟
    عباسي: جرقه پروژه از گزارش مؤسسه »CNP Scientifica« زده شد و بعدها هم براي به روز رساني درختها، از منابع مختلفي مثل مقالات انجمن اختراعات ثبت شده جهاني و ديگر گزارشهاي علمي استفاده كرديم. اما در مورد استفاده از نظرات اساتيد، به دنبال استفاده ها و پيشنهادهايي كه در سمينارهاي مختلف دريافت مي كرديم، بر آن شديم تا در سايت ستاد به نشاني»www.nano.ir« قسمتي را به نظر خواهي و ارايه پيشنهادهاي كاربران اختصاص دهيم. حتي جوايزي را نيز براي پيشنهادهاي برتر در نظر گرفتيم كه در يك سال و نيم گذشته، متأسفانه هيچ پيشنهادي ارايه نشده است. آن عده اي هم كه انتقادهايي از كار داشته اند، با پاسخ هاي مستدل و كارشناسي، قانع شده اند. علاوه بر اين، قسمتي از سايت را به سؤال هاي رايج اختصاص داده ايم، در اين بخش به آن تعداد از سؤال هاي رايج و احتمالي كاربران كه ممكن است در ذهنشان نقش ببندد، پاسخ داده ايم.
    
     مشوقان و حاميان شما چه كساني بودند؟
    مغربي: در واقع، جسته و گريخته تعريف كار به گوشمان مي رسيد. ولي تشويق خاصي، متوجه ما نبوده است.
    
     در سطح دانشجويي چطور؟ آيا با دانشجوها هم ارتباط داريد؟
    عباسي: تمام ويرايش هاي درخت ها را براي كليه دانشگاههاي كشور ارسال كرده ايم. ولي احساسمان اين است كه خود دانشجويان مخاطب قرار نگرفته اند. چرا كه پوسترها به طور مستقيم براي مديريت گروهها ارسال شده و شايد به دليل همان نگاه تزئيني در گوشه اي بايگاني شده اند. ما اين امكان را نداريم كه براي تمام دانشجوها پوستر بفرستيم. اما تا حد امكان، محصول تلاشمان را براي فعالان نانو و آنهايي كه در اين بار مقاله و پايان نامه داشته اند، فرستاده ايم.
    مغربي: البته تمام مطالب در سايت نيز قابل دسترسي هستند. دانشجويان و پژوهشگراني كه مايل به استفاده بهينه از اينترنت هستند، در سايت ما با فضاي مناسبي روبرو خواهند شد.
     قدري هم از حوزه كاري، همكاران و شيوه فعاليت خود بگوييد.
    مغربي: ما در ستاد ويژه توسعه فناوري نانو، دو كارگروه را تشكيل داده ايم. مسئوليت يك كار گروه با عنوان»آينده انديشه« كه در زمينه درختها فعاليت دارد، با آقاي عباسي است. اين كارگروه با ديد علمي و البته كلان نگر تقسيم بندي هاي نانو را بر عهده دارد. كار گروه دوم، با عنوان» تحليل و پيمايش« بررسي آماري مقالات، شركتها، محصولات، افراد و تمام عوامل دخيل در آمار را برعهده دارد. در اين كارگروه، منابع اطلاعاتي تا حد امكان چكيده مي شوند و محصول نهايي، اطلاعات آماري است، به نحوي كه هم براي سياستگذاران و هم براي كاربران(شامل دانشجوها و پژوهشگران) قابل استفاده باشد. اين كارگروه، اخيراً به سمت داده كاوي حركت كرده است. يعني تمام تقسيمات درختها به شكل كامپيوتري در آمده است.
    يكي از اقدامات ارزشمند كارگروهِ آينده انديشه، تهيه گزارشي7 صفحه اي است كه خاصيت يكپارچه كنندگي دارد. به گونه اي كه تمام مطالب سايت را براي استفاده پژوهشگران يكپارچه كرده است.
    كاربران اين گزارش كه موسوم به»خود آموز انتخاب پروژه هاي كاربردي در فناوري نانو« است، با مطالعه آن مي توانند نحوه استفاده از درخت ها، نيازهاي صنعت، نيازهاي دولت و مراحل گام به گام انتخاب، انجام و حتي انتشار پروژه خود را فرا بگيرند. ماهيت اين گزارش كه بناست در نشريه» نانو« منتشر شود، به صورت لينكي است. يعني صفحات آن به صفحات ديگري ارتباط داده شده اند. بنابراين كاربرد اصلي اش در سايت و اينترنت خواهد بود. كار ديگري كه در دست اقدام است و بخش عمده اش نيز انجام شده، انتشار خلاصه اي از مطالب شش درخت در كتابي است با عنوان»درخت هاي شش گانه فناوري نانو«، اين كتاب هم اكنون در مرحله ويرايش علمي است و بزودي منتشر خواهد شد.
    
    آيا مشابه كار شما در ديگر كشورها هم انجام شده است؟
    مغربي: اگر اغراق آميز فرض نشود، بايد گفت، نه به گستردگي كاري كه ما انجام داده ايم، بلكه درحد پروژه هاي كوچك و سبك تر بوده است. بد نيست بدانيد با استناد به همين درختها و در نتيجه يك كار تيمي، درخت جديدي تهيه و به كميته ايزو ارسال شده است. مبناي اين درخت، روش هاي مورد نياز براي دسته بندي مواد نانو است. البته همكاران پس از مدتي كه كار را جلو بردند، به اين نتيجه رسيدند كه فقط سرشاخه هاي درخت را به كميته ايزو بفرستند و جزييات پروژه را فاش نكنند. در مجموع آنچه به كميته ارسال شد را مي توان اعلام نظر رسمي جمهوري اسلامي به كميته در خصوص دسته بندي نانو تكنولوژي و دستگاههاي تعيين مشخصات دانست.
    
    چه سطحي از جوانان با شما ارتباط دارند؟
    عباسي: بحث ارتباطات با دانشجويان و دانش آموزان و ديگر مجامع علمي بيشتر به عهده كميته ترويج ستاد است. ما با هماهنگي و تدبير اين كميته اقدام به برپايي سمينار در دانشگاهها، دبيرستانها و مدارس مي كنيم.
    در اين سطح، بسياري از مخاطبان با ما ارتباط برقرار مي كنند و ايميل
    مي زنند. البته از آنجا كه كار ما حالت بسته دارد، در مجموع چنان كه بايد، مخاطب نداشته ايم. در بسياري از موارد سعي كرده ايم از طريق واسطه ارتباط برقرار كنيم. مثلاً كار گروه توسعه و توليد با شركتها در ارتباط است. آنها در صورت بروز مسأله به ما مراجعه مي كند، ما هم با اطلاع از جزييات كار، به آنها مشاوره مي دهيم.
    
    
     آيا علوم انساني هم مي تواند در فناوري نانو جايگاهي داشته باشد؟
    عباسي: بحث هايي مثل مديريت فناوري نانو و اخيراً اخلاق در نانو بسيار مطرح هستند. فناوري نانو بسيار جديد است و طبيعي است كه يكسري بحث هاي اجتماعي و فرهنگي را به همراه داشته باشد. مي گويند در آينده دور، نانو رباتهايي وجود خواهند داشت كه بسيار كوچكند و به راحتي از ديوار مي گذرند، به اين ترتيب حيطه و حريم خصوصي افراد تحت تأثير قرار
    مي گيرد. اين مسايل در صورتي كه بي پاسخ باقي بمانند، ذهنيت خاصي را در جامعه ايجاد مي كنند كه مي تواند حتي به متوقف شدن فناوري منجر شود. مانند اتفاقي كه براي علم ژنتيك و شبيه سازي افتاد. بايد از نظر
    جامعه شناسي كار پژوهشي كرد و به مردم قبولاند كه فناوري نانو بيش از آن كه آسيب رسان باشد، سودمند است. چگونه مي توان از يك فناوري كه مي تواند كتابخانه اي را در يك لوح فشرده بگنجاند صرف نظر كرد؟ مي دانيد كه يكي از كاربردهاي نانو، فشرده سازي داده ها در حافظه هايي با چگالي بالاست. اينجا است كه نانو به كمك فناوري اطلاعات مي آيد و حتي مي تواند بقايIT را تضمين كند. به لحاظ فيزيكي، روند سالانه كوچك سازي قطعات ريز الكترونيك مثلIC هاي كامپيوتري، تا چند مدت ديگر به انتهاي خود مي رسد و نمي توان با روش هاي مرسوم، قطعات را از حد خاصي كوچكتر كرد، اينجا فقط فناوري نانو به كار مي آيد. امروز صحبت از اين است كه در افق بلند مدت نانو، بتوان واحد اطلاعات(بيت) را روي تك تك اتمها يا مولكولها ذخيره سازي كرد.
    يكي ديگر از بحثهاي مهم نانو، به ويژه در آمريكا، تأثيرات اجتماعي اين فناوري است. در نتيجه توسعه و رشد فناوري و صنعت حسگرها از طريق نانو، ممكن است زماني برسد كه در هر نقطه از محيط شهري، يك حسگر مراقب شما باشد، اين به معناي مخدوش شدن حريم شخصي افراد است.
    امروز كه به اين درختها مي نگريم، در ظاهر نكته چالش برانگيزي را نمي بينيم ولي ممكن است به تدريج چالش ها نمايان شوند.

درباره انرژی خورشیدی

جالب است بدانید که تابش خورشید بزرگترین منبع تجدید پذیر انرژی روی کره زمین می باشد و اگر فقط یک درصد از صحراهای جهان با نیروگاه های حرارتی خورشیدی به کار گرفته شوند، همین مقدار برای تولید برق سالانه مورد تقاضای جهان کافی خواهد بود.

برای سود جستن از انرژی خورشیدی دو راه وجود دارد :

استفاده مستقیم از نور خورشیدو تبدیل آن به الکتریسیته از طریق سلولهای فتوولتائیک

استفاده مستقیم از انرژی خورشیدی و تبدیل آن به انواع انرژی های دیگر و یا استفاده مستقیم از آن (کاربردهای نیروگاهی و غیر نیروگاهی خورشیدی)

کاربردهای نیروگاهی خورشیدی
....................................................................................................

یک نیروگاه خورشیدی شامل تاسیساتی است که انرژی تابشی خورشید را جمع کرده و با متمرکز کردن آن، درجه حرارتهای بالا ایجاد می کند. انرژی جمع آوری شده از طریق مبدلهای حرارتی، توربین ژنراتورها  و یا موتورهای بخار به انرژی الکتریکی تبدیل خواهد شد. نیروگاه های خورشیدی بر اساس نوع متمرکز کننده ها به سه دسته تقسیم می شوند:

نیروگاه سهموی خطی (Parabolic Trough Collectors)

نیروگاه دریافت کننده مرکزی(C.R.S)

نیروگاه دیش استرلینگ( این تکنولوژی در نیروگاه های خورشیدی مورد استفاده کمتری دارد و در کاربردهای غیر

 نیروگاهی بیشتر استفاده می شوند.)

 

از انرژی حرارتی خورشید علاوه بر استفاده نیروگاهی، می توان در زمینه های زیر بصورت صنعتی، تجاری و خانگی استفاده کرد:

گرمایش آب مصرفی( آب گرمکنهای خورشیدی برای منارل، ساختمانها، کارخانجات و استخرها)

گرمایش فضای داخلی ساختمانها

سرمایش فضای داخلی ساختمانها و یخچالهای خورشیدی

آب شیرین کنهای خورشیدی (در اندازه های خانگی و صنعتی)

خشک کنهای خورشیدی ( برای خشک کردن مواد غذایی و محصولات کشاورزی)

خوراک پزهای خورشیدی

سومين دوره ي مسابقات كميكار ايران

سومين دوره ي مسابقات كميكار ايرن دوم ابانماه يال جاري در محل پرديس دانشگاههاي تهران برگزار ميشود . مجوعه ي قوانين اين مسابقات قدري تغيير كرده است شامل اينكه ابعاد مجاز ماشين افزايش يافته و همچنين نفرات اول تا سوم از جمع امتيازات پوستر و عملكرد انتخاب ميشوند . مجموعه ي كامل اين قوانين را ميتوانيد در سايت اين مسابقه مشاهده كنيد .

از چندي پيش هم ثبت نام براي شركت در اين دوره از مسابقات اغاز شده ، كه براي ثبت نام بايد به ادرس كميكارمراجعه کرده و با تکمیل فرم موجود ثبت نام اینترنتی انجام دهید .

با ارزوی موفقیت در این مسابقات

نقد و بررسي مشكلات محيط‌زيست پتروشيمي كشور (جمع‌بندي ديدگاه‌هاي جمعي از كارشناسان و مسئولان)

به كرات در رسانه‌هاي عمومي شنيده‌ايم كه صنايع نفت و گاز كشور، به خصوص صنايع پتروشيمي كه ذاتاً جزو صنايع آلوده‌كنندة محيط زيست هستند، در زمينة رعايت مسائل محيط زيستي استاندارد يا جايزة جديدي گرفته‌‌اند. اين تبليغات به حدي است كه حتي سايتهاي اينترنتي ويژه‌اي براي اطلاع‌رساني در مورد مسائل زيست محيطي پتروشيمي به وجود آمده است. اما در مقابل، برخي كارشناسان نظرات متفاوتي دارند. در جهت بررسي اين موضوع، گروه نفت و گاز شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران، به گفتگو با جمعي از كارشناسان و مسئولان مرتبط پرداخته و علل آلودگي صنايع پتروشيمي، اقدامات انجام شده در راستاي كاهش اين آلودگي و نواقص موجود را مورد بررسي قرار داده است. جمع‌بندي از اين گزارش، كه در هر مورد مشخصات كارشناس گويندة نظرات نيز ذكر شده است، در زير ارائه شده است:

مقدمه) ابعاد چالشهاي محيط زيست پتروشيمي

خليج فارس و درياي عمان، جزو متنوع‌ترين اكوسيستم‌هاي جهان هستند و شرايط خاص اين مناطق، از نظر تنوع ويژة رويشگاه‌هاي گرمسيري، گونه‌‌هاي مختلف جانداران آبزي و غيره، حساسيت ويژه‌اي را براي اين محيط‌هاي آبي به‌وجود آورده است. اين مناطق به واسطة شرايط خاص آب‌وهوايي، واجد نادرترين و حساس‌ترين اكوسيستم‌هاي دريايي و جوامع گياهي و جانوري ايران و منطقه هستند كه از جمله مي‌توان به آب‌سنگ‌هاي مرجاني، جنگل‌هاي گرمسيري مانگرو، زيستگاه‌هايي نظير هورها و خورها، پستانداران آبزي، لاك‌پشت‌هاي آبي، ماهيان زينتي و تجاري و رويشگاه‌هاي گرمسيري اشاره كرد.

احداث مجتمع‌هاي متعدد نفت، گاز و پتروشيمي دركنار اين مناطق و پيامد آن مانند ايجاد پساب‌هاي نفتي و شيميايي، آلودگي صوتي، سوزاندن گازهاي تفكيكي، جمع شدن مواد زائد شيميايي، دفع زباله و مواردي از اين دست، چالش‌ بزرگ زيست‌محيطي است كه بايد مورد بررسي قرار گيرد.

به اعتقاد برخي كارشناسان، وجود اين چالشها در كنار توسعه صنايع پتروشيمي كشور (خصوصا منطقه ويژه ماهشهر) بدون انجام ارزيابي‌هاي زيست‌محيطي صحيح، در آينده‌اي نزديك، منجر به تبديل خليج فارس و خورموسي به مرداب خواهد شد.(ماخذ 2)

از يك طرف، با آلودگي‌هايي مواجه هستيم كه به‌عينه در مناطق پيرامون صنايع پتروشيمي مشاهده مي‌شوند و به طور كلي در ادبيات موضوع نيز صنايع نفت و گاز، به خصوص صنايع پتروشيمي در زمره صنايع آلاينده محيط‌زيست قرار مي‌گيرند، ولي از طرف ديگر، مشاهده مي‌كنيم صنايع پتروشيمي كشور، هر روز استاندارد و جايزه "صنعت سبز" تازه‌اي گرفته و روي آن تبليغ مي‌كنند. لذا بايد نظرات كارشناسان و صاحبنظران را در اين خصوص جويا شد:

الف) نمونه‌هايي از آلايندگي زيست محيطي صنايع پتروشيمي

در صنايع پتروشيمي و پالايشگاهي، بر اساس نوع مواد مصرفي و توليدي و همچنين مرحلة فرآيندها، نوع و ميزان آلايندگي‌هاي اين صنايع متفاوت است. بدين معني كه در فرآيندهاي مختلف، امكان آلودگي در سه مرحلة "جمع‌آوري مواد اوليه،" "توليد و تبديل مواد واسطه" و "جمع‌آوري و انبار مواد توليد شده،" محتمل مي‌باشد.

يكي از كارشناسان محيط‌زيست، نمونه‌هاي زير را براي هر سه مرحلة فوق بر مي‌شمارد: نشت فرمالدهيد ناشي از تهيه و انتقال متانول مورد نياز براي واحدهاي توليد اسيد استيك و MTBE، ورود پساب‌هاي مجتمع‌هاي پتروشيمي بندر امام، رازي و خارك به خورموسي و خليج فارس، نشت مواد آروماتيكي نظير بنزن در پتروشيمي اصفهان و پراكنده شدن گوگرد در فضاي اطراف مجتمع‌هايي نظير پتروشيمي رازي به‌دليل انبار شدن در فضاي باز؛ چنانكه ملاحظه شد اين نمونه‌ها از هر سه مرحلة "جمع‌اوري مواد اوليه"، "توليد" و "انبارسازي" ذكر شدند. (ماخذ4)

همچنين يكي ديگر از كارشناسان، نمونه‌هايي از اثرات مختلف زيست محيطي اين آلودگيها را بر مي‌شمرد: تخريب مرجان‌هاي طبيعي در عسلويه و خليج نايبند به منظور احداث واحدهاي جديد، تخريب اكوسيستم خليج فارس و تبديل‌شدن خورموسي به مرداب به‌دليل رعايت نكردن اصول صحيح جايگيري مجتمع‌هاي پتروشيمي، از بين رفتن صدف‌هاي مرواريدساز خليج فارس بدليل آلوده شدن آبها به مواد شيميايي مختلف و مضر غيرقابل تجزيه، هيدروليز شدن تخم موجودات آبزي، بارورنشدن و ازبين رفتن آبزيان در مرحله نوزادي و از بين رفتن امنيت شغلي صيادان و در نتيجه تلاش براي صيد در نقاط عميق و دوردست ( ماخذ2). تنها يك بازديد كوچك از مناطقي نظير ماهشهر و بندر امام، استشمام آمونياك موجود در هوا، مشاهدة پسابهاي ورودي به دريا و شنيدن درددل بومياني كه زندگي خود را متاثر از اين آلودگي‌ها مي‌بينند، هر فرد منصفي را به تصديق وجود اين مشكلات وامي‌دارد.

ب) فعاليت‌هاي زيست‌محيطي شركت ملي صنايع پتروشيمي:

اما در مقابل نقل نظرات كارشناسان زيست محيطي، بايد پاي صحبت مسئولين شركت ملي صنايع پتروشيمي نيز نشست و ديد كه براي بهبود اين وضعيت و كاهش آلايندگي، چه فعاليتي داشته‌اند.


سخنان مسئولان پتروشيمي و گزارشات و طرح‌هاي گذشته، حال و آيندة شركت ملي صنايع پتروشيمي نشان مي‌دهد كه اين شركت، اولويت زيادي براي حفظ محيط زيست در مجتمع‌ها قائل شده است: موظف ساختن كلية مجتمع‌هاي پتروشيمي به اخذ گواهينامه‌هايي نظير ISO14000 از مؤسسات معتبري نظير SGS و DNV كه مورد تاييد سازمان محيط زيست و مؤسسه استاندارد باشند، تلاش به منظور دريافت اولين و دومين جايزة ملي محيط زيست و موفقيت در اين امر و دريافت عنوان "بهترين صنعت سبز برگزيده"، "صنعت پاك" و "صنعت سبز" توسط مجتمع‌هاي اصفهان، اراك، خراسان، شيراز و تبريز از سازمان محيط زيست، كاهش ضايعات توليدي، تلاش به منظور تصفية پساب‌ها و بازيافت پسماند‌ها و توسعة فضاي سبز موجود، از جمله اقدامات پتروشيمي در راستاي نيل به اهداف ذكر شده مي‌باشد.

در اين راستا برخي از فعاليتهاي ويژه پتروشيمي براي حفظ محيط زيست به شرح زير است (مأخذ 1):

1) تصفيه فاضلابهاي صنعتي و بهداشتي

شناسايي دقيق فاضلابها و اندازه‌گيري كمي و كيفي آلاينده‌ها در كلية واحدهاي پتروشيمي صورت گرفته و سيستم‌هاي تصفيه فاضلاب‌هاي صنعتي و بهداشتي در كليه مجتمع‌ها احداث شده است. بنا به گزارشات پتروشيمي، در حال حاضر در تمام مجتمع‌هاي پتروشيمي، فاضلاب‌هاي توليدي در مجتمع‌ها جمع‌آوري و بطور اصولي تصفيه گشته و مطابق استانداردهاي سازمان محيط زيست به محيط تخليه مي‌شود و آبهاي حاصله مجدداً در خط توليد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در حال حاضر، در پتروشيمي اراك، پسابهاي صنعتي به عنوان آب فرآيند و يا در آبياري فضاي سبز مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در مجتمع‌هاي پتروشيمي رازي و بندر امام نيز برنامه مديريت فاضلاب‌هاي صنعتي در حال انجام بوده و با جديت دنبال مي‌شود. حتي در برخي مناطق مانند ماهشهر، در حالي كه واحدهاي صنعتي هنوز به بهره‌برداري نرسيده‌اند، تصفيه‌خانه‌ها در مرحله بهره‌برداري و راه‌اندازي قرار دارند.

2) تلاش براي جلوگيري از آلودگي هوا

در زمينة رفع آلودگي هواي حاصل از فعاليت صنايع پتروشيمي، مطالعات ارزيابي كمي و كيفي آلاينده‌ها صورت گرفته و اقدامات لازم جهت كنترل آنها در حال انجام است؛ در مجتمع‌ رازي دو طرح به‌صورت همزمان جهت حذف آلاينده‌هاي آمونياكي در حال مطالعه مي‌باشد و در برخي مجتمع‌ها نظير اراك و بندر امام، دستگاه‌هاي پيشرفتة اندازه‌گيري آلاينده‌هاي اتمسفري و دوربين‌هاي مداربسته خريداري شده و به صورت روزانه و online مبادرت به اندازه‌گيري آلاينده‌ها و به‌سوزي مشعل‌هاي موجود مي‌شود.

3) رفع مواد زايد جامد

پروژه‌هاي متعددي جهت شناسايي، طبقه‌بندي، تفكيك، پردازش و دفع اصولي مواد زايد جامد اعم از صنعتي و شهري، در مجتمع‌ها به انجام رسيده است. همچنين شركت ملي صنايع پتروشيمي با حمايت از برخي شركت‌ها و صنعتگران، نسبت به جمع‌آوري و بازيافت زايدات پلاستيكي و PET (كه امروزه از معضلات زيست‌محيطي كشورمان هستند) اقدام نموده است.

4) انجام پژوهشهاي زيست‌محيطي

شركت ملي پتروشيمي در راستاي حل معضلات زيست‌محيطي مجتمع‌هاي پتروشيمي و توسعة ارتباط صنعت با دانشگاه‌، به انجام پژوهشهاي زيست‌محيطي دست زده است. اين فعاليتها بر محور اصلاح فرآيند و كاهش دورريزها، تصفية آب‌وفاضلاب، كنترل آلودگي هوا و بازيافت ضايعات پليمري استوار است.

5) توسعة فضاي سبز

بنا به گفتة مسئولين پتروشيمي، تلفيق صنعت با فضاي سبز، يكي از اهداف اصلي مجتمع‌ها مي‌باشد. طبق استانداردهاي زيست‌محيطي، بايد ده‌درصد از فضاي صنعتي به فضاي سبز اختصاص داده شود؛ ولي در پتروشيمي درصدهاي بالاتري به اين مساله اختصاص داده شده است. به عنوان مثال، در پتروشيمي اصفهان در مقابل 65 هكتار فضاي صنعتي، 85 هكتار فضاي سبز احداث شده است. در حال حاضر، حدود 1000 هكتار فضاي سبز در اطراف و داخل 9 مجتمع توليدي فعلي، احداث شده است و از آنها نگهداري مي‌شود. آبياري اين فضاي سبز با استفاده از پساب‌هاي صنعتي تصفيه‌شده صورت مي‌پذيرد كه تا حد زيادي از مصرف آب خام كاسته است.

مواردي كه برشمرده شد، بخشي از تلاش‌هاي شركت ملي پتروشيمي جهت كاهش و رفع آلودگي‌هاي زيست‌محيطي فعاليت‌هاي اين صنعت مي‌باشد كه نسبت به صنايع ديگر، چالش‌هاي زيست‌محيطي بيشتري را ايجاد مي‌كند.

ج) پاسخگويي كارشناسان به گزارشات پتروشيمي:

در بخش قبل، گزارشات پتروشيمي از تلاشهاي به بعمل آمده در جهت كاهش آلودگي محيط زيست مطرح شد.

اما با وجود اين تلاش‌ها، چرا اغلب كارشناسان محيط زيست كه از خارج حوزة صنعت پتروشيمي، فعاليت‌هاي آن را مورد نقد قرار مي‌دهند، در اكثر موارد ابزار نارضايتي و در برخي موارد اظهار نااميدي مي‌نمايد؟ در ادامة مطلب، به بررسي علل اين نارضايتي‌ها و راه‌حل‌هاي پيشنهادي مي‌پردازيم:

1) جايگيري مجتمع‌هاي پتروشيمي كشور:

امروزه بايد اثرات زيست‌محيطي صنعتي كه احتمال بروز آلايندگي در آن وجود دارد، قبل از احداث ارزيابي شود و به اين سوال پاسخ داده شود كه آيا احداث واحدهاي صنعتي در مكان مورد نظر، صحيح است يا خير؟ سپس با رعايت اصول زيست‌محيطي اقدام به احداث مجتمع صنعتي در محل مناسب شده و در ساخت مجتمع، تمامي شرايط براي عواملي نظير پسابها، دفع مواد زائد و غيره پيش‌بيني گردد.

برخي كارشناسان بر اين عقيده‌اند كه در زمينة استقرار صنايع پتروشيمي در مجاورت آبهاي آزاد، منافع اقتصادي نسبت به مصالح زيست‌محيطي ترجيح داده شده است. در ايران تاكنون هيچ تدبيري جهت جايابي صحيح صنايع پتروشيمي وجود نداشته و از الگوي مشخص زيست‌محيطي تبعيت نشده است. سازمان محيط‌زيست نيز از ابتدا بصورت منظم بر جانمايي و فعاليت اين تأسيسات نظارت دقيقي اعمال ننموده و به نوعي بر اساس سياست "جاانداز، راه‌بنداز" عمل شده است. در موارد متعدد، ديده شده كه پس از آغاز كارهاي عمراني و ساخت بخش‌هاي ساختماني، به‌دليل فشار سازمان حفاظت محيط زيست، مجري به مطالعات زيست‌محيطي مي‌پردازد كه ارزش چنداني ندارد؛ زيرا در اين حالت، به‌غير از برخي توصيه‌ها در مورد كاهش آثار زيست‌محيطي، نمي‌توان كار مؤثري انجام داد. از اين رو در پي احداث مجتمع‌هاي عظيم پتروشيمي، مشكلاتي نظير تخريب مناطق ساحلي، ورود پساب‌هايي كه از اين واحدها وارد دريا مي‌شوند و نشت موادي نظير جيوه و آرسنيك و همچنين آلودگي زمين‌هاي كشاورزي به محصولاتي نظير گوگرد، چندان غيرمترقبه نخواهد بود. (ماخذ 2)

البته مسئولين پتروشيمي نيز با اين مسأله موافق‌اند كه مكان‌يابي و احداث و طراحي فرآيند برخي مجتمع‌ها نظير مجتمع پتروشيمي بندرامام، سالها پيش صورت پذيرفته كه مشكلاتي را به‌دنبال داشته است و تلاش محيط‌زيست پتروشيمي در جهت كاهش اين مشكلات مي‌باشد؛ اما گفته مي‌شود، در خصوص منطقه ويژه ماهشهر و پارس جنوبي، مطالعات ارزيابي اثرات زيست‌محيطي (EIA) جامعي قبل از احداث اين مناطق صورت گرفته و به تأييد دفتر ارزيابي سازمان حفاظت محيط‌زيست نيز رسيده است و مستندات آن نيز جهت استناد موجود مي‌باشد. بنابراين اين مجتمع‌ها از نظر زيان‌هاي زيست‌محيطي، كمترين خسارت ممكن را به‌دنبال خواهند داشت. اما در مقابل اين رأي مسئولين پتروشيمي نيز برخي كارشناسان اعلام كرده‌اند:

در عسلويه مرجانهاي طبيعي از طريق ديناميت منفجر و تخريب شده‌اند، خليج نايبند به تدريج به مرداب تبديل شده و خورموسي نيز كه منطقه ويژة ماهشهر با مجتمع‌هاي عظيم پتروشيمي دركنار آن احداث شده، به‌دليل تعويض كل آب آن در هر پنج سال يكبار، بر اثر آلودگي مجتمع‌ها به مرداب تبديل خواهد شد. لذا اين مشكلات و آن مستندات، گواهي ‌بر عدم توجه كافي صنايع پتروشيمي نسبت به جايگيري صحيح مجتمع‌ها و همچنين نشان‌دهندة عدم دقت كافي و توان كارشناسي سازمان حفاظت محيط‌زيست در اين زمينه مي‌باشد (مأخذ 2).

2) به‌كارگيري تكنولوژي‌هاي غيركارآمد و عدم استفاده از تكنولوژي‌هاي روز:

به گفتة گروه ديگري از كارشناسان، مقايسة وضعيت آلايندگي صنايع كشور نظير صنعت پتروشيمي با صنايع مذكور در كشورهاي توسعه‌يافته، نشانگر ارتباط مستقيمي بين عدم برخورداري از تكنولوژيهاي روز و كارآمد با آلودگي محيط‌زيست مي‌باشد؛ به‌عنوان نمونه، محصولات پليمري كه در حال حاضر توليد مي‌شود، از مونومرها و مواد اولية آلي خطرناكي ساخته مي‌شود كه بسيار سرطان‌زا است. بخشي از اين مواد در پروسه تبديل مواد اوليه به محصول، در پليمر باقي مي‌مانند كه در پايان فرآيند، دفع شده و منجر به آلودگي‌هاي فراوان زيست‌محيطي خواهند شد. دليل اصلي اين مشكلات عدم بهره‌گيري از تكنولوژي‌هاي مناسبي است كه در كشورهاي پيشرفته مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛ از آنجاييكه صنعت پتروشيمي كشور، از تكنولوژي‌هاي بروز و كارآمدي كه مواد اوليه را به‌طور كامل مصرف كرده و تماماً به پليمر تبديل سازد، بي‌بهره است، فرآوري كامل صورت نپذيرفته و مواد تضييع شده به محيط دفع مي‌گردد.(ماخذ 8)

توليد الياف اكريليك نيز مثال ديگري در اين زمينه مي‌باشد؛ بحث آثار زيانبار الياف اكريليك بر روي بشر مدتها است كه به اثبات رسيده و در كشورهاي اروپايي و آمريكا اين الياف با پلي‌پروپيلن جايگزين شده است. اما در كشور ما، هنوز براي طرح‌هاي توسعة كارخانه‌هاي پلي‌اكريل، ماشين‌آلات دست دوم ساخت اوكراين، جهت توليد اكريليك وارد مي‌شود (ماخذ 10).

زماني كه يك استاندارد جديد محيط زيست وضع مي‌شود، به‌ دليل فشارهاي زيست‌محيطي، براي از بين بردن آلودگيهاي موجود، هزينه و نيروي انساني زيادي را متوجه خود مي‌سازد تا درصدي از آلودگي‌ها را كاهش دهد. محاسبات مشخص ساخته كه اگر تكنولوژي جديدي كه در صنعت مورد نظر به كار گرفته مي‌شود، با استانداردهاي مورد نظر مطابقت داشته باشد، علاوه بر كاهش آلودگي، با راندمان بالاي خود موجب افزايش توليد نيز مي‌شود. لذا حفظ محيط‌زيست مي‌تواند ارتقاي تكنولوژي را نيز فراهم آورد. اين روش در كشورهاي اروپايي به كار گرفته شده و تكنولوژي‌هايي كه به پايان عمر خود رسيده‌اند و با استانداردهاي مذكور مطابقت ندارند، جمع‌آوري مي‌شوند. البته گاهي اين تكنولوژي‌ها به كشورهاي در حال توسعه فرستاده مي‌شود كه ايران نيز در اين بين بي‌نصيب نبوده است (ماخذ 7).

صاحب‌نظران حوزة محيط زيست بر اين عقيده‌اند كه اگر صنعت پتروشيمي كشور ما توانمندي توليد فرآورد‌ه‌اي را با حفظ استانداردهاي زيست محيطي ندارد و در عين حال توان دستيابي به تكنولوژي مناسب را در خود نمي‌بيند، نبايد به سمت توليد آن فرآورده برود. زيرا در برخي واحدها، به‌دليل بهره‌گيري از تكنولوژي‌هاي منسوخ و قديمي، به حدي مواد اوليه و انرژي هدر مي‌رود كه بحث تقدم صرفه اقتصادي بر حفظ محيط‌زيست را نيز بي‌معنا ساخته است؛ چنانچه هزينه‌هايي كه بايد پرداخته شود تا تكنولوژي گران‌تر ولي بروزتر تهيه شود، با هزينه‌هايي كه به دليل به‌كارگيري تكنولوژي نامناسب در مصرف مواد اوليه، انرژي و احياي محيط‌زيست هدر مي‌رود، مقايسه شود، اين نتيجه حاصل مي‌گردد كه مورد اول بسيار به‌صرفه‌تر و از نظر توسعة تكنولوژي و رشد صنايع نيز مفيدتر خواهد بود (ماخذ 8).

 

) نحوه فعاليت و همكاري صنعت پتروشيمي در زمينه محيط‌زيست:برخي از كارشناسان نيز از نقطه نظر نحوة همكاري صنعت پتروشيمي در بحث محيط زيست، به نقد اقدامات اين صنعت مي‌پردازند، از طرفي سياست شركت ملي صنايع پتروشيمي بر اين است كه با ايجاد دفاتر حفاظت و كنترل محيط‌زيست، اقدام به ساماندهي وضعيت مجتمع‌ها كرده و خط‌مشي زيست‌محيطي خود را با محوريت كاهش ضايعات توليدي، بازيافت پساب‌ها، جايگزيني مواد زائد و مخرب و گسترش فضاي سبز، تدوين نموده و آن را به مرحله اجرا برساند. اين شركت در گام اول، جهت موفقيت در اجراي برنامه‌هاي زيست‌محيطي خود، اقدام به ايجاد دفاتر زيست‌محيطي در اكثر مجتمع‌هاي پتروشيمي نموده و از اين طريق به برقراري و تقويت ارتباط مؤثر ميان مجتمع‌هاي توليدي با دفتر محيط‌زيست NPC، پرداخته است. مسئولين محيط‌زيست پتروشيمي معتقدند كه با اين حركت، بر كلية فعاليت‌هاي مجتمع‌ها نظارت داشته و آنها را به رعايت اصول حفاظت محيط‌زيست در كليه بخشها وادار مي‌نمايند.

اما از طرف مقابل، اكثر كارشناسان برون‌سازماني، از نحوة شفاف‌سازي و اطلاع‌‌رساني در زمينة فعاليتهاي زيست‌محيطي صنايع پتروشيمي ابراز نارضايتي نموده و از نحوة همكاري و در اختيار گذاشتن اطلاعات و عدم اجراي راهكارهاي ارايه شده ناخرسند مي‌باشند. اين عدم همكاري به حدي است كه برخي كارشناسان اعتقاد دارند هيچ گونه ارتباط ارگانيك و منسجمي ميان دفاتر محيط‌زيست پتروشيمي و سازمان حفاظت محيط‌زيست برقرار نمي‌باشد. يكي از كارشناسان، شش سال مكاتبة سازمان حفاظت محيط‌زيست با يكي از واحدهاي پتروشيمي به منظور اخذ اطلاعات مربوط به آلاينده‌هاي آن واحد را گواهي بر اين مدعا دانسته است (ماخذ 4).

در كنار اين ناهماهنگي ميان سازمانهاي مسئول، فقدان ارتباط منسجم و مستمر با دانشگاه‌ها نيز مورد نقد برخي كارشناسان بوده است. اين كارشناسان معتقدند در صورت عدم ارتباط با دانشگاهها و كاهش اعتبار علمي و پژوهشي گزارش‌هاي زيست‌محيطي كه تهيه شده و راهكارهايي كه جهت اصلاح ارايه مي‌شود، اين گزارشها نمي‌توانند به‌عنوان يك سند كاربردي مورد استفاده قرار گيرند و تنها به‌عنوان يك پروژة نمايشي در قفسه‌هاي ويژه به نمايش درخواهند آمد؛ زيرا نه آمار و ارقام صحيحي در چنين گزارشهايي به متخصصان و كارشناسان محيط‌زيست داده مي‌شود و نه با استفاده از آن ارقام و اطلاعات، راه درمان صحيح و بجايي، طرح‌ريزي مي‌شود (ماخذ 8).

كارشناسان محيط‌زيست و اساتيد دانشگاه بر اين عقيده‌اند كه وجود ارتباط مستقيم ميان دفاتر زيست‌محيطي مجتمع‌ها با سازمان حفاظت محيط‌زيست و دانشگاه، در اين زمينه مؤثر خواهد بود. در اين صورت، رده‌هاي كارشناسي و دستورالعمل‌هاي لازم براي اين دفاتر تنظيم مي‌شود و آزمايشگاه‌هاي مجهز مي‌توانند مورد استفاده مشترك قرار بگيرند همچنين، آموزش‌هاي لازم داده شده و در نتيجه از وجود كارشناسان زبده و دلسوز در اين دفاتر اطمينان لازم حاصل مي‌گردد (ماخذ 3). در اينصورت است كه مي‌توان دفاتر محيط‌زيست مجتمع‌ها را بازوهاي سازمان حفاظت محيط‌زيست خواند كه مورد تأييد مجامع علمي معتبر، فعاليت مي‌نمايند.

4) تربيت نيروي متخصص:

در زمينة كنترل آلايندگي‌هاي زيست‌محيطي، توانايي به‌دست آوردن اطلاعات و آمار دقيق نيز از اهميت بالايي برخوردار است. واحدهاي پتروشيمي به دليل پيچيدگي و گستردگي مواد مصرفي، واسطه و توليدي و تنوع سيستم‌هاي كنترلي به‌كار گرفته شده، از لحاظ بررسي‌هاي زيست‌محيطي شرايط سخت‌تري را نسبت به صنايع ديگر دارند. لذا بررسي آلايندگي آنها، نيازمند توان كارشناسي بالا و كسب اطلاعات دقيق مي‌باشد. چنانچه اطلاعات دقيق‌ از ميزان و نوع آلودگي‌ها و نحوة انتشار مواد آلاينده در دست نباشد، مشكلات موجود به درستي شناخته نشده و پي‌آمد آن، روش‌هاي درماني نيز تأثير چنداني نخواهند داشت.


صاحبنظران و متخصصان مشكل ضعف كارشناسي را ناشي از چند عامل مي‌دانند:

يك دسته از كارشناسان، اين ضعف را حاصل عملكرد سازمان حفاظت محيط‌زيست مي‌دانند و معتقدند كه اين سازمان بايد به تقويت نيروي متخصص مربوطه و اولويت‌بندي صحيح پروژه‌ها بپردازد. امروزه، طيف وسيعي از كارشناسان كه در بحث محيط‌زيست در واحدهاي مختلف فعاليت مي‌كنند، راه به جايي نداشته و به‌ناچار سر از اين قسمت درآورده‌اند؛ افرادي كه تخصص مديريت محيط‌زيست و يا حيات وحش دارند، وقتي وارد حوزة كارشناسي آلودگي‌هاي نفت، گاز و پتروشيمي مي‌شوند، به هيچ عنوان مهره‌اي مفيد نخواهند بود (ماخذ 2).

سازمان حفاظت محيط‌زيست بايد كارشناسان كافي محيط‌زيست نفت و پتروشيمي را در اختيار بگيرد و آزمايشگاههاي مرجع مجهزي ايجاد كند و با كمك اين كارشناسان، آناليزهاي واحدها را كنترل نمايد تا هر جا آلودگي بيشتر از حد استاندارد را تشخيص داد، وارد عمل شده و از عوامل بازدارنده خود استفاده نمايد (ماخذ 5).

آشنا نبودن مهندسان طراح به مسائل زيست‌محيطي و نبود آموزش‌هاي لازم نيز عاملي است كه توسط بخش ديگري از كارشناسان به‌عنوان يكي از عوامل اصلي آلودگي محيط‌زيست بيان مي‌گردد. با توجه به اهميت روزافزوني كه مسائل زيست‌محيطي در دنيا پيدا كرده‌اند و همچنين موارد فراوان آلودگي‌ها و تخريب محيط‌زيست در كشور ما، اهميت ندادن به مسائل مربوط به اصول حفاظت محيط‌زيست، در آينده خسارات جبران‌ناپذيري را براي خود اين صنايع نظير جمع‌آوري واحدهاي آلاينده، تغيير روش‌ها و نياز به طراحي‌هاي مجدد، به‌دنبال خواهد داشت (ماخذ 5).

در حال حاضر افرادي كه در رشته‌هاي مربوط به صنايع پتروشيمي، نظير مهندسي پتروشيمي، طراحي فرآيند و غيره تحصيل مي‌كنند، آموزش خاصي را در زمينه حفظ محيط‌زيست نمي‌بينند. اين در حالي است كه اگر ملاحظات زيست‌محيطي در مراحل طراحي، نصب و ساخت به‌درستي و با دقت صورت پذيرد، درصد زيادي از آلودگي‌هاي فعلي كاسته خواهد شد. ما در صنايع خود، نياز به مهندساني داريم كه از طريق آشنايي با روش‌هاي علمي نظير HAZOP، FMEA و مهندسي محيط‌زيست، ملاحظات زيست‌محيطي را به‌درستي در فعاليت‌هاي خود لحاظ كنند (ماخذ 4).

مسألة ديگري كه در اين بين وجود دارد، قرار نداشتن متخصصين در پستهاي مخصوص خود مي‌باشد. امروزه اكثر متخصصين در جاي واقعي خود قرار ندارند و يا هم‌زمان از دو يا سه پست برخوردارند و در نتيجه از عهدة انجام هيچ‌كدام برنمي‌آيند. در حال حاضر شركت ملي صنايع پتروشيمي، حركتي را انجام داده كه طي آن متخصصين خود را بورسيه مي‌نمايد تا در رشته‌هاي حفاظت محيط‌زيست تحصيل كرده و وارد صنعت شوند؛ اين مسأله به شرطي جواب مي‌دهد كه اين متخصصين در جاي اصلي خود قرار بگيرند (ماخذ 4).

از اين رو، هم بايد مهندساني تربيت كنيم كه با بحث محيط‌زيست آشنا باشند و هم كارشناسان محيط‌زيستي كه با صنعت و فناوري بيگانه نباشند. پس از تربيت اين متخصصان، بايد از ايشان در پستهايي استفاده نماييم كه از تخصص آنها به بهترين نحو استفاده شود.

5) نقش مديران در حفظ و آلودگي محيط زيست:

برخي كارشناسان نيز از ديد اطلاعات مديران به نقد اقدامات انجام شده مي‌پردازند: مثلاً هنگامي كه تصميمي در ارتباط با احداث مجتمعي در كنار دريا اتخاذ مي‌شود، به دليل نداشتن شناخت، دريا محيط آبي وسيعي فرض مي‌شود كه ورود يك يا چند فاضلاب كوچك در آن به چشم نيامده و زيان چنداني ايجاد نمي‌نمايد. اين موضوع در مورد صنايع پتروشيمي كه آلودگيهاي اندك و مواد شيميايي ذره ذره وارد دريا شده، جمع گشته و باعث ايجاد تخريب‌هاي شديد و آلودگي‌هاي مخرب مي‌گردد، بيشتر اهميت پيدا مي‌كند. اگر يك مدير از ديدي وسيع برخوردار بوده و آينده‌نگر باشد، اين ضررهاي درازمدت را درك مي‌كند و جهت اصلاح مشكلات موجود كمر همت مي‌بندد. اما چنانچه يك مدير در زمينه محيط‌زيست ناآگاه بوده و يا منافع اقتصادي و كوتاه‌مدت خود را بيشتر مدنظر قرار دهد، علاوه بر عدم حصول نتيجه مورد نظر، موجبات خروج نيروهاي كارآمد را از سيستم فراهم مي‌نمايد. از اين رو نحوة مديريت و ميزان آگاهي مديران نقش بسيار اساسي در كاهش معضلات و آلودگيهاي زيست‌محيطي دارد (مأخذ 2).

البته مسئولين محيط‌زيست پتروشيمي بر اين عقيده‌اند كه ارتباط موثر و منسجمي ميان مديران مجتمع‌ها، دفاتر محيط‌زيست و دفتر محيط‌زيست NPC برقرار مي‌باشد؛ مديران ارشد كلية مجتمع‌هاي توليدي به اندازة كافي با مباحث زيست‌محيطي آشنا بوده و از علاقه بسيار زيادي در زمينه رفع آلودگي‌هاي محيط‌زيست و گسترش فضاي سبز برخوردارند؛ چرا كه انجام پروژه‌هاي متعدد زيست‌محيطي در تمام مجتمع‌هاي پتروشيمي بدون نظر مساعد و موافق مديريت مجتمع‌ها عملي نخواهد بود.

گرچه ارتباط مديران صنايع پتروشيمي با سازمان حفاظت محيط‌زيست و توجه ظاهري آنان به محيط زيست نسبت به ساير صنايع چشمگيرتر مي‌باشد، اما كارشناسان و مسئولين محيط‌زيست اين ارتباط را چندان رضايت‌بخش نمي‌دانند و آن را تنها در حد مديريت كلان و به صورت ارتباطات ظاهري در زمينة مسايل كلي بيان مي‌دارند (ماخذ 2).

اين كارشناسان معتقدند كه بايد نگرش درازمدت مذكور را از طريق كلاسهاي توجيهي سازمان حفاظت محيط‌زيست، به مديران آموزش داده و براي مديران پروژه‌هاي بزرگي چون عسلويه و منطقه آزاد ماهشهر كلاسهاي اجباري گذاشته شده و مسائل لازم به ايشان انتقال داده ‌شود. در اين كلاسها مي‌توان با روشن ساختن زيان‌هاي اقتصادي و زيست‌محيطي حاصل از فعاليت واحدها، آنها را نسبت به مسألة محيط‌زيست حساس نموده و راههاي جلوگيري از آلودگي را براي آنان روشن ساخت. چنانچه اين امر صورت پذيرد، مديران اين مسائل را به زيردست انتقال مي‌دهند و خود نسبت به رفع مشكلات اقدام مي‌نمايند. اجراي اين روش در اروپا، باعث شده است كه هر مدير از لحاظ عقلي و وجداني خود را مسئول حفظ محيط‌زيست بداند.(ماخذ 2)

نتيجه‌گيري:

گرچه در زمينة كاهش آلاينده‌هاي محيط زيست در شركت ملي صنايع پتروشيمي فعاليت‌هايي صورت گرفته و نسبت به ساير صنايع از سرعت بيشتري برخوردار بوده، لكن بر اساس نظرات كارشناساني كه اقوال آنان به طور مستند ارائه شد، اين حركت‌ها با ضعف‌هايي روبرو است آنچه كارشناسان فوق‌الذكر بر آن تأكيد داشته و توجه بدان را ضروري دانسته‌اند در نكات زير خلاصه مي‌گردد:

1- سازمان حفاظت محيط زيست و شركت ملي صنايع پتروشيمي نسبت به حفظ محيط زيست دريايي اهميت كمتري قائل شده و حساسيت اكوسيستم متنوع خليج فارس و درياي عمان را چندان كه لازم است، درك نكرده‌اند. توجه بيشتر به اين مسأله و تمركز فعاليت‌هاي هر دو بخش در زمينة حفظ و احياي محيط زيست اين نواحي، به عنوان اولويت اصلي مي‌بايست مورد توجه مسئولين قرار گيرد.

2- محيط زيست پتروشيمي در حال حاضر تنها به اصلاح مشكلات برخي واحدها پرداخته و در زمينه يكي از وظايف اصلي خود كه بررسي نوع تكنولوژي‌هاي مورد استفاده بوده كمتر تلاش نموده است. از اين رو پژوهش و مطالعات تكنولوژي، به منظور انتخاب تكنولوژي‌هاي سازگار با محيط زيست مي‌بايست جزو اولويت‌هاي پژوهشي و مطالعاتي محيط زيست پتروشيمي قرار گيرد.

3- ارتباط منسجم و قاعده‌مندي ميان دفاتر محيط زيست مجتمع‌ها، دفتر NPC، قسمت‌هاي مرتبط سازمان حفاظت محيط زيست و دانشگاه‌ها برقرار نمي‌باشد و اطلاعات و آمار و ارقام صحيح نيز مبادله نمي‌شود. وجود يك ارتباط مستقيم، قاعده‌مند و منظم ميان اين مراكز، استفاده مشترك از آزمايشگاه‌هاي مجهز ايجاد شده از طريق سرمايه‌گذاري مشترك و اتخاذ راه‌حل مشكلات موجود از طريق همكاري و همفكري كليه نهادها و قسمت‌هاي مسئول منجر به اخذ تصميمي خواهد شد كه حداكثر منافع در آن لحاظ شده باشد.

4- سازمان محيط زيست و شركت ملي صنايع پتروشيمي مي‌بايست كارشناسان زبده‌اي تربيت نمايند كه بر هر دو زمينه "اصول حفاظت از محيط زيست" و "مهندسي و طراحي" مسلط بوده و در فعاليت‌هاي خود هر دو جنبه كار را مد نظر قرار دهند.

5- آگاه‌سازي مديران از طريق كلاس‌هاي آموزشي كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست، دانشگاه و يا پتروشيمي برگزار مي‌شود، در جهت ايجاد حساسيت در زمينه محيط زيست بسيار مؤثر مي‌باشد. توجه دادن مسئولان و مديران به اينكه اخذ ISO14000 تنها به معني آغاز كار در زمينة حفظ محيط زيست است و بدون رعايت اصول حفظ محيط زيست به توسعة پايدار دست پيدا نمي‌كنيم، به دستيابي به اهدافي نظير داشتن صنعتي كاملاً سبز، منجر خواهد شد.

6- سازمان حفاظت محيط‌زيست تنها از طريق اعمال داده‌ها و استانداردهاي خام جهاني، واحدها را موظف به رعايت اين استانداردها مي‌نمايد. اين داده‌ها عمدتاً بدون در نظر گرفتن توان خودپالايي محيط تنها براي يك مجتمع در نظر گرفته شده است. در منطقه‌اي نظير ماهشهر(كه از مجتمع‌هاي متعدد پتروشيمي تشكيل شده) حتي اگر اين داده‌ها توسط هر مجتمع رعايت شود، منطقه از تجمع آلاينده‌هاي كل مجموعه نابود خواهد شد. لذا بايد از طريق مراكز تحقيقاتي كه توانايي مدل كردن منطقه را دارند، ارقام خام جهاني به يكسري استانداردهاي منطبق با شرايط هر منطقه تبديل شود.(ماخذ9)

مآخذ

:

1- گفتگو و مكاتبه با دكتر سيد باقر مرتضوي، رئيس دفتر محيط زيست شركت ملي صنايع پتروشيمي و مشاور زيست محيطي مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران

2- گفتگو با دكتر محمدرضا فاطمي، كارشناس ارشد دفتر محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران

3- گفتگو با مهندس سعيد حسيني، رييس دفتر محيط زيست دريايي ســازمان حفاظــت محيــط زيســـت

4- گفتگو با مهندس توحيدي، كارشناس دفتر آلودگي هواي سازمان حفـــاظت محيـــط زيـــست، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (www.itan.ir )

5- گفتگو با مهندس علي باغبانباشي، رييس واحد تحقيق و توسعه بندرامام، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (www.itan.ir )

6- گفتگو با مهندس غلامرضا اميرشقاقي، رئيس مطالعات تخصصي شركت ملي پالايش، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (www.itan.ir )

7- گفتگو با دكتر علي رحمت‌پور، رئيس پژوهشكده علوم و تكنولوژي پليمر پژوهشــگاه صـنــعت نفت، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (www.itan.ir )

8- گفتگو با دكتر نبي بيدهندي، رئيس دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران، منتشره در سايت شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (www.itan.ir )

9- گفتگو با مهندس مرتضي رحمانيان، رئيس پژوهشكده حفاظت صنعتي و محيط‌زيست پژوهشگاه صنعت نفت، منتشره در سايت شبكه

با سلام به همه همراهان میم شیمی٬

امسال هم نمایشگاه نفت و گاز تهران که در نوع خود یکی از بهترین و معتبرترین نمایشگاههای نفت و گاز است با شکوهی بهتر و بیشتر از سالهای گذشته برگزار شد و علیرغم تحریمهای موجود تعداد شرکتها و کمپانی های حاضر بیشتر از سال قبل بود.

و از آنجا که تعداد کمی از دانشجویان در نمایشگاه حضور داشتند تصمیم گرفتیم روایتی تصویر گونه از عکسهایی که در نمایشگاه گرفتیم طی چند بخش در سایت قرار دهیم....

به هر حال حضور در این نمایشگاه بزرگ و دیدنی را به تمام دانشجویان توصیه میکنم.

قسمت اول:

 

نگرشي به تواناييهاي MATLAB

_{نويسنده : احمد زيني}

_{معمولا نرم افزارها را با كمك يك زبان برنامه نويسي قدرتمند طراحي مي كنند زيبايي، خوانايي وتوانمندي وسادگي هر نرم افزار به زبان برنامه نويسي مربوط مي شود كه با آن نرم افزار نوشته اند . اما در نهايت هر نرم افزار داراي امكانات محدودي مي باشد. ممكن است بسياري از حالات خاص يك مسئله را در طراحي آن نرم افزار در نظر نگرفته با شند كه محدوديتهايي براي نرم افزارايجاد مي كند.}

_{اما يك زبان برنامه نويسي ديگرمحدوديت هاي گفته شده را ندارد. يك برنامه نويس به طور سليقه اي هر گونه امكاناتي را به برنامه اي كه طراحي مي كند ودر نهايت يك نرم افزار در اختيار كار بران قرار مي دهد. بالطبع استفاده از چنين توانايي مشكلاتي نيز با خود به همراه دارد چون اگر شما خواستيد طراحيتان را با يك زبان انجام دهيد، بايد تمامي توابع مورد نياز را خودتان بنويسيد كه اين كاري بس دشوار ووقت گير است.}

_{اينجانب كه بايد مصامحه اي بين قابليت بالا و زمان صرف شده وآساني كار انجام شود كه از طرفي هم براي نوشتن يك برنامه ساده نياز نباشد تمامي توابع اساسي را خودمان بنويسيم وهم برنامه اي كه با آن كارمي كنيم توانايي كافي براي انجام پرمژه هاي ما داشته باشد. اولين چيزي كه به ذهن خطور مي كند اين است كه براي طراحي يك سيستم خاص مثلا طراحي خطوط هوايي نياز است كه نيروهايي كه سيم دكل ها وارد مي كنند را محاسبه كرد. همچنين ميزان وزش باد، نشست برف ويخ را در اين محاسبات لحاظ نمود از طرفي بايد در اين محاسبات مسائل الكتريكي قضيه را نيز در نظر بگيريم ( مباحث مربوط به اتصال كوتاه وصاعقه) همچنين از داده هاي آماري براي لحاظ كردن شرايط محيطي در فصول سرد وگرم استفاده كنيم . مسلما نرم افزاري كه هم در زمينه مكانيك والكتريك وآمار توانمند باشد همچنين محاسبات رياضي نيز در آن در نظر گرفته شده باشد براي كاربران عمومي ساخته نشده است يا حداقل ما از آن بي خبريم.بنابراين براي طراحي چنين سيستم خاصي حتما بايد از يك زبان برنامه نويسي كمك گرفت. البته اگر اين زبان از قابليت خاص نرم افزارهاي ديگر نيز استفاده مي كند كه كار ما راحتر مي شود. فرض كنيد از توابع رياضي به راحتي وتوانمندي Maple يا Mathematical كه نرم افزارهاي تخصصي رياضي هستند بهره مند باشدويا از محيط شبيه سازي قوي مانند Labview برخوردار باشد}

_{با اين تفاوت كه فرض كنيد كه بتوانيد در محيط Labview هر نوع بلوكي راكه به طور آماده وجود نداشته باشد با هنر برنامه نويسي خودتان اضافه كنيد همچنين محيطي مثل Excel براي وارد كردن داده هاي مسأله در اختيار داشته باشيد با توجه به اين نكته كه ميزان داده هاي يك مسئله مهندسي در مواردي حتي تا هزاران عدد اعشاري وتوان دار مي تواند باشد البته چه بهتر است كه اين زبان برنامه نويسي خيلي خيلي سطح بالا باشد تا حدودي كه دقيقا از رسم الخط خودمان استفاده كند.}

  _{MATLAB:   زباني است كه تمامي توانمنديهاي ذكر شده را داراست. البته علاوه بر قابليتهايي كه قبلا ذكر شده ويژگيهاي منحصر به فرد ديگري نيز دارد كه ملاك مهمي در انتخاب آن به عنوان ابزار طراحي محسوب مي شود.}

_{1- ويژگي منحصر به فرد ماتريسي مهمترين ويژگي آن است كه اسم آن از ماتريس گرفته شده است ( آزمايشگاه ماتريس Matrix Laboratory )}

_{تعريف ماتريس در مطلب بسيار راحتر از ساير زبانها است. تصور كنيد ماتريس n×n×n×… با اين ابعاد كه اندازه آن به صورت شناور باشد وبه طور دلخواه، همچنين با توجه به اينكه بيشتر محاسبات مهندسي به صورت ماتريستي انجام مي شود داشتن قابليتهاي خاص در اين مورد مانند ترانهاده، معكوس، دترمينال قطري كردن، بالا مثلثي و... يكي ديگر از ويژگيهاي منحصر به فرد مطلب است.}

_{2- استفاده از تجربيات وزحمات كساني كه با مطلب كار مي كنند به اين ترتيب كه هر كسي در هر زمينه اي با مطلب كاري انجام داده باشدشركت سازنده مطلب آنها را در نسخه هاي بعدي اضافه مي كند بنابراين برنامه نوشتن با چنين زباني خيلي راحت مي باشد زيرا بسياري از توابع مورد نظر ما توسط ديگران آماده شده فقط كافي است بتوانيم آنرا از ليست توابع مطلب پيدا كرده از آن برنامه استفاده كنيم. كه خود باعث صرفه جويي در وقت وبالا رفتن دقت كار مي شود.}

_{3- سازگاري با زبانهاي برنامه نويسي ديگر: مي توان توابعي كه با زباني ديگر مثل زبانC نوشته شده باشد را دقيقا در محيطمطلب بكار برد يا برنامه هاي مطلب را به كد زبان C تبديل كنبم وآن را در محيط استفاده نماييم.}

_{4- تنوع زمينه هايي كه مطلب به آنها پرداخته است مثلا مخابرات، كنترل، فازي، پردازش تصوير وصوت، معادلات ديفرانسيل جزئي، شبكه عصبي، سيستم هاي قدرت، رياضيات، بانك اطلاعاتي، سيستم هاي هيبريدو...}

_{از آنجا كه براي يك پروژه عملي نياز است عمليات متنوعي در زمينه هاي مختلف علمي انجام دهيم مطلب مارا براي انجام چنين پروژه هايي كمك مي كند.}

_{5- ابزار لازم جهت طراحي يك سيستم محيطي است كه درآن امكانات شبيه سازي قوي وجود داشته باشد.}

_{محيط مدل سازي مطلب) (SIMULINK ابزاري مناسب را براي اين منظور در اختيار شما مي گذاردمحيطي كه درآن شما مي توانيدارتباط علوم مختلف را هر آن لمس كنيد وتمامي جنبه هاي علمي وعملي يك سيستمرادر نظر بگيريد.}

_{6- راحتي استفاده از برنامه كه يكي از ويژگيهاي برنامه شماست، قابليت GUI به شما اين امكان را مي دهد كه كاربراني كه قصد استفاده از برنامه شما را دارند به راحتي با چند كليك موس داده هاي خود را وارد كرده وبرنامه را اجرا كنند وخود را درگير قالب نامانوس شما نكنند. باتعريف يك پنجره كه در آن چند دكمه ونمودار وورودي متني موجود است به راحتي مي توان از اصل برنامه استفاده كرد}

نرژي الكتريكي,يكي از بهترين صورت هاي انرژي است كه بشر به آن دست پيدا كرده است. نيروگاه نكا از 4 واحد بخاري MW 440 و2 واحدگازيMW 5/137 ودر مجموع باظرفيت اسمي   MW 2035 در شمال كشور ودر شهر نكا در كنار سواحل در ياي خزر احداث شده است.در نيروگاه بخاري كه صور مختلف انرژي به انرژي الكتريكي تبديل مي شوند , آب نقش اساسي دارد .مهمترين خصوصيتي كه آب بايد داشته باشد ,كيفيت وخلوص آب است ,كه رساندن آب به كيفيت مورد نظر در حيطه كارهاي مهندس شيمي مي باشد .به همين خاطر در نيروگاه نكا بخشي به عنوان امور شيمي در نظر گرفته شده است كه واحد هاي زير تحت نظارت اين بخش كنترل مي شوند:

1.       پيش تصفيه خانه

2.       تصفيه خانه اصلي

3.       تصفيه خانه بين راهي (CPP) 

4.       هيدروژن سازي

5.       آب ژاول سازي 

آبي كه از چاه استخراج مي شود بايد مراحل مختلف تصفيه را طي كندتابه كيفيت مورد نظر براي استفاده در سيكل برسد.نخست در پيش تصفيه خانه ذرات معلق آن ته نشين مي شود .سپس در تصفيه خانه اصلي سختي آن گرفته مي شود وبا استفاده از رزين هاي تبادل يوني به آب بدون يون تبديل مي شود وسرانجام وارد سيكل مي شود.آب پس از طي هر دور وارد CPP مي شود تا مجدداً تصفيه شود تا مواد شيميايي تزريقي به آب وزنگ زدگيهاي داخل مسير لوله ها,گرفته شود.براي خنك كردن بخارات سيكل در كندانسور از آب دريا استفاده مي شود كه در استخر هاي كنار در يا براي از بين بردن جلبكها,خزه ها وبارنيكلها ,به آب دريا مقداري آب ژاول تزريق مي شود.آب ژاول مورد نياز در واحد آب ژاول سازي توليد مي شود.   

پيش تصفيه خانه      

 براي توليد آب زلال وعاري از ذرات بسيار ريز معلق و بدون  رنگ به تجهيزات مختلف , مواد شيميايي مناسب ودر نهايت افراد آموزش ديده نياز است كه بتوانند با بكاركيري از تجهبزات واستفاده از دستورالعملها آبي مطابق معيار هاي داده شده براي مصارف قسمت هاي مختلف نيروگاه تهيه نمايند.

 آب نيروگاه توسط سه حلقه چاه كه در منطقه زمين سوخت واقع در 25 كيلومتري نكا حفاري شده است تامين مي شود. آب رسيده به نيروگاه در استخر هاي 1500 متر مكعبي ذخيره مي شود .آب اين استخر توسط 3پمپ البته يكي در حالت stand by , به سمت 5فيلتر شني كه يكي از آنها نيز در حالت stand by مي باسد , هدايت مي شود.

 

فيلتر هاي شني

هر فيلتر شني داراي يك ورودي جهت ﺁب خام و خروجي ﺁب تميز, سرريزه ها و بالاخره مسير ورودي و خروجي بك واش مي باشد.همچنين داراي درين براي درين دادن در ابتداي بهره برداري است. هنگامي كه ﺁب از ميان لايه هاي فيلتر مي گذرد ناخالصي هاي موجود در ﺁن در فيلتر باقي مي ماند و در نتيجه با گذشت زمان فيلتر كثيف مي شود كه با بالا رفتن اختلاف فشار ورودي و خروجي روي تابلو كنترل ﺁلارم خواهد ﺁمد. براي توليد آب آشاميدني و رنگبري و بوگيري آب به فيلتر هاي زغالي منتقل مي شود. اين فيلتر ها هر كدام محتوي زغال فعال مي باشد كه قادر هستند مواد آلي , رنگ بو مزه وگازهاي محلول در آب را از آن جدا نمايد. براي گندرداي آب, به آب ورودي به فيلتر زغالي مقدار ppm 8/0 كلر وبه آب خروجي از فيلتر حداكثر ppm 3/0 كلر تزريق  تزريق مي شود. موقعيكه اختلاف فشار به MWG4 رسيد فيلتر را بايستي از مدار خارج كرد.

 

تصفيه خانه اصلی 

  فرايند بهره برداري در يك بويلر بنسون (boiler Benson) به گونه اي است كه همه آب ورودي به سيستم آب تغذيه وارد بويلر وپس از آن به شكل بخار وارد توربين مي شود. از اين رو همه ناخالصي هاي موجود وارد آب  بويلر مي گردد واگر در بويلر بر جاي نمانند وارد توربين مي شوند. اين كار با استفاده از رزين هاي كاتيوني و رزين هاي آنيوني انجام مي شود. ناخالصي هاي كه در ديواره بويلر بر جاي مي مانند , موجب داغ شدن موضعي , خوردگي و سوراخ شدن لوله ها مي شوند واگر سيليس (SiO2  ) به پره هاي توربين بچسبد باعث كاهش راندمان توربين خواهد شد. لذا لازم است كه آب ورودي به سيستم تغذيه داراي بالاترين درجه خلوص باشد.اين آب در تصفيه خانه اصلي (Demineralization Plant) تامين مي گردد. در  رزينهاي كاتيوني, كاتيون هاي  Na⁺ ، K⁺،  Mg⁺⁺ وCa⁺⁺  با يون هايH⁺   تعويض مي شوند .ماحصل اين تعويض يوني , توليد گاز هيدروژن است. براي خار ج ساختن گاز دي اكسيد كربن توليدي از Co₂ trickler  استفاده مي شود. Co₂ trickler  از يك برج آكنده با 8000 حلقه راشيگ تشكيل شده است كه براي جذب Co₂ حاصل از يونهاي بي كربنات هاي تشكيل شده در واحد كاتيوني يا موجود در آب مورد استفاده قرار مي گيرد .آب واحد كاتيوني توسط يك دوش به صورت اسپري در مي آيد و هوا از پايين توسط يك فن دميده مي شود .Co₂ جذب شده در برج از بالاي برج به محيط  ونت می شود آب پس از حذف Co₂ در مخزن انتهاي برج ذخيره مي شود.پس از آن آب وارد ستون هاي تعويض كننده آنيوني مي شود كه به صورت دو واحد موازي و مجزا كه همواره يكي در مدار است. آب از پايين برج كه رزينهاي آنيوني ضعيف  قرار دارند , وارد ستون مي شود اگر كنداكتيويته آب به  MS/s6- 5  ستون بايد احيا شود احياي ستون هاي آنيوني با استفاده از سود صورت مي گيرد.  در ستونهاي مبادله كننده آنيوني , يونهاي نظيرCl^- ،SO₄^2- بعلاوه CO₂  باقي مانده با يونهاي OH^- تعويض مي شوند. 

اكنون آب فاقد مود معدني وخنثي است براي حذف آخرين اثرات  مواد معدني آب از فيلتر بستر مخلوط (mixed bed filter ) مي شود در فيلتر بستر مخلوط يك مخلوط كاملا يكنواخت از رزينهاي آنيوني وكاتيوني قوي وجود دارد . اكنون آبي كه مواد معدني آن كاملا حذف شده است در استخر هاي آب ميك آپ جهت مصرف در دسترس مي باشد. 

     مبادله كننده كاتيون وآنيون به صورت فيلتر هاي Flow matic filter مورد استفاده قرار مي گيرند , يعني در مدت بهره برداري آب از پايين به بالا جريان مي يابد وبه هنگام احياء جريان در فيلتر از بالا به پايين مي باشد. 

   تصفيه خانه شامل دو خط وهر يك شال يك ستون كاتيوني ويك ستون آنيوني ويك بستر مخلوط ويك حذف كننده دي اكسيد كربن مي باشد , كه يك خط در وضعيت بهره بر داري اتوماتيك آب كاملا عاري از مواد معدني فراهم مي سازد.

    ملاك تعويض خط در وضعيت اتوماتيك "هدايت الكتريكي است . اگر هدايت الكتريكي از 20 ميكروزيمنس بر سانتيمتر تجاوز نمايد مبادله كننده هاي كاتيون وآنيون از حالت بهره برداري خارج شده و خط بعدي با استارت آپ  واشينگ آغاز بكار ميكند. هنگاميكه كنداكتيويته به كمتر از 20 ميكروزيمنس بر سانتيمتر برسد در وضعيت بهره برداري قرار مي گيرد.

    مبادله كننده كاتيون اشباع شده با اسيد سولفوريك ومبادله كننده آنيون اشباع شده با محلول سود احياء مي شود.اسيد وسود مورد نياز به ترتيب از مژرينگ تانكهاي اسيد وسود تامين مي شود.

 

C.P.P 

 سي پي پي خلاصه شده كندانست پلشينگ پلنت مي باشد كه ( تصفيه خانه بين راهي ) نام دارد. وقتي بخار از توربين فشار ضعيف به كندانسور رفته و در برخورد با لوله هايي كه درون ﺁنها ﺁب سرد دريا در جريان مي باشد, بخار ﺁب تبديل به ﺁب كندانسه شده و چون در اين سيكل ئيدرازين, ﺁمونياك, سولفات و كلرور ها و همچنين نشتي احتمالي كندانسور باعث نفوذ ﺁب دريا به ﺁب كندانسه گرديده كنداكتويته اين ﺁب برگشتي را بالا برده كه از حد مجاز زيادتر مي باشد و اين ﺁب مجددا در سيكل قرار مي گيرد. در نيروگاه شهيد سليمي نكا  براي هر واحد يك سيستم تصفيه بين راهي (c.p.p) در نظر گرفته شده است .هر يك از اين  واحد هاي c.p.p از دو دستگاه كارتريج فيلتر و دو دستگاه فيلتر هاي ميكسبد (ستون مخلوط رزينهاي آنيوني وكاتيوني ) تشكيل شده است كه معمولا دو كارتريج فيلتر با يك ستون مخلوط در مدار قرار مي گيرند.اگر شرايط شيميائي آب ورودي به c.p.p خوب باشد , مي توان حتي ستون مخلوط را از مدار خارج نمود. C.P.P از دو فيلتر مكانيكي به نام كارتريج فيلتر و دو فيلتر شيميايي به نام ميكسبد فيلتر تشكيل شده است.

كارتريج فيلترها: درون فيلتر مكانيكي بنام كارتريج لوله هايي قرار دارد كه ديواره ﺁن از بافته هاي سلولزي بوده و كار ﺁن تصفيه مكانيكي, گرفتن املاح معلق در ﺁب ميباشدجنس فيلتر هاي آن از نوعي سلولز مي باشد وآب از قسمت خارجي فيلتر هابه سمت داخلي آنها عبور كرده وضمن عبور كليه مواد معلق خود را كه معمولا اكثر آن آهن مي باشد بجا گذاشته واز آن عبور مي نمايد.

 ميكسدبد : دو فيلتر شيميايي بنام ميكسدبد كه از رزينهاي ﺁنيوني و كاتيوني تشكيل شده و رزينهاي ﺁنيوني يونهاي منفي داخل ﺁب و رزينهاي كاتيوني يونهاي مثبت داخل ﺁب را مي گيرد. رزينهاي ﺁنيوني و كاتيوني با هم روي يك صفحه اي از نازل ها قرار دارند و زير هر ميكسدبد داراي يك فيلتر رزين گير بصورت يك قيف مي باشد.

 وظيفه ميكسبد ها در C.P.P گرفتن يون هاي آهن محلول وسيليس محلول است كه از لوله هاي بويلر مي آيد ونيز نمكهايي كه احتمالا در تصفيه خانه گرفته نشده اند .يا آلودگي آب كندانسور كه در اثر نشت لوله كندانسور و ورود آب در يا به آن بوجود مي آيد. در هر حال, آب خروجي از كندانسور ( به خاطرتزريق قبلي )مقدار ي آمونياك دارد . آمونياك در آب توليد يون آمونيوم  (NH₄⁺) مي كند  ,كه يك كاتيون است.معمولا مقداري يون هاي آهن (Fe²⁺)وسيليكات (SiO₃)كمتر از ۲ppbاست، بنابراين كارعمده رزين تعويض كاتيون درميكسد بد C.P.P گرفتن يون آمونيم است .به همين دليل مقدار رزين كاتيوني در C.P.P بمراتب بيشتر از ﺁنيوني است اگر به هرنحوﺁب دريا از طريق لوله ها ي كندانسور نشت كند .نمك هايش مثل كلرور سديم به سيستم وارد مي شود و هدايت الكتريكي بعد از C.P.P افزايش مي يابد.

 

جواد احمدپور

ضرورت برنامه ريزي براي توسعه علمي در مهندسي شيمي

    دکتر فواد آقاميري، عضو هيات علمي دانشگاه اصفهان و داراي مدرک دکتراي و مهندسي شيمي است. مدير سابق گروه مهندسي شيمي دانشگاه اصفهان، سرپرست کنوني مرکز تحقيقات فني و مهندسي اين دانشگاه است و ترموديناميک و تعادلات فاز جزو تخصصات اصلي وي محسوب مي شود.
    عمده ترين تحقيقات دکتر سيد فواد آقا ميري در زمينه مهندسي نفت، جدا سازي، انرژي و محيط زيست است. در فرصت پيش آمده از وي در مورد مسايلي چند پيرامون مهندسي شيمي جويا مي شويم.
    تازه ترين دانش هاي مربوط به مهندسي شيمي چه مباحثي را در بر مي گيرد؟
    تمامي دستاوردهاي جديد در زمينه مهندسي شيمي جزو تازه هاي دانش و فناوري هستند. سازگاري محصولات با محيط زيست همواره مهندسان شيمي را مجبور به نوآوري و کشف راه حل هاي نوين براي مسايل قديمي و جديد مطابق با دانش روز مي کند. در اين ميان بيوتکنولوژي، نانوفناوري و محيط زيست جزو مهمترين زمينه هاي علمي فعال هستند. البته در هر يک از اين رشته ها سهم مهندسي شيمي در شاخه هاي مختلف متفاوت است. به عنوان مثال در زمينه بيوتکنولوژي علاوه بر ساخت مواد شيميايي جديد با اين فناوري شناسايي خواص و پيش بيني رفتار مواد بيولوژيک (بيوترموديناميک) از اهميت بسيار زيادي برخوردار است.
    در حال حاضر پيشرفت مهندسي شيمي در اين دانشگاه را چگونه ارزيابي مي کنيد؟
    در چند سال گذشته مهندسي شيمي در دانشگاه اصفهان رشد قابل توجهي داشته است که به نسبت سابقه تدريس آن در اين دانشگاه (در حدود10 سال) بسيار قابل توجه و تامل است. البته با توجه به اينکه کشور ما متکي به مواد اوليه اي مانند نفت و مواد معدني است بايد بپذيريم رشد مهندسي شيمي در کشور ما به طور نسبي بسيار کمتر از پتانسيل و نياز کشور بوده و هنوز به جايگاه مطلوب خود نرسيده است.
    براي رسيدن به جايگاه علمي مطلوب در اين زمينه، چگونه مي توان از فناوري مهندسي شيمي نوين استفاده کرد و انتقال اين دانش به داخل کشور چگونه امکان پذير مي شود؟
    يکي از راههاي پيش رو، اعزام اعضاي هيات علمي و دانشجويان تحصيلات تکميلي به دانشگاههاي خارج از کشور است. اين افراد با تکميل تحصيلات خود و بازگشت به کشور مي توانند در انتقال دانش نوين نقش عمده اي را ايفا کنند. توسعه تحصيلات تکميلي در دانشگاههاي کشور، برگزاري کارگاههاي آموزشي و پژوهشي با حضور صنعت، استفاده از نظر کارشناسي اعضاي هيات علمي در قراردادهاي خريد دانش فني از شرکت هاي خارجي از جمله ديگر راهکارهاي مثمرثمر در اين زمينه است که با قرار دادن آنها در دستور کار مي توان چشم انتظار تحولات قابل توجهي در پيشرفت اين دانش بود.
    در يک جمع بندي کلي در بحث مهندسي شيمي چه کم و کاست هايي وجود دارد و براي رفع آن چه بايد کرد؟
    مهمترين موضوع قابل بحث در اين زمينه عدم وجود ارتباط ميان دانشگاه به عنوان توليدکننده علم و تربيت کننده نيروي انساني و صنعت به عنوان مصرف کننده توليدات علمي و به کارگيرنده نيروي انساني است. تشکيل سمينارهاي تخصصي مشترک مي تواند به ايجاد يک ارتباط رو در رو در نتيجه آن هم انديشي و دست يابي به يک زبان و فهم مشترک کمک کند. در قدم بعدي کشور نيازمند به يک طرح توسعه علمي است. به اين معنا که بدانيم در چه جايگاهي قرار داريم، به چه جايگاهي مي خواهيم برويم و از همه مهمتر کجا نمي خواهيم برويم. اگر اهداف خود را100 تا بدانيم بايد25 تاي آن خواسته هاي ما و75 تاي آن چيزي باشد که مي خواهيم از آن دوري کنيم.
    در صحبت خود به ضرورت ارتباط و تعامل ميان صنعت و دانشگاه ها اشاره کرديد. چه پيشنهادي براي برقراري اين ارتباط در بخش مهندسي شيمي داريد؟
    توسعه کارآموزي تابستاني دانشجويان و حضور بيشتر آنها در کارگاهها و کارخانه ها مي تواند پل ارتباطي مطمئني ميان دانشگاه و صنايع برقرار کند. همچنين برگزاري سمينارها و کارگاههاي تخصصي مشترک از جمله ديگر راههاي مثمرثمر در اين زمينه است.
    مبحث روانکاري چه جايگاهي در مهندسي شيمي دارد؟
    با توجه به اهميت کاهش مصرف انرژي و افزايش بهره وري، يکي از راههاي ارتقاي اين موارد، بهبود کيفيت روانکارها و از آن مهمتر توسعه فرهنگ عمومي استفاده از آنهاست. از طرفي ظرفيت بزرگ استفاده نشده اي در اين زمينه براي مهندسان شيمي وجود دارد که تاکنون مورد توجه نبوده است. به عنوان مثال حضور چندين شرکت چند مليتي در بازار توليد محصولات روانکاري کشور که با استفاده از خوراک داخلي، محصولات خود را با حداقل کار فرايندي با ارزش افزوده بسيار بالايي به فروش مي رسانند نشان دهنده غفلت ما از اين صنعت است. شناسايي در ساخت محصولات جديد متناسب با نيازهاي رو به رشد بازار و استانداردسازي اين محصولات از جنبه هاي کاري مهم در اين صنعت است که مي بايست مورد توجه مهندسان شيمي قرار گيرد.
    در پايان اگر نکته اي در زمينه مهندسي شيمي به نظرتان مي رسد مطرح کنيد.
    کشور ما براي رشد و توسعه داراي تمامي شرايط اساسي و لازم است. نيروي انساني آموزش ديده، دانشگاههاي معتبر، صنايع توانمند و مواد معدني بسيار متنوع و فراوان در کنار خاک حاصلخيز و مستعد براي توليدات کشاورزي. با توجه به وجود چنين ثروتها و امکاناتي، کشور ما در جهان قطعاً کم نظير و حتي بي نظير است. وظيفه مهندسان شيمي در تبديل اين ثروت بالقوه و خدادادي به رفاه و سعادت از ساير رشته ها بالاتر و مهمتر است.
    

نگاهی به نمایشگاه‌ بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی در ایران

.
رگزاری نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی تهران به عنوان پنجمین نمایشگاه بزرگ صنعتی دنیا از اهمیت و گستردگی صنعت نفت ایران و نقش اقتصادی این صنعت پیشرو در کشور ما حکایت می‌کند. پس از 11 دوره برگزاری این نمایشگاه در ایران، فردا نمایشگاه دوازدهم با حضور مقامات و مسوولان کشور بویژه در حوزه انرژی در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی آغاز می‌شود. دستاوردهای برگزاری این نمایشگاه‌ و حرف و حدیث‌هایی که درباره آن مطرح شده، موضوع گزارشی است که در پی می‌آید:

تاریخچه و اهداف نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، نخستین نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی در سال 1374 به دنبال سیاست‌های وزارت نفت به منظور بومی کردن صنعت نفت در کشور، ارتقای ظرفیت شرکت‌های داخلی و کسب دانش فنی برای حضور پیمانکاران ایرانی در پروژه‌های داخلی و خارجی با مشارکت تعداد کمی از شرکت‌های داخلی و خارجی برگزار شد.

به نظر می‌رسد در شرایطی که وابستگی اقتصاد کشور به درآمد نفت و ویژگی خاص صنعت نفت که اگر سرمایه‌گذاری مداوم روی آن انجام نشود، افت تولید و درآمد پیدا می‌کند، دو دلیل عمده برای تولید پروژه‌های نفتی بوده است و تدبیر شیوه‌ای برای شناسایی ظرفیت‌های داخلی و خارجی در بخش‌های مهمی مانند مهندسان مشاور، پیمانکاری، تولیدکنندگان تجهیزات و مدیریت پروژه و همچنین ایجاد ظرفیت‌های جدید در داخل کشور از ارکان ضروری برای وزارتخانه‌ای مانند نفت بوده است.

در این راستا یکی از راه‌های رسیدن به این اهداف، ایجاد نمایشگاهی بوده که مجموعه‌های فعال در صنعت نفت دور هم جمع شوند تا کار شناسایی ظرفیت‌ها، آشنایی و ادغام شرکت‌های کوچک داخلی برای ایجاد توانایی‌های بیشتر به منظور اجرای پروژه‌های بزرگ، مذاکره شرکت‌های داخلی و خارجی برای همکاری در پروژه‌های نفتی و سرانجام توسعه صنعت نفت کشور به بهترین شکل انجام شود.

نگاهی به کارنامه 11 ساله نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی نشان می‌دهد، در حالی‌که این نمایشگاه در سال‌های نخست فقط با حضور 40 تا 50 شرکت کننده نه چندان تخصصی و حرفه‌ای کار خودر آغاز کرده است، پس از گذشت هشت سال، تعداد پیمانکاران و کارآفرینان حاضر در نمایشگاه به بیش از یک هزار شرکت رسیده که این عدد در نمایشگاه دوازدهم 1307 شرکت (797 شرکت داخلی و 510 شرکت خارجی از 35 کشور جهان) اعلام شده است.

این در حالی است که امروز علاوه بر تخصصی شدن شرکت‌های داخلی، توانایی آنها برای اجرای پروژه‌ها به گونه‌ای افزایش یافته که نه تنها شرکت‌های ایرانی می‌توانند به عنوان پیمانکار دست اول، یک پروژه را به صورت EPC (مهندسی، خرید کالا، نصب) قبول کنند، بلکه حتی در بعضی از قراردادها، به صورت مشترک با شرکت‌های خارجی پروژه را رهبری و هدایت می‌کنند که تصور می‌شود شرکت‌های مختلف در بخش دولتی و خصوصی، مانند صدرا، پتروپارس، پتروایران یا تاسیسات دریایی در چنین شرایطی متولد شده‌اند.

در این زمینه برخی کارشناسان مسائل فنی معتقدند که نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی تهران به تدریج طوری قوی شد که نه تنها بخش زیادی از اهداف معرفی و توسعه صنعت نفت کشور تحقق یافت، بلکه با سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی در ایران و تسهیل فرایند اجرای فاینانس و بیع متقابل، در هشت سال گذشته وزارت نفت بار مالی روی دوش دولت نگذاشته، از منابع سرمایه‌ای و عمرانی داخلی کشور استفاده نکرده و در اجرای همه پروژه‌های نفتی، گازی و پتروشیمی خودکفا عمل کره است؛ به طوری که 50 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در منطقه عسلویه و حدود 25 میلیارد دلار در بخش پتروشیمی فقط بخشی از آن بوده است.

هدایت این نمایشگاه به سوی تخصصی و موضوعی شدن در بخش‌هایی مانند مهندسان مشاور، پیمانکاران، EPC، تولیدکنندگان تجهیزات، تولیدکنندگان فرآورده‌ها، حضور مراکز پتروشیمی، تحقیقاتی و دانشگاه‌هایی که در صنعت نفت وارد و فعال شده‌اند و توجه به بحث مدیریت مصرف، محیط زیست و بهینه سازی، همچنین برگزاری سمینارهای تخصصی با محورهای مختلف صنعتی و اقتصادی، برگزای جشنواره برترین‌های صنعتی به منظور ایجاد انگیزه در کارافرینان داخلی و به ویژه بخش خصوصی از جمله مهمترین دلایل موفقیت بزرگترین نمایشگاه صنعت نفت منطقه بوده است. در این راستا همچنین اتخاذ سیاست دعوت از هیات‌های بلندپایه نفتی کشورهای دیگر به سرپرستی وزارتخانه، برنامه‌ریزی مستمر و دقیق برای اجرای نمایشگاه و انجام کارهای پژوهشی به منظور ارزیابی میزان رضایت شرکت کنندگان داخلی، خارجی و بازدیدکنندگان از چگونگی برگزاری نمایشگاه به وسیله تیم‌های متخصص دانشگاهی و رفع نقایص از دیگر دلایلی بوده که موجب شده نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی تهران جایگاه قدرتمندی در دنیا پیدا کند.

 

انتقادهای وارد شده به نحوه آماده‌سازی نمایشگاه دوازدهم

به نظر می‌رسد حضور بازدیدکنندگان و متخصصان خارجی در نمایشگاه تهران، انجام مذاکرات مهم در سطح وزیران، معاونان وزیر و مدیران کل هیات‌های اقتصادی و صنعتی کشورهای بزرگ دنیا با مقامات ایران، انتخاب نمایشگاه تهران برای انجام قرارها و ملاقات‌های کاری شرکت‌های بزرگ جهان از نتایج توجه به این نمایشگاه و نشانگر تدبیر و درایت مدیران صنعت نفت کشور بوده است.

به گفته اکبر نعمت‌اللهی - مدیر کل سابق روابط عمومی وزارت نفت - نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی عصای مناسبی برای پیشبرد اهداف صنعت نفت کشور است که تحت نظارت شورای مرکزی تیم با برگزاری نمایشگاه با ریاست وزیر نفت، مدیریت آن زیر نظر سیاستگذاری‌های شورا در دوره‌های گذشته به مدیر روابط عمومی داده می‌شده است.

این در حالی است که تاکنون برنامه‌ریزی‌های اجرایی از هشت ماه پیش از زمان برگزاری نمایشگاه آغاز و 15 روز مانده به برگزاری کامل می‌شد.

در این زمینه وی، با ابراز تاسف از عملکرد مسولان برگزارکننده نمایشگاه دوازدهم و تعلل وزارت نفت در اخذ تصمیم‌های لازم برای برگزاری این دوره نمایشگاه، گفت: تصمیم نهایی برای برگزاری نمایشگاه در فروردین 86 در اسفند سال گذشته گرفته شده که این کار به نمایشگاه لطمه فراوان می‌زند؛ زیرا سالهاست که نمایشگاه به وسیله وزارت نفت برگزار شده و همه این وزارتخانه را به عنوان مسوول برگزارکننده آن می‌دانند؛ در حالی که در این دوره به دلیل زمان کم، اجرای نمایشگاه به یک شرکت خصوصی واگذار شده است.

نعمت‌اللهی در ادامه خاطرنشان کرد: شنیده شده کوتاهی در برگزاری نمایشگاه به حدی بوده که شرکت سهامی نمایشگاه‌ها که فقط سرویس دهنده و خدمات دهنده نمایشگاه است، طی مکاتباتی با وزارت نفت، با طرح این سوال که آیا می‌خواهید نمایشگاه دوازدهم را برگزار کنید یا خیر؟ لزوم برگزاری این نمایشگاه بین‌المللی را به آنها گوشزد کرده است.

این در حالی است که مجریان برگزاری نمایشگاه، دلیل این تاخیر را انجام کارهای نرم‌افزاری لازم برای برگزاری هرچه بهتر آن ذکر می‌کنند و معتقدند که این کار منجر به افزایش کیفیت برگزاری نمایشگاه امسال خواهد شد؛ ضمن این که طی همین مدت نیز کارهای انجام شده نشان دهنده حجم بیشتر فعالیت‌ها نسبت به دوره‌های گذشته بوده است.

آنان، افزوده شدن 15 شرکت خارجی و 7 شرکت داخلی به تعداد شرکت‌کنندگان و افزایش 8 هزار متر مربعی فضای اختصاص یافته شده در این دوره نسبت به دوره پیش را از جمله اقدامات موثر این دوره ذکر می‌کنند.

درباره واگذاری نمایشگاه به یک شرکت خصوصی نیز این‌گونه اظهار کرده‌اند که این دوره برخلاف روال معمول از شیوه مناقصه به جای مزایده استفاده شده و از این طریق با برنده شدن کم‌ترین پیشنهاد سود، بیش‌ترین صرفه‌جویی مالی صورت گرفته است و طبق قانون مناقصات همان شرکتی که در مناقصه نمایشگاه ایران پلاست برنده شده با توجه به نگذشتن 3 ماه از آن مناقصه می‌توانست در مناقصه جدید به صورت خودکار انتخاب شود که همین کار نیز انجام شده است.

گفتنی است، در این دوره از نمایشگاه 4 نشست با موضوع‌های خصوصی‌سازی و اصل 44 قانون اساسی، بهینه‌سازی مصرف سوخت، خودکفایی و توسعه ساخت داخل و کارآفرینی برگزار می‌شود.

طبق گفته نعمت‌اللهی، تاکنون دهمین نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی با حضور 1600 شرکت کننده از 30 کشور جهان و از جمله سه شرکت آمریکایی در کنار شرکت‌هایی از آلمان، انگلیس، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، هند، چین، مالزی، عربستان، مصر، امارات و... با نسبت درصدی 40 به 60 حضور شرکت‌های خارجی و ایرانی، از جمله فعال‌ترین دوره‌ها بوده است. این نمایشگاه سالانه حدود 1.5 میلیارد تومان برای شرکت ملی نفت ایران سود اقتصادی دارد که گردش مالی آن در مجموع حدود 4.5 میلیارد تومان است.

با توجه به این‌که خصوصی سازی و اصل 44 قانون اساسی ازجمله مسائلی است که در نمایشگاه دوازدهم به آن توجه ویژه شده و برگزار کردن نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی با توجه هرچه بیشتر به بخش خصوصی ارتباط مستقیم دارد، تصور می‌شود در شرایط موجود برای جلوگیری از ایجاد و چنین مشکلاتی در آینده بهتر است حضور سازمان‌های غیردولتی (NGOها) و انجمن‌های تخصصی نفت را که همکاری آنها برای اجرای نمایشگاه در دوره‌های پیشین پایه‌گذاری شده، پررنگ‌تر کرد تا با تشکیل یک شرکت مستقل، ضمن کمک به برگزاری هرچه بهتر نمایشگاه، با هویت یافتن، مسوول برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی‌تر در زمینه صنعت نفت شوند. در این صورت نگاه دولتی و درآمدزایی به چنین نمایشگاهی برداشته می‌شود و با توجه ویژه به ارائه خدمات، حضور بخش خصوصی نیز فعال‌تر خواهد شد.

باید منتظر ماند و دید کیفیت نمایشگاه پیش رو که فردا - 29 فروردین - با حضور معاون اول رییس‌جمهور و تعدادی از اعضای هیات دولت آغاز می‌شود و تا دوم اردیبهشت نیز ادامه خواهد داشت، می‌تواند جوابگوی انتظارات و انتقادها باشد؟

۱۳:۱)

	اخبار مرتبط
	» همایش اجرای اصل ‪ ۴۴‬قانون اساسی در صنعت نفت برگزار می‌شود » صرفه‌‏جویی 200 میلیون تومانی در بخش بازاریابی شرکت‌‏کنندگان خارجی » بررسی توسعه سهم ایرانیان در پروژه‌های نفت و گاز در نمایشگاه نفت امسال
	نسخه چاپی

دوازدهمین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز و پتروشیمی با حضور 1307شرکت داخلی و خارجی، روز چهارشنبه (بیست و نهم فروردین ) با حضور معاون اول رئیس جمهوری در محل دائمی نمایشگاه‌ها در تهران آغاز به کار می‌کند.

به گزارش خبرنگار شانا، در این دوره از برپایی نمایشگاه بین المللی نفت، گاز و پتروشیمی، 797 شرکت داخلی و 510 شرکت خارجی از 35 کشور جهان حضور یافته‌اند.

مجموع فضای مفید اختصاص داده شده به این دوره از نمایشگاه بیش از 37 هزار متر مربع است که از این میزان، حدود 8 هزار و 720 متر به بخش خارجی و 28 هزار و 500 متر به بخش داخلی اختصاص دارد.

مقایسه تعداد شرکت کنندگان در دوزادهمین نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی حاکی از افزایش 15 شرکت خارجی و 7 شرکت داخلی دارد در این دوره دارد. در یازدهمین نمایشگاه نفت، گاز و پتروشیمی 790 شرکت ایرانی و 495 شرکت خارجی حضور داشتند و مجموع فضای اختصاص داده شده به شرکت های داخلی و خارجی، نیز حدود 30 هزار متر مربع بود.

مهم ترین اهداف برگزاری نمایشگاه دوازدهم، جلب سرمایه های خارجی، معرفی محصولات نهایی، افزایش سهم بازار ، مطالعات بازاریابی، شناسایی فرصت های سرمایه گذاری مشترک و ملاقات با مصرف کنندگان نهایی محصولات و خریداران فعلی، است. 

دوازدهمین نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز و پتروشیمی با انجام برخی تمهیدات در بخش بازاریابی شرکت‌‏کنندگان خارجی متقاضی، بیش از 2 هزار میلیارد ریال صرفه‌‏جویی در بر داشته است.

همچنین، در این دوره از نمایشگاه، 4 نشست با موضوع های «خصوصی سازی و اصل 44 قانون اساسی، بهینه سازی مصرف سوخت، خودکفایی و توسعه ساخت داخل و کارآفرینی» برگزار می شود و در هر یک از موضوع های یاد شده، رویکرد جذب سرمایه گذاری خارجی مورد بحث قرار می گیرد.

دوازدهمین دوره نمایشگاه بین المللی نفت، گاز و پتروشیمی با حضور دکتر پرویز داودی، معاون اول رئیس جمهوری، وزیر نفت و برخی از اعضای هیئت دولت، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، برخی از سفرای کشورهای خارجی و مدیران، سرمایه گذاران و علاقه مندان به صنعت نفت صبح روز چهارشنبه در محل دائمی نمایشگاه افتتاح می شود.

ساعت بازدید از نمایشگاه که تا روز یک شنبه هفته آینده برپا خواهد بود، از ساعت 10 صبح تا 17 عصر است.

پایگاه "نفت نیوز" همزمان با آغاز سال جدید خبرهای خوشی برای کارکنان صنعت نفت دارد ولی به دلیل رعایت پاره ای مسائل امکان انتشار جزئیات این اخبار در سایت وجود ندارد.

بنابراین گزارش خبرهای خوش ویژه کارکنان نفت شامل تصمیم هایی است که در مجامع قانونی نفت برای رفاه کارکنان و بازنشستگان نفت گرفته شده یا در حال تصویب نهایی است.
این گزارش می افزاید در پی انعکاس مشکلات کارکنان جدیدالاستخدام در این پایگاه یک مقام مسئول در نفت از اتخاذ تصمیمات مهمی برای کارکنان زیر 10 سال سابقه کار خبر داد.
گزارش نفت نیوز حاکی است برای بسیاری از پرسنل قراردادی نیز برنامه هایی در دست اقدام است که در صورت لزوم جزئیات آن در آینده منتشر خواهد شد.
انتهای پیام

نظرات کاربران

• با تشكر از سايت نفت نيوز اميدوارم كه اين اخبار خوب باعث ايجاد انگيزه و اميد به كار در كاركنان جديد الاستخدام شود . ما كاركنان جديد الاستخدام در سالهاي اول استخدام نياز مبرمي به مسكن و حقوق مكفي براي شروع يك زندگي ساده هستيم. با توجه به اينكه در ساير ادارات سعي بر بهبود شرايط زندگي كاركنان است در طي چند سال اخير هر ساله بسياري از امكانات رفاهي شركت كاسته شده و به قول گفتني تا به ما رسيد آسمون تپيد .و مساكن سازماني در ساير ارگانها روز به روز افزايش يافته در صورتيكه در شركت نفت ساخت وساز ي صورت نگرفته ، فروشگاهها بسته شده و امكانات رفاهي بسايار ضعيف شده است .([e-mail])
  -من حدودپنج سال سابقه خدمت در مناطق نفتخيز جنوب را دارم شركت مذكور به مقررارت و وعده هاي خودنسبت به واگذاري منازل سازماني عمل نميكند حقوق بنده زير 500000هزارتومان مي باشد كه با توجه به هزينه خيلي بالاي رهن واجاره مسكن در اهواز پاسخگوي حل مشكلات نميشود وسياست شركت در راستاي نابودي و نيستي جديدالستخدامها و و توجه بیشتر به بالاي 15سال سابقه كارها قدم بر داشته است كه از لحاظ منطقي هيچ كار بزرگتري از آنها سر نزده است و واقعا بعضي ها ول معطلند!!!!
• باعرض سلام و تشكر از سايت نفت نيوز!از شما تقاضا دارم بياييد نفت جنوب(اهواز) و با رويت فيش هاي حقوق كاركنان رسمي نفت و فاصله نجومي كاركنان زير 10سال سابقه با ديگركاركنان بي عدالتي را از نزديك لمس كنيد! ([e-mail] )
• از زحمات نفت نيوز كمال تشكر را دارم.من داراي مدرك ليسانس و 3 سال سابقه خدمت در نقت اهوازرا دارم بدترين شرايط آب وهوايي و رفاهي كشور را دارد هزينه بالاي زندگي نسبت به ساير نقاط كشور...حقوق دريافتيم با اضافه كار زير400000هزار تومان ميباشدكه جوابگوي مشكلات زندگي نيست در حالي كه همكار عزيز نامبرده با سابقه حدود 17 سال 2000000 تومان بعلاوه استفاده از منازل سازماني شركت و ...
  از مديران ارشد نفت تقاضا داريم يك فكري در حال ما هم بكنند.
• مرسی از تصمیم باحالت وزیر جون.
  امیدوارم خالی نبندی عزیز.
  دیونتوم اسمال!
  بزن یه حالی به این بدبختا بده.([e-mail])
• لطفا يك فكر اساسي براي ما نيروهاي پيمانكاري بكنيد ما داريم 10 برابر يك رسمي كار مي كنيم ولي يك دهم حقوقه آنها را دريافت مي كنيم . مابه التفاوت حقوقه يك با سابقه و كم سابقه فقط 4-5 هزار تومانه در حاليكه نيروهاي كم سابقه تر بعلت داشتن پارتي از انجام كارهاي سخت معافند پس كسي كه پارتي نداشته باشد تكليفش چيه ؟من تقاضا دارم قوانيني براي ما وضع شود تا كساني كه سابقه بالاتر دارند به جاي كار بيشتر كار كمتري انجام دهند .                ([e-mail])
• با سلام و تشکر از نفت نیوز.خواستم به اطلاع شما , دوستان عزیزو وزیر محترم نفت برسانم که اینجانب با مدرک فوق لیسانس فنی و پنج سال سابقه کار دارای پایه دویست هزار تومان بوده ودریافتی من در اهواز حدود سیصد وشصت هزار تومان است در حالیکه هم اکنون یک فوق لیسانس غیر فنی در آموزش وپرورش دریافتی بیشتر از من دارد. لطفا به داد ما کم سابقه ها هم برسید چون دیگر تحمل شرمندگی خانواده و استهزاء و مسخره دوستان دیگر وزارت خانه ها را نداریم.
• از زحمات هيئت مديره براي افزايش حقوق كاركنان جديدالاستخدام(زير 10 سال) صميمانه سپاسگذاريم. همه ميداند كه وزارت نفت براي كاهش فاصله حقوقها به يك تسونامي نياز دارد. اميدوارم منظور شما از افزايش حقوق همان تسونامي مد نظر جديدالاستخدامها باشد .([e-mail])
• بنده داراي مدرك ليسانس مي باشم حدود 4 سال سابقه دارم حقوق دريافتيم زير 350000هزار تومان ميباشد وتقريبا 20% حقوق همكار با سابق بيشتر از 15 سال كه از امكانات منازل سازماني و تسهيلات ديگر و120ساعت اضافه كار در ماه .آيا اين با عدالت تناقض ندارد ؟ ([e-mail])
•  از همكاري نفت نيوز در انعكاس نظر كاركنان خدوم بي نهايت سپاسگزارم به نظر اينجانب حقوق كاركنان زير 10 سال در شركت نفت خيلي پايين است دوست اينجانب با 2.5 سال سابقه و با مدرك قوق ديپلم در نيروگاه سهند حقوق در يافتي 500 هزار تومان در ماه دارد در حاليكه حقوق دريافتي اينجانب بيشتر از 300 هزار تومان درماه نمي شود .([e-mail])
• خوش به حالتان
  هر روز به امکاناتتان افزوده میشود
  بی چاره معلمان و پرستاران که با مدرک لیسانس و 10 سال سابقه در اهواز و جنوب حداکثر 270هزار تومان حقوق دریافت میکنند و شما نفتی ها با اعمال نفوذ در برخی جا ها مانع از افزایش حداقل 20 هزار تومانی حقوق شان شدید
  انشا ءالله جبران خواهد شد .
• از وزیر محترم نفت انتظار داریم که به اضافه حقوق ما دیپلمه های زیر 10 سال کار توجه بیشتری داشته باشد.چون در سالیان گذشته نسبت به مقاطع بالا تر اضافه حقوقه بسیار کمتری داشته ایم.با سپاس از همه تلاشگران این طرح مخصوصا NAFTNEWS( جمعی از دیپمه های شاغل در جزیره خارک)
• یعنی این خبر را باور کنیم؟ ایا حقوق بسیار پایین ما دیپلمه های زیر 10 سال سروسامان میگیرد؟به امید آن روز(محمد از جنوب)
• دیبلمه با9 سال سابقه و base 140000 شاغل در جنوب نمی دانم این خبر را باور کنم یا نه؟یعنی میشود کسی به فکر ما باشد؟ایامیشود بعد از 9 سال دیگر شرمنده خانواده نباشیم؟توکل بر خدا  ([e-mail])
• با تشکر از زحمات شما بنده 9 سال پیش با مدرک کاردانی استخدام شدم و2 سال پیش مدرک لیسانسم تعدیل شد.پایه حقوق من بعد از این همه سال 172000 تومان می باشد.
• ضمن عرض سلام و خسته نباشيد شايان ذكر است اگر شما به داد فوق ديپلم هاي 1380 به بعد نرسيد بايد امام زمان ظهور كند .
• با سلام راجع به افزايش حقوقها مطالب زيادي نوشتند و من فقط اين را مي خواهم عرض كنم كه وزير محترم و دلسوز نفت پايه حقوقي فوق ديپلم هاي 81و85راكه فقط دوازده هزار تومان اختلاف دارد مد نظر قرار داده و لطفا روش زندگي معمولي با پايه حقوق يكصدو هفده هزار تومان آموزش بدهدكه در صورت منطقي بودن ما فوق ديپلمها درخواست ديگري نخواهيم داشت.
• لطفا در مورد كاركنان فوق ديپلم ورودي سال 1380 به بعد چاره اساسي انديشيده شود زيرا با اين پايه حقوق خيلي خيلي كم كه ادم خجالت مي كشد به زبان بياورد و با توجه سختي كار و همچنين متاهل بودن وبا اين تورم چگونه مي شود زندگي كرد مگر ما اينده اي نداريم شما خودتان قضاوت كنيد .
• باتوجه به اينكه مدرك تحصيلي افرادي كه از سال 1380 در وزارت نفت استخدام شده اندحداقل فوق ديپلم ميباشدوپايه حقوق اين افراددر مقايسه با همكاران ديپلم خيلي كم است واين اختلاف درحداقل دو برابري باعث كاهش روحيه كاركنان جديدالاستخدام شده وازطرفي باعث مورد مسخره واقع شدن كاركنان با مدرك دانشگاهي گرديده شده وحتي نسبت كارگر به آنها داده شده است .
• ما را جون به لب نکنید اگر خبر خوبی دارید اعلام کنید.اگر خبر درد دل همبود اینطوری قایم میکردید.(احمد از خارک )
• من يك كارشناش شركت ملي نفت ايران با حدود 3 سال سابقه مي باشم محل كار من ستاد تهران و بدون اضافه كاري دويست و چهل و چهار هزار تومان فيش حقوقي من مي باشد.([e-mail] )
• با سلام از خبر فوق واقعا خوشحال شديم خواهشمنديم مسولين مربوطه اقدام عملي خصوصا در مورد فوق ديپلمها انجام دهند تا ما هم با روحيه بهتر ادامه كار بدهيم. با تشكر
• با تشكر از زحمات عزيزان سايت نفت نيوز ، بنده هم اين گفته دوستمان را تاييد ميكنم كه در اهواز با توجه به تعداد پرسنل و منازل سازماني موجود ، آينده روشني در اين خصوص رويت نميشود. ([e-mail])
• لطفا در مورد( مسكن)و دريافتي ماهيانه ، كه از دغدغه هاي اساسي كاركنان جديدالاستخدام مي باشندو در اين زمينه بين كاركنان جديد و با سابقه تبعيض فراواني وجود دارد اقدامات سازنده اي صورت پذيرد. با تشكر از نفت نيوز([e-mail])
• با توجه به افزايش قيمت سرسام آور مسكن در اهواز ، براي رهن يك مسكن معمولي ، نياز به 10 تا 15 ميليون تومان مي باشد و اين در حالي است كه وديعه مسكن 4 ميليون مي باشد.لطفا در زمينه مشكلات مربوط به مسكن و منازل سازماني شركت نفت ،اقدامات لازم صورت پذيرد.با تشكر از نفت نيوز.([e-mail])
• دوستاني كه گفته اند با فوق ديپلم 350 تومان حقوق ميگرند حتما عملياتي هستند اينجانب با 3 سال سابقه و كار در محل ستاد تهران دويست وچهل هزار تومان آخرين حكمم مي باشد و كاملا هم مشخص است.([e-mail])
• در اين صنعت هيچ اميدي به خانه دار شدن و... جديدالاستخدامها نيست --ليسانس مكانيك با پنج سال سابقه (b_behtarins)
• آقا وضعیت حقوق نفتیها را سر وسامان دهید در پارس جنوبی و عسلویه وضع واقعا اسفبار است.([e-mail])
• لطفاًباتوجه به33سال سرويس كارمندي باپايه حقوق3470000ريال،خواهشمنداست درراستاي عدالت محوري دولت نهم جهت رفع فاصله هاي تبعيض آميز كه بنا به فرمايش آقاي عاصمي پور:اين نظام هماهنگ بايددرصنعت نفت پياده شودرابعمل بياوريد.
• اززحمات شما عزيزان درنشروانتقال مشكلات معيشتي كاركنان جوان نهايت تشكررامي نمايم.مسلما انعكاس مناسب شما ازگله مندي عزيزان كم درآمددراتخاذ تصميمات مقتضي جهت ايجادرويه عدالت محوردرپرداخت حقوق كاركنان نفت موثرخواهدبود.درضمن يك پيشنهادبه مديران نفت:اگربه دنبال انجام كارواقعي وبهره گيري كامل ازاستعداد جسمي وفكري جوانان هستيد،بيشتربه فكرايجادانگيزه در جوانان وتازه استخدامها باشيدزيراقطعانيازاست اين صنعت بااقتدارتمام جهت آباداني ايران عزيزپيش برود.([e-mail])
• تااینجاازاضافات شایستگی وتعدیل عمومی امسال خبری نشده است.اینمطلب باتوجه به بحث های لایحه خدمات هنوز دغدغه برانگیز ومشوش کننده افکار کارکنان نفت بوده وتعلل بیش از حد درآن از طرف هیئت مدیره نگران کننده است.هانی
• با تشكر از زحمات نفت نيوز ، يادآوري ميشود كه خيلي از پرسنل زير 10 سال سابقه در اهواز هيچگونه آينده روشني درخصوص استفاده از خانه سازماني پيش رو ندارند.([e-mail])
• من با 4 سال سابقه کار در وزارت نفت با مدرک فوق دیپلم حقوقم 350000 تومان است ولی در صورتیکه همکلاسیم در وزارت آموزش و پرورش از من بیشتر میگیرد.از مدیران صنعت نفت در خواست میکنم که به فکر کارکنان جدیدالاستخدام نیز باشید.([e-mail])
•  لطفا به كم بودن پايه حقوق كارمندان فوق ديپلم خصوصا در مورد فوق ديپلمهاي ورودي سالهاي 1380 به بعد توجه كافي شود چون واقعا اين مورد باعث كاهش روحيه و انگيزه كاري شده. با تشكر
• به گمان این حقیر تصمیم نون و آبداری برای پرسنل نفت بویژه بازنشستگان و کارکنان زیر ده سال سابقه گرفته نشده است ، حداکثر اینکه بیست تا سی هزار تومان پایه حقوق آنها بیشتر از دیگران افزایش می یابد که با توجه به اوضاع و احوال اقتصادی موجود و حضور فعال غول بی شاخ و دم تورم ، آب ازآب تکان نخواهد خورد . درد سرطان را نمی نوان با قرص آسپیرین درمان نمود . راه اساسی بهبود زندگی معیشتی کارمندان و اقشار کم درآمد جامعه، درمان واقعی اقتصاد بیمار ما است که متاًسفانه قدم های چندان اساسی هم در این راه برداشته نمی شود .([e-mail] )
• ممنون. امیدوارم یه برنامه ای هم برای زمان کاری پرسنل بشود.چرا که سیستم دوهفته کار یک هفته استراحت واقعا غیر قابل تحمل و تبعیض آمیز است.ودور از حرکت عدالت محوری دولت نهم میباشد.([e-mail] )
• كاش كل نظام اداري اين صنعت عوض بشه تا شايد جواناني كه با دانش و انگيزه در اين صنعت مشغول به كار شدند ولي افسوس اميدوارم اين خبر هم مانند خبر مسرت بخش نظام هماهنگ كه به ثمر ننشست موجب دلگيري جديدالاستخدامي ها نشود ان شاا...([e-mail])
• خبرتون خوب بود تشکر ولی آدم که جون به لب میشه حداقل یه اشاره ای بکنید این خبر خوش راجع به چی میتونه باشه ولی از اونایی که برای رفاه حال کارکنان خصوصا جدیدالاستخدامیها تلاش میکنند مخلصانه تشکر میکنو و خسته نباشید میگم.
  دست مریزاد([e-mail])
• به اميد روزهاي خوب براي همه پرسنل نفت([e-mail])
• انشا الله که به قول معروف عدو شود سبب خیر اگر خدا حواهد.در این قضیه نظام نا هماهنگ یه فرجی برای ما کم سابقه های نفت بشه
• خدا خیرتان بدهد چون واقعا کارکنان زیر ده سال نسبت به سایر کارمندان وزارت خانه های دیگر حقوق کمتری دریافت میکنند بعنوان مثال دوست من که در وزارت بهداشت و در شیراز مشغول بکار است ماهی حداقل 550000 تومان دریافت میکند ولی من که با وی هم سابقه و دارایی مدرک کارشناسی و در منطقه گرم (مناطق جنوب)مشغول به کار هستم ماهی 440000 تومان دریافت میکنم تازه اگر به شیراز منتقل شوم حقوقم ماهی 300000 تومان میشود .([e-mail])
• از زحمات نفت نيوز براي افزايش حقوق كاركنان جديدالاستخدام صميمانه سپاسگذارم. همه ميداند كه وزارت نفت براي كاهش فاصله حقوقها به يك تسونامي نياز دارد. اميدوارم منظور شما از افزايش حقوق همان تسونامي مد نظر جديدالاستخدامها باشد.([e-mail])

محققان موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریكا و دانشگاه پنسیلواینای آمریكا دریافتند كه نانو لوله‌های كربن در یك محیط پلیمری یك شبكه فشرده ای را تشكیل می‌دهند و می‌توانند به عنوان افزودنی‌های ضدشعله مانند نانوذرات خاك رس موثر واقع شوند.

	محققان موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریكا و دانشگاه پنسیلواینای آمریكا دریافتند كه نانو لوله‌های كربن در یك محیط پلیمری یك شبكه فشرده ای را تشكیل می‌دهند و می‌توانند به عنوان افزودنی‌های ضدشعله مانند نانوذرات خاك رس موثر واقع شوند.بر اساس گزارش آخرین شماره فضای نانو، افزودن نانولوله‌ها سبب بهبود خصوصیات مكانیكی و رسانایی الكتریكی پلیمرها می‌شود. با افزودن نانوذرات خاك رس به سطح پلیمر موجب تشكیل پوششی می‌شود كه مانند یك سپر گرمایی عمل می‌كند اما غالبا ترك‌هایی كه بر سطح پوشش پدید می آید سبب جباب زدن پلیمر زیر آن می‌شود. این گروه دریافتند كه نانوكامپوزیت‌هایی كه شامل پنج درصد جرمی نانولوله‌های كربنی تك دیواره در پلی متیل متاكریلیت هستند یك لایحه محافظ گرمایی تشكیل می‌دهند كه دچار ترك نمی‌شود. دانشمندان بر این باورند كه دلیل این امر به هم پیوستن نانولوله ها به صورت یك شبكه فشرده در محیط پلیمری است.این ویژگی علاوه بر ایجاد محافظت در برابر آسیب شعله شبكه ماده را به داشتن رفتاری شبیه به ژل نه شبیه به مایع در دمای ‪ ۲۰۰‬درجه سانتی گراد وادار می‌كند.بنابراین انجام آزمایش‌های ویسكوكشسانی بر روی نمونه نانوكامپوزیتی باید توانایی‌های آن را در به تعویق انداختن دمای اشتعال نشان دهد. نانولوله‌های كربنی چند دیواره كه دارای غلظتی برابر با یك درصد در ‪ PMMA‬باشند.چنین محافظتی در برابر اشتعال را از خود نشان می‌دهند نانوفیبرهای كربنی برای ایجاد چنین اثری به غلظتی در حدود چهار درصد نیاز دارند.این مقادیر سطوحی هستند كه ماده پركننده یك شبكه فشرده را در آن ها تشكیل می‌دهد.نانوذرات خاك رس و نانولوله‌ها می‌توانند جایگزین افزودنی‌های هالوژن دار ضدشعله شوند

 

سلام

سال پیش واسه ی تبریک سال نو شعری از ترانه های فرهاد رو گذاشتم توی وبلاگ . نمیدونم چرا ولی امسال باز هم میخوام همون شعر و حتی همون عکس رو دوباره تکرار کنم.

بوی عیدی ، بوی توپ، بوی کاغذ رنگی

بوی تند ماهی دودی، وسط سفره نو

بوی یاس جانماز ترمه مادربزرگ

                                                با اینا زمستونو سر می کنم

                                                با اینا خستگیمو در می کنم

شادی شکستن قلک پول

وحشت کم شدن سکه عیدی از شمردن زیاد

بوی اسکناس تا نخورده لای کتاب

                                                با اینا زمستونو سر می کنم

                                                با اینا خستگیمو در می کنم

فکر قاشق زدن یه دختر چادر سیاه

شوق یک خیز بلند از روی بته های نور

برق کفش جفت شده تو گنجه ها

                                               با اینا زمستونو سر می کنم

                                               با اینا خستگیمو در می کنم

عشق یک ستاره ساختن با دولک

ترس ناتموم گذاشتن جریمه های عید مدرسه

بوی گل محمدی که خشک شده لای کتاب

                                               با اینا زمستونو سر می کنم

                                               با اینا خستگیمو در می کنم

بوی باغچه،بوی حوض،عطر خوب نذری

شب جمعه پی فانوس توی کوچه گم شدن

توی جوی لاجوردی هوس یه آبتنی

                                              با اینا زمستونو سر می کنم

                                              با اینا خستگیمو در می کنم 

شاد باشید . همیشه باشید . خودتون باشید .

و ۱ سال پر از موفقیت .....

عملیات لرزه نگاری 4D در مدیریت مخازن

<sub>لرزه نگاری چهار بعدی (4D) همان لرزه نگاری سه بعدی است ولی در تعدادی معین و از یک منطقه که بعد از قرار دادن آنها پشت سر هم بر روی نمودار زمان، یک تاریخچه اطلاعاتی را در رابطه با منطقه به ما می دهد.

بلوغ:
طی 10 سال گذشته، تحولی چشمگیر در علم عملیات لرزه نگاری 4 بعدی صورت گرفت که هم اکنون تعداد زیادی کتاب و مقاله در رابطه با آن نوشته شده و در مناطقی نیز اجرا و یا در حال اجراست.

نکات:
    از آخرین تکنولوژی های معقول در این زمینه استفاده شود. که این خود باعث بالا رفتن کیفیت کار خواهد شد.

    اطلاعاتی که در مدیریت مخازن مورد استفاده قرار می گیرند شامل فشار و اشباع سیالات مخزن (So، Sw و Sg) می باشند. اما مواردی که بر روی داده های لرزه نگاری تاثیر گذارند شامل نوع سنگ مخزن، استرس، تخلخل و در بعضی موارد کانی های موجود در سنگ مخزن می باشند. بنابراین نیاز به تفسیر دقیق برای محاسبه موارد مورد توجه مشاهده می شود.

    برداشت ها در کوتاه ترین زمان ممکن و یا به عبارتی Real-time در اختیار گروه تفسیر قرار داده شود. هر چه این زمان کوتاهتر باشد، تصمیمات متعاقب نیز صحیح تر خواهد بود.

    قدرت تفکیک عمودی داده های لرزه نگاری در مقایسه با داده های نمودار گیری ضعیف تر می باشد. ولی قدرت تفکیک فضایی آن (که در حدود 25 متر می باشد) از دیگر مدل ساز های مخزن، موثر تر شناخته شده است.

    هزینه عملیات لرزه نگاری بالاست اما در مخازن با نفت زیاد، می توان از دستگاه های لرزه نگاری در جا استفاده نمود. که در این صورت هزینه پهن کردن دستگاه ها حذف شده و فقط هزینه تفسیر داده ها باقی می ماند. البته قابل ذکر است که قبل از هزینه، باید اقتصادی بودن کار بررسی شود.

    هدف اصلی مدیریت مخازن رسیدن با حداکثر تولید و در کنار آن افزایش عمر مفید چاه و حداکثر نفت قابل استحصال می باشد. پس هدف تعیین حد اپتیمم (Optimum) ایندوست. این حد اپتیمم با توجه به نمودار زیر دریافت است.</sub>

 

<sub>Observation: به تمامی اطلاعات برداشتی از چاه که شامل استفاده و عدم استفاده از اطلاعات عملیات لرزه نگاری است، گفته می شود.

Orientation: به آنالیز داده های برداشتی گفته می شود.

Decision: به تصمیمی که بر اساس آنالیز ها صورت گرفته گفته می شود.

Action: عملیاتی کردن تصمیمات

عملیات مختلف در طی دوران عمر چاه:

1- قبل از تولید
با توجه به تعریف 4D در صورتیکه مبنای اولین اطلاعات زمان قبل از تولید باشد، اطلاعاتی دقیقتر از مخزن در حالت اولیه آن به ما خواهد داد.

2- مدت زمان خیلی کم بعد از تولید
در این زمان در نواحی چاه کم کم از فشار اولیه فشار ته چاه نزدیک خواهند شد. در صورت برداشت دقیق این کاهش فشار، تخمین مناسبی از تراوایی موثر محلی خواهد داد.
دوره توصیه شده برای اجرا عملیات لرزه نگاری در این مرحله هر 3 ماه یکبار می باشد.

3- مدت زمان کمی بعد از تولید
در این زمان تاثیر فشار آب و ناحیه آبی و گازی در مخزن بیشتر نمایان شده و بررسی قدرت ناحیه آبی و طرز گسترش کلاهک گازی از نیاز های اساسی مطالعه مخزن می باشد.
دوره توصیه شده این فاز هر سه ماه یکبار برای مطالعه کلاهک گازی در موارد بحرانی و هر 6 �" 12 ماه یکبار در موارد عادی است.

4- زمان به ثبات رسیدن تولید
در این زمان مدیریت مخازن نقش اصلی خود را نشان می دهد. مواردی همچون اشباع فاز های مختلف سیال و زمان ترک بعضی از چاه ها را با استفاده از لرزه نگاری تعیین کرد. همچنین بعضی از تصمیمات استراتژیک نیز در این میان قابل بررسی است که از آن جمله می توان به تعیین زمان شروع تزریق آب و گاز را نام برد که تعیین این زمان ها از کار نقش اساسی را در عمر مخزن بازی می کنند.
بهترین دوره زمان توصیه شده برای اجرای تصمیمات استراتژیک هر 2 �" 3 سال یکبار و برای موارد دیگر مدیریت مخازن هر 6 �" 12 ماه یکبار می باشد.

5- زمان بعد از کم شدن نرخ تولید
در این زمان چاه های تزریقی برای حفظ چاه حرف اول را می زنند که با استفاده از داده های لرزه نگاری بهترین زمان، مکان و نرخ تزریق آنها قابل بررسی است.
بهترین دوره توصیه شده برای اجرای این عملیات هر 6 �" 12 ماه یکبار می باشد.

6- اواخر زمان عمر چاه
در این زمان نیز با استفاده از چاه های تزریقی، تولید در حد معقولی نگهداری خواهد شد.
دوره توصیه شده برای اجرای عملیات لرزه نگاری هر 2 �" 3 سال یکبار می باشد ولی عملیات در صورت توجیه اقتصادی آن اجرا می شود.

در پایان سوالاتی در رابطه با کشور ایران بیان می شود:
الف) آیا مدیریت مخازن به عنوان یک اصل در راه حفاظت از مخازن توجیه شده است؟
ب) آیا در ایران عملیات لرزه نگاری غیر از مورد 1 که قسمت اکتشاف مخزن است، برای موارد دیگر برنامه ریزی منظمی صورت گرفته است؟
ج) آیا راهی برای نجات مخازنی که موارد ذکر شده در رابطه با آنها اعمال نشده ، وجود دارد؟
د) آیا توجیهی اقتصادی برای این نوع مدیریت ارائه داد که این عملیات جز موارد ضرورت برای شرکت نفت ایران تعریف شود؟

حسام
[e-mail]

منابع:</sub>

<sub>(1) SPE 99827, “G. Watts, BP; O. Barkved, BP Norge; and J. Dickens, BP”, “Seismic Surveillance in the Field of the Future“,Intelligent Energy. April 2006.

(2) D.N. Wlutcombe. J.M. Marsh. P.J. C’hfford, M. Dvce. C.J.S. McKenzie. S Campbell, A.J. Hill. R. .S. Parr, C.. Pearse. T.A. Ricketts, C.P. Slater and O.L. Barkved.. “The Systematic Application of 4D in BP’s North Vest Europe operations �" 5 years on”. 73rd Annual Intemat. Meeting: SEG. 2004.

(3) Barkved. 0. et al.. “tnterated use of continuous 4D seismic in day-to-day subsurface activities” Adding value to reservoir management with seismic momtoring technologies”. 2005. presented atb 67th EAGE Conference and Exhibition. Madrid 2005.

(4) Barkved. 0. et a!., “Seismic on Demand �" a world first at Vaihall”, 2005, Cairo International Petroleum Conference. Cairo.

(5) Barkved, 0. and Kristiausen, T. 2006. “The 4D seismic response of a compacting reservoir �" Examples from the Valhall Field. Norway” -- Olav I. Barkved and Tron Knstiansen. BP Norge A.S: Erhng Fjr. SINTEF (TL 4.6) “Seismic time-lapse effects and stress changes examples from a compacting reservoir”.

(6) SPE 99777, C. Reddick: “Field of the Future: making BP’s vision a reality” Intelligent Energy. April 2006.

(7) SPE-99829. 0. Dudley. “The Challenges Of Implementing At Scale Field of the Future Technologies In The North Sea’. Intelligent Energy. April 2006.</sub>

ماجرای یک رنج نامه

_{رنجنامه طلایه داران صنعت نفت از سکوی های نفتی خلیج فارس}

_{نفت نیوز:جمعی از كاركنان شاغل در سكوهاي نفتي فلات قاره در نامه اي سرگشاده به مهندس زیرکچیان زاده مدير عامل این شركت درد دل های خود را مطرح کردند.
متن کامل این رنجنامه در پی می آید:}

_{مديرعامل محترم شركت نفت فلات‌قاره
با سلام؛
وقتي در ميان مردم عادي صحبت از نفت و صنعت نفت مي‌شود، شايد حداكثر چيزي كه در ذهن افراد متصور شود يك پمپ‌بنزين و يا شمايي از يك پالايشگاه باشد، اما صحبت از نفت براي ما و حضرتعالي كه عمري را در اين صنعت مو سپيد كرده‌ايد، مفهومي‌ديگر دارد، صحبت از نفت شعله‌هاي سر به فلك كشيده پالايشگاه آبادان را به يادمان مي‌آورد صحبت از نفت بوي آتش و دود وانبوهي از لوله‌هاي در هم تابيده سكوي سلمان و7‌R را به يادمان مي‌آورد كه بر روي آب شناور مانده و دوستان و همكاراني كه بر سطح آب تماشاگر بر آب نشستن مامن و ماواي خود بودند. صحبت از نفت بوي عرق و سولفور را به ياد ما مي‌آورد و صداي نفسهاي پي در پي كه در شرجي و گرماي 40-50 درجه‌اي تابستان، ما را در اين كارزار همراهي مي‌كند. جنابعالي حرف ما را مي فهميد و خوب مي‌دانيد كه از چه صحبت مي‌كنيم.
صحبت از نفتگراني است كه يك تنه و بي هيچ ادعا چرخهاي اين صنعت عظيم را مي‌گردانند و از بد روزگار، خود چرخهاي زيرين آسياب شده‌اند و سينه‌هاي فراخ خود رابه روي هر تهمت و افترايي گشوده‌اند و دل به دريا داده، در درياي بي‌عدالتي‌ها غو طه مي‌خورند. در دوره‌اي كه جدال بر سر تصاحب حقوق ديگران است.
جناب‌مدير!
ما داد و شكايت خود را جهت استيفاي حقوق خود نزد چه كسي ببريم؟ كجاست فريادرسي كه گوش جان به درد دل اين جماعت مظلوم واقع شده بسپارد و آستين همت بالا بزند؟ هر روز و هر ساعت صحبت از حركت در جهت رفاه حال معلمان و پرستاران و ...است - كه البته هيچكس منكر زحمات اين اقشار زحمتكش نيست - و مسلماً منابع تامين مالي اين حركتها، درآمدهاي نفتي است.
جناب‌مدير! پس سهم خود كاركنان صنعت نفت و نفتگراني كه با هزاران خطر و جانفشاني اين درآمدها را حاصل مي‌كنند از اين درآمدها چيست؟
شايد بهتر باشد كه دست از كلي‌گويي برداريم و اندكي عميق‌تر به موضوع بپردازيم تا شايد صداي ما و شما را كساني كه شايد حتي يكبار هم گذرشان به گرما و شرجي طاقت‌فرساي مرداد و شهريور جنوب نيافتاده باشد، صريح‌تر بشنوند.
حضرتعالي خود، خوب مي‌دانيد فلات‌قاره يعني چه؟ فلات‌قاره يعني فاصله، يعني تنهايي.
جناب‌مدير!
كداميك از اين مدعيان امروزي، غبار غربت و تنهايي را غروب هنگام در چشمان خيره به افق مانده نفتگران ديده‌اند كه چنين فرياد برافراشته‌اند؟ كداميك از اين مدعيان چشمان اشكبار فرزندشان را به وقت سفر توشه راه خويش نموده‌اند؟ كداميك صداي گريه و تمناي فرزندشان را از آنسوي خط تلفن شنيده‌اند و بغض خود را فروخورده‌اند و هيچ نگفته‌اند؟ كداميك گلايه‌هاي همسر و تصور تنهايي و بي‌پناهي آنها را به جان خريده‌اند و در دل خود گريسته‌اند؟ كداميك از اين مدعيان امروزي فوت نزديكان خود را در غربت به سوگ نشسته‌اند و از حضور در كنار عزيزانشان به وقت رفتن محروم مانده‌اند؟ كداميك به هنگام بيماري و حادثه عزيزانشان فقط به نظاره نشسته‌اند و دل به تقدير سپرده‌اند؟
جناب‌مدير!
از اين آقايان مدعي كه سرشان در حساب و كتاب است بپرسيد قيمت بي‌پناهي فرزندم، تنهايي همسرم و چشم به راهي مادرم چقدر است؟ بپرسيد قيمت اشكهاي ته چشمانم چقدر است؟ آخر مي‌دانيد؛ اينجا آخر دنياست. در اينجايي كه ما هستيم جمع و تفريق معناي ديگري دارند. در اينجا ما هر چه بي‌پناهي و تنهايي را با هم جمع مي‌كنيم و منهاي حقوق ماهيانه مان مي‌كنيم باز جواب بي‌نهايت است.
جناب‌مدير!
شما كه خود از نزديك با نفتگران طرح اقماري در ارتباط هستيد از اين مدعيان بپرسيد كه در قبال همه آنچه كه اين نفتگران و خانواده‌هايشان از دست مي‌دهند چه بدست مي‌آورند؟ آيا انتظار داشتن يك رفاه نسبي در قبال همه آنچه كه از دست مي‌دهيم در قبال همه درد‌ها و آلامي‌كه بر دل ما نشسته است انتظار بي‌جايي است؟ انتظاري كه به تدريج و به همت دوستان دلسوزي كه آهسته و پيوسته تيشه به ريشه نفتگران مي‌زنند، دست نيافتني‌تر مي نمايد.
در اين روزهاي سخت و زجرآور كه شايد يكي از مهمترين برهه‌ها براي نفتگران باشد باوجود احساس وظيفه و عشقي كه نفتگران به صنعت نفت مي‌ورزند ولي خانواده‌هايشان ديگر تحمل اين همه فشارهاي روحي و اقتصادي را ندارند و ديگر همه توجيهات برايشان رنگ‌باخته و خواستار بازگشت عزيزانشان هستند. وقتيكه قرار است افراد در مراكز استانها با اندك تفاوت درآمدي به كار اشتغال داشته باشند ديگر چه انگيزه‌اي باقي مي‌ماند كه خانواده‌هايمان تمام روزها و آرزوهايشان را به اين قيمت ارزان بفروشند؟
حضرتعالي كه درد آشناي ما هستيد چرا به آنانكه خارج گود نشسته‌اند و بالاترين خطري كه تهديدشان مي‌كند آتش كبريت سيگارشان است نمي‌گوييد كه فشار 100 بار و 200 بار يعني چه؟ آيا آنها تا به حال طعم گاز سولفور را چشيده‌اند؟ آيا در يك قدمي انفجار ضربان قلبشان به صد رسيده وتصور بي‌سرپرستي خانواده‌هايشان را به چشم ديده‌اند؟ آيا تا به حال نيمي از عمر خود را در فضاي سرد و بي‌روح آهن و نفت سپري كرده‌اند؟ آيا آنها اين مسائل و صدها خطر ديگر كه در كمين نفتگران هر روزه زندگيشان را به بازي گرفته ‌است ديده‌اند؟ يا فقط فيش‌هاي حقوقي ما برايشان جذابيت دارد؟‌
 جناب‌مدير!
صنعت نفت ملك شخصي هيچ يك از ما نيست تا بخواهيم گرداگرد آن را حصار‌كشي كنيم و ادعايي داشته باشيم، بنابراين به اين مدعيان بگوييد كه هر کسی كه مايل است بسم ا... بفرمايد بيايد و چرخ‌هاي اين صنعت را بچر‌خاند تا ببينيم با اين شرايط حقوقي كه در شركت نفت موجود است چه مدت مي‌تواند دوام بياورد - تا سيه ‌روي شود هر كه در او غش باشد- هر چند كه در اين مقال از بحث تخصص هم گذشتيم كه امروزه آن را ارزشي نيست !
از دست عزيزان چه بگويم گله‌اي نيست
گر هم گله‌اي هست دگر حوصله‌اي نيست
بحث‌هاي خودماني‌تر را مي‌گذاريم براي وقتي ديگر براي روزي كه بدانيم چرا تسهيلات رفاهي شركت ما يك چندم ساير سازمان‌هاست. براي زماني كه بدانيم با اين همه جنجال‌آفريني چرا شركت ما در رده نهم حقوقي است. براي روزي كه بفهميم چرا وقتي مرخصي مي‌رويم حقوقمان نصف مي‌شود.
براي روزي كه بدانيم......}

رئيس انجمن مهندسي شيمي ايران: افزايش سطح علمي دانشجويان مهندسي شيمي در ايران
    همزمان با همايش دانشجويي مهندسي شيمي و مهندسي نفت در دانشگاه  اصفهان که با استقبال بی نظیر دانشجویان سراسر کشور همراه بود، رويدادهاي همايش در نشريه انجمن علمي- دانشجويي مهندسي شيمي دانشگاه اصفهان  منتشر مي شد. اين نشريه كه با نام »نفتا« با تلاش و همت دانشجويان منتشر مي شود، گفتگويي با دكتر داود رشتچيان رئيس انجمن مهندسي شيمي ايران، در رابطه با برگزاري همايش اصفهان انجام داد:.
    
    آقاي دكتر، نظرتان را در مورد اين دوره از همايش ها بيان كنيد.
    استقبال نسبتاً خوبي از همايش شده بود و اين سطح استقبال نشان مي دهد كه دانشگاه ها اهميت خاصي براي اين گونه كنگره ها قايل مي شوند زيرا باعث بالاتر رفتن سطح علمي دانشجويان و آماده سازي براي انجام پروژه هاي بزرگتر خواهد بود.
    
    سطح علمي مقالات را نسبت به همايش هاي قبل چطور ارزيابي مي كنيد؟
    با توجه به اينكه مروري بر روي مقالات داشتم، مقالات دانشجويان كارشناسي و كارشناسي ارشد و تعدادي از دانشجويان دكترا واقعاً خوب بود و سطح قابل قبولي داشت. خوشبختانه همايش دانشجويي جايگاه خودش را در مجامع مهندسي شيمي باز كرده و اساتيد، دانشجويان را براي تحقيق و تهيه مقاله براي اينگونه همايش ها تشويق مي كنند و باعث بالاتر رفتن سطح علمي دانشجويي در كشور مي شوند. هر سال روند رو به رشدي را در اين مورد حس مي كنيم و دانشجويان هر سال بهتر از سال قبل مقالات را هدفمند تر و بهتر تهيه مي كنند.
    
    فضاي كاربردي همايش چگونه بود؟
    در اينگونه همايش ها با استفاده از تقابل علمي كه بين دانشجويان و اساتيد به وجود مي آيد زمينه خوبي براي تحقيقات و پژوهش هاي دانشجويي فراهم مي شود.
    
    با توجه به روند سريع موضوعات نوين، همچون نانو، نانو بيو، نرم افزارهاي جديد و ....، نظر جنابعالي در ارتباط با به نتيجه رسيدن مقالات ارايه شده دانشجويي در اين زمينه ها چيست؟
    به نظر من مي بايست، صحبت در مورد اين مسايل از جنبه شعاري در بيايد و هرچه سريعتر جنبه عميق علمي به خود بگيرد، البته اين كار وابسته به زمينه سازي و انجام زير ساخت هاي لازم به خودش است. مثلاً در نرم افزار، متاسفانه تا زماني كه حق تاليف نرم افزار را حل نكنيم.
    نمي توانيم جايي براي رشد داشته باشيم. ما مي بينيم كه نانو چيز بسيار خوبيست و همه دانشگاهها سعي بر اين دارند كه در اين زمينه فعاليت كنند و به ارايه مقاله بپردازند ولي ما با امكانات محدود قادر نيستيم كه به همه دانشجويان امكانات لازم را بدهيم. بايد به گونه اي برنامه ريزي كنيم كه يك بخش در كشور در مورد نانو، بخش ديگري به عنوان مثال در نانوبيو و غيره به فعاليت بپردازند تا همه از يك سطح علمي متنوع و كافي برخوردار باشند.
    
    نظر شما در مورد بخش خصوصي و دولت در جهت دادن به تحقيقات علمي چيست؟
    به نظر من وقتي اين گونه همايش ها را اجرا مي كنيم مي بينيم كه در قسمت ارايه مقالات، تحقيق و پژوهش، دانشگاه ها از سطح بسيار خوبي برخوردار هستند و مي توانند جاي عمل داشته باشند، پس بايد بخش خصوصي و دولت وارد عمل شوند. براي مثال در كشورهاي پيشرفته بخشي از تحقيقات و فضاي علمي بر عهده ارتش و بخش هاي صنعتي و سازمان هاي بزرگ است. در كشور ما به عنوان نمونه مي بايست شركت ملي نفت ايران و شركت ملي صنايع پتروشيمي يكي از رسالت هاي مهمشان حمايت و هدايت از پژوهش هاي علمي باشد.
    
    آينده مهندسي شيمي ايران را چگونه مي بينيد؟
    آينده اي درخشان را پيش رو داريم، اين يكي از صحبت هاي حدوداً بيست سال پيش حضرت امام است كه فرمودند: »مملكت ما مملكت نفت است.« پس مزيت نسبي ما نفت است، بنابراين صنايع مادر متشكل از نفت، گاز و ... مي شود و دانش رو به رشد مهندسي شيمي باعث بهبود وضعيت روز به روز اين رشته مي شود.
    
    سطح علمي دانشجويان مهندسي شيمي ايران را در مقايسه با ساير كشورها چگونه مي بينيد؟
    در حال حاضر فارغ التحصيلان مهندسي شيمي ايران با معدل حدوداً متوسط هم در دانشگاه هاي اروپا، استراليا و آمريكاي شمالي به راحتي پذيرش مي شوند و در آنجا به ادامه تحصيل مي پردازند، اين امر نشانه بالا بودن سطح علمي و تحقيقاتي دانشجويان مهندسي شيمي ايران است.
    
    توصيه شما براي دانشجويان مهندسي شيمي ...؟
    بايد در نظر داشته باشند كه مباحث علمي را به دقت مطالعه كنند تا از درك بالايي براي بررسي و تحقيق برخوردار شوند. در حاشيه نيز بايد به كارهاي جنبي و فعاليت هاي گروهي مانند برگزاري همايش، سمينار، بازديد و غيره بپردازند تا همچنان دركنار بالا بردن سطح علمي خود به رشد اجتماعي در خور توجهي برسند.
    
    به عنوان آخرين پرسش، نقاط قدرت و ضعف همايش و چگونگي برگزاري اطلاع رساني، دريافت مقالات، پذيرش و ساير برنامه ها چه بود؟
    
    

    مقالات در سطح خوبي ارايه شد و امكان اين بود كه سخنراني هاي كليدي بيشتري برنامه ريزي مي شد. نقاط ضعف خاصي نداشت و در سطح بسيار خوبي برگزار گرديد. از نظر پذيرش، تبليغات و اطلاع رساني درجايگاه بسيار عالي قرار داشت. استفاده از اينترنت براي كليه امور همايش به كارها سرعت و دقت خاصي مي بخشيد كه در همايش هاي دانشجويي بي سابقه بود، همچنين در زمينه ارايه و بررسي مقالات.

(محمد امین ناظم)

ایران می‌تواند مرکز پالایش نفت خاورمیانه باشد

نماینده یک شرکت آمریکایی:
ایران می‌تواند مرکز پالایش نفت خاورمیانه باشد

	اخبار مرتبط
	» اجرای طرح‌های پالایشی نیازمند بیش از 15 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری است » انعقاد 4 میلیارد دلار قرارداد توسعه پالایشگاه‌ها تا 3 ماه آینده
	نسخه چاپی

نماینده شرکت CASCA آمریکا گفت: ایران می تواند مرکز پالایش نفت درشمال خلیج فارس و دریای خزر باشد.

به گزارش خبرنگار شانا، فرانس بی ای هارت، نماینده شرکت CASCA آمریکا در اولین همایش صنعت پالایش نفت که از امروز در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا وسیما آغاز به کار کرده است، با اشاره به این که میزان تقاضای نفت در سال 2006، 84 میلیون بشکه در روز بود که 5/2 درصد افزایش یافته است، گفت: در حال حاضر پروژه‌هایی برای افزایش ظرفیت پالایش در جهان وجود دارد اما اجرای این پروژه‌ها زمان بر است و به سرمایه گذاری 300 تا ۴۰۰ میلیارد دلاری نیاز دارد.
وی با اشاره به میزان تقاضا در چین، از این کشور به عنوان یک کشور اثرگذار در تقاضای جهانی انرژی یاد کرد.
وی سال ۲۰۰۶ را سال فعالیت پالایشگاه ها با حداکثر توان دانست و گفت: بیشتر رشد و توسعه پالایشگاه ها و افزایش ظرفیت آن در خاورمیانه و آسیا به چشم می خورد که از عوامل مهم این افزایش ظرفیت، محدودیت‌های آمریکا و اروپا برای گسترش فعالیت‌های پالایشگاهی است به گونه‌ای که هیچ پالایشگاه جدیدی در آمریکا ساخته نخواهد شد.

وی سهم ایران را برای افزایش ظرفیت پالایش در مقایسه با عربستان بسیار محدود دانست و گفت: ایران به دلیل قرار گرفتن در خلیج فارس از موقعیت بسیار مناسبی برخوردار بوده و می‌تواند مرکز پالایش در شمال خلیج فارس و دریای خزر باشد. ضمن آن که توجه به این نکته سودآوری زیادی برای این کشور به دنبال خواهد داشت.
وی تاکید کرد: پالایش نفت خام سنگین در ایران سودآوری بسیاری برای این کشور دارد، به گونه‌ای که نفت خام سنگین کشورهای دیگر را ارزان تر خریداری و پالایش کند و نفت خام خود را صادر کند.
وی افزود: این سوال مطرح است که چرا ایران از این فرصت بسیار مناسب برای تبدیل شدن به مرکزیت پالایش نفت در خاورمیانه استفاده نمی‌کند

کاربرد نانو در لرزه نگاری

_{خلاصه
نانوتکنولوژی به مواد و سیستم‌هایی مربوط می‌شود که ساختار و اجزای آن به دلیل ابعاد نانومتری، خواص، پدیده‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی، رفتار جدیدی را نشان می‌دهند. مواد دارای اندازه ذره نانومقیاس در حوزه‌ای بین اثرات کوانتومی اتم‌ها و مولکول‌ها و خواص توده قرار می‌گیرند. با توانایی ساخت و کنترل ساختار نانوذرات می‌توان خواص حاصل را تغییر داده و خواص مطلوب را در مواد طراحی کرد. امروزه تاثیرگذاری نانوتکنولوژی بر همه صنایع همچنین صنعت نفت پوشیده نیست. در این مجال بررسی تاثیرگذاری نانوسنسورها برروی بخش لرزه نگاری در صنایع بالادستی نفت ارایه می شود.}

<sub>مقدمه
یكی از تكنیكهای رایج در اكتشاف نفت و گاز ، لرزه نگاری است .لرزه نگاری عبارتست از ایجاد انفجار در نقاط مختلف روی زمین و ثبت لرزه‌های ایجاد شده، ساختار کلی لایه‌های زمین و مخزن بدست آورده می‌شود. این فرآیند بر اساس تفاوت سرعت حرکت صوت در لایه‌های مختلف انجام می‌گیرد. لرزه‌نگاری به صورت یک بعدی، دو بعدی، و سه بعدی انجام می‌شود. از این طریق می‌توان تشخیص داد که لایه‌های مختلف حاوی گاز، نفت یا آب هستند. لرزه‌نگاری چهاربعدی همان لرزه‌نگاری سه‌بعدی است که در زمان‌های مختلف انجام می‌شود  و از طریق آن می توان نحوه پیشروی سیالات مختلف را تشخیص داد.



كاربرد نانوسنسورها در این بخش به نظر می‌رسد

نمونه ای از سنسورهای مورد استفاده در لرزه نگاری
با کاربرد نانوتکنولوژی در ایجاد سنسورهای جدید میتوان ثبت لرزه‌ها را به صورت دقیق‌تر انجام داد زیرا امکان وارد کردن نانوسنسورها در لایه‌های مختلف زمین و ثبت لرزه‌ها از موقعیت‌های متنوع‌تر وجود دارد.</sub>

_{در این بخش یك نوع سنسورهای صوتی مورد استفاده قرار می گیرد، كه ژئوفون نام دارد. این سنسورها با ثبت اطلاعات به صورت صوتی و بازیابی آنها پس از عملیات لرزه نگاری مورد استفاده قرار می گیرند. نانوتكنولوژی میتواند علاوه بر پیشرفت فوق با نانوساختار كردن ژئوفون ها به عملكرد سریع و ثبت اطلاعات صوتی دقیق تر منجر گردد.}

_{ونگ و مادو  نشان دادند که یکی از انواع سنسورهای میکرو الکترومکانیکی کربنی کارآیی مناسبی در گستره وسیعی از بیو مواد و مواد شیمیایی دارد. با استفاده از روش تولید این سنسورها میتوان ساختارهای کربنی میکروالکترومکانیکی با "ضریب طول" بزرگتر از10 تولید کرد.}

 _{باتکنیک تولید C – MEMS  میتوان گستره وسیعی از MEMS ها و NEM ها با "ضریب طول" بالا که قابلیت شارژ / دشارژ شدن توسط یون Li را دارند، تولید کرد. این سیستمها پتانسیل تولید آرایه باتری هایی از مواد هوشمند قابل سوئیچ را خواهند داشت. تکنیک تولید C – NEMS ها با استفاده از Nano Fabrication  و با کنترل روش پیرولیز می باشد.}

_{نیاز به مینیاتوری کردن ساختارها، سرعتهای بالاتر، اتلاف حرارت بهتر، مصرف توان کمتر وسازگاری بیشتر بامحیط زیست در تولید این سنسورها باعث اقبال عمومی زیاد آنها شده است.}

_{آقای "جونگ کیم" از دانشگاه تگزاس در کنفرانس نانوتکنولوژی انجمن مهندسین برق آمریکا تكنولوژی "شناوری مغناطیسی با دقت بالا " را كه در بسیاری از زمینه های تحقیقاتی نانوتكنولوژی و سایر تكنولوژی هایی كه براساس اندازه گیری دقیق حركات و نیروها کار می کنند، مورد بررسی قرار داده است. این تكنولوژی ها شامل ساختن ساختارهای نانومقیاس، كاربری در مقیاس اتمی ، سرهم بندی میكروقطعات و آشکارسازهای حركات لرزه ای می باشند. با توجه به کاربرد گسترده تکنولوژی مورد نظر در علوم و مهندسی نانو، کاربرد آن در فعالیت های بالادستی نفت از جمله لرزه نگاری نیز محتمل است.}

_{همچنین شركتهای BP و Shell نیز برای كشف و استخراج میدان های جدید نفت و گاز ازتكنولوژی های نانو در تصویر برداری لرزه ای و لرزه نگاری چهاربعدی استفاده می کنند.} 

_{شرکتTexas –Based Input / Output Inc.  از MEMS برای تهیه داده های لرزه نگاری چاه های نفت و گاز استفاده خواهد نمود. این ابزار، داده را بصورت دقیقتر و کم حجمتر از ژئوفون های معمولی ثبت می کند.}

_{منبع: ستاد ویژه توسعه فناوری نانو}

/به همت پژوهشگران صنعت نفت/ مبدل كاتالیستی اگزوز خودرو با قابلیت رفع گازهای آلاینده خروجی طراحی و سا

<sub>مبدل كاتالیستی خودرو در مقیاس آزمایشگاهی به همت پژوهشگران پژوهشكده صنعت نفت طراحی و ساخته شد.

دكتر محمد ایرانی اظهار داشت: این مبدل كاتالیستی كه با تلاش یك سال و نیمه محققان پژوهشگاه صنعت نفت ساخته شده می‌تواند حدود 95 تا 99 درصد گازهای خروجی از اگزوز را به گازهای بی‌خطر برای محیط زیست تبدیل كند.

وی خاطرنشان كرد: مبدل كاتالیستی اگزوز خودرو كه بین موتور و انباری اگزوز خودرو نصب می‌شود گازهای آلاینده خروجی از اگزوز خودرو را به تركیبات ناآلاینده و بی‌ضرر برای محیط زیست تبدیل كرده و كاهش بسیار زیاد آلاینده‌های حاصل از احتراق سوخت را سبب می‌شود.

ایرانی گفت: گازهای خروجی از اگزوز به روش جذب سطحی، با گذر از روی كاتالیست كه مواد جامد ساكن هستند به مواد دیگر تبدیل می‌شوند.

وی درباره روش ساخت مبدل كاتالیستی اگزوز خودرو به ایسنا گفت: در ابتدا جریان گازهای خروجی از یك موتور خودرو شبیه‌سازی شد، سپس یك نوع خاص از كاتالیست بر سر راه خروج این گازها از اگزوز خودرو قرار گرفت.

گازهای خروجی از اگزوز با سرعت خاص از روی كاتالیست كه دارای دمایی معین است می‌گذرد و در این شرایط با سطح كاتالیست موجود در مبدل واكنش داده و به مواد دیگر تبدیل می‌شود.

ایرانی ادامه داد: گازهای حاصل از احتراق در موتورها، بیشتر از گازهای منواكسید كربن، اكسیدهای نیتروژن و هیدروكربنهای نسوخته كه آلاینده‌های جدی برای محیط زیست هستند، تشكیل می‌شوند.

در بیشتر واكنش‌ها در مبدل كاتالیستی خودرو، اكسیدهای نیتروژن به نیتروژن كه گازی بی‌اثر است و همچنین هیدروكربنهای نسوخته و منواكسیدكربن به آب و دی‌اكسید كربن كه اثر چندانی بر محیط زیست ندارد و برای آن بی‌خطر است تبدیل می‌شود.

وی خاطرنشان كرد: كاتالیستی كه در این مبدل به كار گرفته شده، كاتالیست پالادیم بر پایه آلومینا بوده كه یك سری بهبوددهنده‌ها به آن افزوده شده است.

ایرانی درباره چگونگی ساخت كاتالیست این مبدل كاتالیستی خودرو اظهار كرد: ساخت این كاتالیست به روش تلقیح مرطوب انجام شده است. در این روش ابتدا محلولی از نمك فعال فلز (پالادیم) ساخته شده، سپس پایه را كه پودر آلومینا است در آن می‌گذارند.

وی تصریح كرد: نكته مهم درباره این دستگاه این است كه تنها می‌توان آن را برای سوخت بنزین بدون سرب به كار گرفت. سرب برای این نوع كاتالیست ها مضر است و كاتالیست را مسموم می‌كند.

به گفته دكتر ایرانی، مبدل كاتالیستی خودرو در بیشتر خودروهای خارجی وجود دارد و در برخی خودروهای ایرانی نیز اخیرا به كار گرفته شده با این تفاوت كه كاتالیست از خارج از كشور وارد شده است.

وی افزود: مبدل كاتالیستی ساخته شده در كشور را می‌توان در تمام خودروهای ساخته شده در كارخانه‌های داخل كشور به كار گرفت و آلاینده‌های خروجی از اگزوز اتومبیل‌ها را به شدت كاهش داد.

ایرانی اظهار داشت: مبدل كاتالیستی اتومبیل در اندازه‌های آزمایشگاهی توسط تیم تحقیقاتی در طول یك سال و نیم تلاش در پژوهشگاه صنعت نفت ساخته و به بهره‌برداری رسیده است.

این متخصص مهندسی شیمی در پایان ابراز امیدواری كرد مبدلهای كاتالیستی خودرو با حمایت شركتهای خودروساز هر چه سریعتر به تولید انبوه برسد.</sub>

اولین نمایشگاه بین المللی انرژی زنجان در اواخر مرداد ماه سال آینده برگزار خواهد شد

 

به گزارش ایران پترونت ، این نمایشگاه در چهار بخش : نفت ، گاز و پتروشیمی – برق و صنایع مرتبط – انرژی های نو و جایگزین ، بهینه سازی انرژی و مدیریت مصرف برگزار می شود.
بنابراین گزارش ، هدف از برگزاری این نمایشگاه ، نمایش و دسترسی به آخرین خلاقیتها و ایده های نوین در بخش انرژی و صنایع مربوطه و آشنایی با فن آوری های پیشرفته صنعتی در جهت توسعه صنایع داخلی و همچنین زمینه سازی و تشویق سرمایه گذاری و مشارکت بخش های خصوصی در اجرا طرح های مرتبط با این بخش می باشد.
بر اساس این گزارش ، اولین نمایشگاه بین المللی انرژی زنجان در تاریخ سی و یکم مرداد لغایت سوم شهریور ماه 1386 در محل دائمی نمایشگاههای بین المللی کاسپین زنجان برگزار خواهد شد.

خواص موجی شکل (مکانیک کوانتومی) الکترونهای داخل ماده و اثر متقابل اتمها با یکدیگر از جابجایی مواد در مقیاس نانومتر اثر می‌پذیرند. با تولید ساختارهایی در مقیاس نانومتر ، امکان کنترل خواص ذاتی مواد ازجمله دمای ذوب ، خواص مغناطیسی ، ظرفیت بار و حتی رنگ مواد بدون تغییر در ترکیب شیمیایی بوجود می‌آید. استفاده از این پتانسیل به محصولات و تکنولوژیهای جدیدی با کارآیی بالا منتهی می‌شود که پیش از این میسر نبود.

نظام سیستماتیک ماده در مقیاس نانومتری ، کلیدی برای سیستمهای بیولوژیکی است. نانوتکنولوژی به ما اجازه می‌دهد تا اجزاء و ترکیبات را داخل سلولها قرار داده و مواد جدیدی را با استفاده از روشهای جدید خود_اسمبلی بسازیم. در روش خود_اسمبلی به هیچ روبات یا ابزار دیگری برای سرهم کردن اجزاء نیازی نیست. این ترکیب پر قدرت علم مواد و بیوتکنولوژی به فرآیندها و صنایع جدیدی منتهی خواهد شد.

ساختارهایی در مقیاس نانو مانند نانو ذرات و نانولایه‌ها دارای نسبت سطح به حجم بالایی هستند که آنها را برای استفاده در مواد کامپوزیت ، واکنشهای شیمیایی ، تهیه دارو و ذخیره انرژی ایده‌ال می‌سازد. سرامیکهای نانوساختاری غالبا سخت‌تر و غیرشکننده‌تر از مشابه مقیاس میکرونی خود هستند. کاتالیزورهای مقیاس نانو راندمان واکنشهای شیمیایی و احتراق را افزایش داده و به میزان چشمگیری از مواد زائد و آلودگی آن کم می‌کنند. وسایل الکترونیکی جدید ، مدارهای کوچکتر و سریعتر و … با مصرف خیلی کمتر می‌توانند با کنترل واکنشها در نانوساختار بطور همزمان بدست آیند. اینها تنها اندکی از فواید و مزایای تهیه مواد در مقیاس نانومتر است.

منافع نانوتکنولوژی چیست؟

مفهوم جدید نانوتکنولوژی آنقدر گسترده و ناشناخته است که ممکن است روی علم و تکنولوژی در مسیرهای غیرقابل پیش بینی تأثیر بگذارد. محصولات موجود نانوتکنولوژی عبارتند از: لاستیکهای مقاوم در برابر سایش که از ترکیب ذرات خاک رس با پلیمرها بدست آمده‌اند، شیشه‌هایی که خودبه خود تمیز می‌شوند، مواد دارویی که در مقیاس نانو ذرات درست شده‌اند، ذرات مغناطیسی باهوش برای پمپهای مکنده و روان سازها ، هد دیسکهای لیزری و مغناطیسی که با کنترل دقیق ضخامت لایه‌ها از کیفیت بالاتری برخوردارند، چاپگرهای عالی با استفاده از نانو ذرات با بهترین خواص جوهر و رنگ دانه و ... .

قابلیتهای محتمل تکنیکی نانوتکنولوژی

1. محصولات خود_اسمبل
2. کامپیوترهایی با سرعت میلیاردها برابر کامپیوترهای امروزی
3. اختراعات بسیار جدید (که امروزه ناممکن است)
4. سفرهای فضایی امن و مقرون به صرفه
5. نانوتکنولوژی پزشکی که در واقع باعث ختم تقریبی بیماریها ، سالخوردگی و مرگ و میر خواهد شد.
6. دستیابی به تحصیلات عالی برای همه بچه‌های دنیا
7. احیاء و سازماندهی اراضی

برخی کاربردها

مدلسازی مولکولی و نانوتکنولوژی

در سازمان ­دهی و دستکاری مواد در مقیاس نانو ، لازم است تمامی ابزار موجود جهت افزایش کارایی مواد و وسایل بکار گرفته شود. یکی از این ابزار ، شیمی تحلیلی ، خصوصا مدل ‌سازی مولکولی و شبیه ‌سازی است. امروزه ابزار تحقیقاتی فراگیری مانند روشهای شیمی تحلیلی مزیتهای فراوانی نسبت به روشهای تجربی دارند. میهیل یورکاز شرکتContinental Tire North America می‌گوید:"روشهای تجربی مستلزم بهره‌گیری از نیروی انسانی ، شیمیایی ، تجهیزات ، انرژی و زمان است. شیمی تحلیلی این امکان را برای هر فرد مهیا می‌سازد که فعالیتهای شیمیایی چندگانه‌ای را در 24 ساعت شبانه ‌روز انجام دهد. شیمیدانها می‌توانند با انجام آزمایشها توسط رایانه ‌، احتمال فعالیتهای غیرمؤثر را از بین ببرند و گستره احتمالی موفقیتهای آزمایشگاهی را وسعت دهند.

نتیجه نهایی این امر ، کاهش اساسی در هزینه‌های آزمایشگاهی (مانند مواد ، انرژی ، تجهیزات) و زمان است." از طرف دیگر ، در شیمی تحلیلی سرمایه‌ گذاری اولیه جهت تهیه نرم‌افزار و هزینه‌های وابسته از جمله سخت‌افزار جدید ، آموزش و تغییرات پرسنل بسیار بالا خواهد بود. ولی با بکار گیری هوشمندانه این ابزار می‌توان هریک از هزینه‌های اولیه را نه تنها از طریق صرفه‌جویی در هزینه آزمایشگاه بلکه بوسیله فراهم نمودن دانشی که منجر به بهینه ‌سازی فرآیندها و عملکردها می‌شود، جبران ساخت.

این موضوع برای شیمیدانها بسیار مناسب است، ولی روشهای شبیه‌سازی چطور می‌توانند برای نانوتکنولوژیستها مفید واقع شود؟ محدودیتهای آزمایشگر در مقیاس نانو ، زمانی آشکار می‌شود که شگفتی جهان دانشمندان نظری وارد عمل می‌شود. در اینجا هنگامی که دانشمندان قصد قرار دادن هر یک از اتمها را در محل مورد نظر دارند قوانین کوانتوم وارد صحنه می‌شود. پیش‌بینی رفتار و خواص در محدوده­ای از ابعاد برای نانوتکنولوژیستها حیاتی است.

مدل‌سازی رایانه‌ای با بکارگیری قوانین اولیه مکانیک کوانتوم و یا شبیه‌سازیهای مقیاس میانی ، دانشمندان را به مشاهده و پیش‌بینی رفتار در مقیاس نانو و یا حدود آن قادر می‌سازد. مدلهای مقیاس میانی با بکارگیری واحدهای اصلی بزرگتر از مدلهای مولکولی که نیازمند جزئیات اتمی است، به ارائه خواص جامدات ، مایعات و گازها می­پردازند. روشهای مقیاس میانی در مقیاسهای طولی و زمانی بزرگتری نسبت به شبیه­سازی مولکولی عمل می‌کنند. می‌توان این روشها را برای مطالعه مایعات پیچیده ، مخلوطهای پلیمر و مواد ساخته‌شده در مقیاس نانو و میکرو بکار برد.

مدل ‌سازی خاک‌ رس

محققین دانشگاه لندن در انگلستان و دانشگاه Paris Sud در فرانسه ، شبیه‌سازیهایی بر اساس مکانیک کوانتوم برای مطالعه و کامپوزیتهای خاک ‌رس–پلیمر بکار برده‌اند. امروزه این ترکیبات یکی از موفق‌ترین مواد نانوتکنولوژی هستند، زیرا بطور همزمان مقاومت بالا و شکل‌پذیری از خود نشان می‌دهند؛ خواصی که معمولاً در یکجا جمع نمی‌شوند. نانو کامپوزیتهای پلیمر–خاک رس می‌توانند با پلیمریزاسیون در جا تهیه شوند؛ فرآیندی که شامل مخلوط کردن مکانیکی خاک معدنی با مونومر مورد نیاز است. بنابراین مونومر در لایه درونی جای‌گذاری می‌شود (خودش را در لایه‌های درون ورقه‌های سفال جای می‌دهد) و تورق کل ساختار را افزایش می‌دهد. پلیمریزاسیون ادامه می‌یابد تا سبب پیدایش مواد پلیمری خطی و همبسته گردد.

دانشمندان با بکارگیری Castep (یک برنامه مکانیک کوانتوم که نظریه کارکردی چگالی را بکار می‌گیرد) تحول کشف شده در این روش را که پلیمریزاسیون میان ‌گذار خود کاتالیست نامیده می‌شود مطالعه کردند. این پروژه ، دانشی نظری در زمینه ساز و کار این فرآیند جدید را بوسیله مشخص کردن نقش سفال در کامپوزیت فراهم نمود. ضروری است که دانش حاصل از شبیه‌سازیها ، جهت کنترل و مهندسی نمودن فعل و انفعالات پلیمر-سیلیکات به کمک دانشمندان آید.

دانشمندان در شرکت BASF شبیه‌ سازیهای مقیاس میانی را برای بررسی علم و رفتار ریزواره‌ها بکاربردند. ریزواره‌ها ذراتی کروی شکل با ابعاد نانو هستند که به صورت خود به خود در محلولهای کوپلیمری ایجاد می‌شوند و در زمینه‌هایی مانند سنسورها وسایل آرایشی و دارو رسانی کاربرد دارند. دانشمندانBASF با بکار گیری esoDyn ، یک ابزار شبیه ‌سازی برای پیش‌بینی ساختارهای مقیاس میانی مواد متراکم محلولهای تغلیظ ‌شده کوپلیمرهای آمفی‌فیلیک را بررسی کردند.

شبیه‌سازیها مشخص نمود که کدام شرایط مولکولی و فرمولی به شکل‌گیری "ریزواره‌های معکوس" مانند نانو ذرات آب در یک محیط فعال منتهی‌ می­شود. چنین نتایجی برای درک رفتار عوامل فعال سطحی ضروری هستند. به کمک روشهایی مانند پرتاب محلول در آزمایشگاه می‌توان به نتایجی در این زمینه دست یافت، اما دستیابی به این نتایج ماهها به طول می‌انجامد، درحالی که آزمایشهای شبیه‌سازی شده تنها طی چند روز نتیجه می‌دهند.

محدودیتهای این روشها چیست؟

در حالیکه امروزه ابزار مدلسازی در سطح کوانتومی و مقیاس میانی به خوبی توسعه یافته‌اند، همچنان محدودیتهایی در این عرصه وجود دارد. برای مثال کاربردهایی در زمینه وسایل الکترونیک مستلزم انجام محاسبات مکانیک کوانتوم برای تعداد اتمهایی بیش از روشهای حاضر می‌باشد که بیش از توان عملیاتی منابع محاسبه‌گر فعلی است. همچنین مدلسازی کل وسایل امکان‌پذیر نیست، بویژه عملکردها و خواص آنها.

اندیشگاه صنعت نفت در رشته‌های مختلف تشکیل می‌شود

<sub>با توجه به وجود ظرفیتهای خالی متعدد پژوهشی، اندیشگاه صنعت نفت در رشتههای نفت، گاز ، پتروشیمی، مدیریت مخازن و... تشکیل خواهد شد.

مهندس امیر ملکیفر رئیس اندیشکده آصف، در نخستین هم اندیشی اتاقهای فکر در صنعت نفت گفت: در حال حاضر بیش از 3000 کانون تفکر در کشورهای پیشرفته صنعتی و در حال توسعه جهان وجود دارد که با توجه به وجود ظرفیتهای خالی پژوهشی در صنعت نفت تشکیل اندیشکدههای فکر در این حوزه ضروری به نظر میرسد.

وی پیشنهاد داد: طرح تشکیل اتاقهای فکر به وزارت نفت ارائه شده که این اندیشکدهها با حمایت این وزارتخانه اما مستقل از ساختار مدیریتی آن به وجود خواهد آمد.

دکتر علیاصغر زارعی، رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی، در ادامه این نشست با بیان این مطلب که اقداماتی موثری تاکنون برای تشکیل کانونهای فکر در صنعت نفت صورت نگرفته، گفت: یکی از اهداف تشکیل اتاقهای فکر استفاده از آنها در تصمیم گیریهای کلان وزارت نفت خواهد بود.

وی اظهار کرد: برای این منظور از شرکتهای تابع وزارت نفت دعوت به همکاری و مشارکت بیشتری را کردهایم.

دکتر محمدعلی عمادی رئیس مرکز تحقیق و توسعه شرکت ملی نفت ایران، در ادامه این هم اندیشی اذعان داشت: صنعت نفت اساسا نسبت به کانونهای تفکر احساس نیازی نمیکند.

دکتر محمد حقیقی رئیس دانشکده نفت دانشگاه تهران نیز با اشاره به ساختار جدید هلدینگی وزارت نفت گفت: کانونهای تفکر در ساختار جدید میتوانند تدوینگر سیاستهای جدید وزارتخانه باشند و تفکرات را درقالب پروژهها به شرکتهای تابع انتقال دهند.

محمدحسین دانا، مدیرعامل شرکت نفت خزر، نیز یادآور شد: استقلالهای فکری و مرکزیت اندیشه باید فارغ از هرگونه مقطع نگری باشد.

وی افزود: پرداخت منابع مالی و جذب سرمایهگذاری در صنعت نفت بایستی جدا از مصالح دستهای و گروهی و در قالب کانونهای فکر باشد.

در پایان این هم اندیشی کارشناسان و مدیران حاضر تاکید کردند که برای دستیابی به یک جمع بندی نهایی جلسات آینده با حضور بیشتر صاحب نظران و مدیران صنعت نفت تشکیل شود.</sub>

روش جدیدی برای تولید سوخت موتور های دیزلی و مواد شیمیایی صنعتی از قند

_{بالا رفتن قیمت نفت و گاز طبیعی تئوری جالب تهیه سوخت موتروهای دیزلی را از گیاهان بجای پترولیم مطرح ساخته است. هر دو سوخت بیو (بدست آمده از جانوران زنده که به عنوان Bio-diesel شناخته می شود) و سوخت نرمال (بدست آمده از پالایش پترولیم) تاثیرات متفاوتی را بر بازار جهانی می گذارند.}

_{در تهیه سوخت هیدروکربن های حد واسط (Intermediates) مورد استفاده قرار می گیرند و قیمت گذاری کنونی بازار بر اساس مقادیر این مواد در نفت خام و گاز طبیعی می باشد.}

_{آقای جیمز دومسیک (James Dumesic)، پروفرسور مهندسی بیولوژی و مکانیک از دانشگاه ویکانسین • مادیسون،  در جورنال science در روز سی ام ماه جون میلادی روش بهتری را برای تولید حد واسط های شیمیایی HMF (Hydroxyethylfurfural) از قند گیاهی (مانند قندی که در عسل وجود دارد) گزارش داد. HMF را می توان به پلاستیک، مواد افزودنی به سوخت، و حتی خود سوخت تبدیل کرد. ولی این روش کمتر مورد استفاده قرار گرفته است زیرا روش گران قیمتی می باشد.}

_{در تولید HMF تعادل شیمیایی، فشار، دما و طراحی راکتور نقش دارند. بعد از اینکه در حضور کاتالیزور (عامل سرعت دهنده به واکنش که در بعضی موارد سرعت واکنش را کاهش می دهد) قند گیاهی به HMF تبدیل گشت، HMF تولیدی بصورت محلول به محل دیگری جابجا شده و بعد از آن HMF خالص از محلول جدا می گردد. پیش از این مظالعات و نتایجی در این فرایند بدست آمده بود ولی نتایج گروه پرفسور دومسک با بهره دهی بالاتر بوسیله روش آسانتری گزارش شده است.}

_{بعد از بدست آوردن HMF، براحتی می توان آنرا به پلاستیک و یا سوخت گازوئیل تبدیل نمود. سوخت بیو علاوه بر این روش از چربی و حتی روغن باقی مانده در آشپزی با همان مزایای صنعتی و محیط زیستی روش قبل، قابل استحصال می باشد. بجای خرید پترولیم و وارد کردن آن، مواد خام از کشاورزان داخلی تهیه می گردد. گسترش این روش باعث کاهش قیمت های بازار نفت نیز می گردد.}

  _{استفاده از باقیمانده محصولات کشاورزی نیز باعث کاهش گرم شدن جهان بخاطر تولید دی اکسید کربن از سوخت های فسیلی می گردد. زمانیکه از سوخت های فسیلی استفاده می شود، کربن موجود در زمین به اتمسفر هوا اضافه می گردد که یک حجم اضافی کربن به چرخه کربن وارد شده است. ولی با استفاده از سوخت های بیو، کربن وارد شده به اتمسفر همان کربن گرفته شده از اتمسفر بوسیله گیاهان استفاده شده در تولید سوخت بیو می باشد. پس جرم کربن اضافی ای به اتمسفر هوا اضافه نشده است. حفظ شدن تعادل چرخه کربن برای حفاظت از محیط زیست مهم می باشد.}

_{آزمایشات گوناگونی برای اقتصادی و صنعتی کردن روش، استفاده از قند ها با ترکیبات پیچیده تر در تولید HMF، و استفاده از HMF برای تولید مواد مصرفی و سوختی گوناگون در حال اجراست. امید است در آینده ای نه چندان دور، روش های مطرح شده بتواند نیاز جهانی برای سوخت را تامین ساخت و بحران قیمت های بالای نفت و انرژی را کاهش دهد.}

کاربرد تکنیک شبکه های عصبی و رگرسیون چندگانه به منظور پیش بینی سرعت امواج برشی از داده های لاگ برای

_{محاسبه سرعت امواج برشی (Vs) با استفاده از داده های لاگ یکی از مهمترین زمینه ها در اکتشافات لرزه ای و توصیف مخزن خیدروکربوری می باشد. تا کنون اکثر مدل هایی که برای محاسبه سرعت امواج برشی استفاده می شدند، مدل های ریاضی بودند که فقط یک یا دو پارامتر پتروفیزیکی را در نظر گرفته و قابلیت تعمیم نداشتند.}

_{هدف اصلی این مقاله محاسبه سرعت امواج برشی با استفاده از رگرسیون چندگانه و نیز تکنیک شبکه های عصبی می باشد. شبکه های عصبی قادر به ساخت مدلی هستند که بتوانند Vs را محاسبه نماید و این در مقایسه با رگرسیون چندگانه به رگرسیون دینامیک معروف است.
در این مطالعه پس از اینکه پارامترهای موثر در سرعت امواج برشی مشخص شدند، از روش آماری برای پیش بینی رابطه بین پارامترهای یاد شده و سرعت امواج برشی استفاده خواهند شد. پس از یک شبکه عصبی سریع جهت پیش بینی Vs از پارامترهای یاد شده استفاده می شود. مدل مورد نظر از نوع جعبه سیاه (black box type) نیست زیرا ما از نتایج رگرسیون چندگانه استفاده می کنیم. راهکار بدست آمده قادر به پیش بینی سرعت امواج برشی از پارامترهای پتروفیزیکی با ضریب همبستگی در حدود 0.94 برای رگرسیون چندگانه و 0.96 برای شبکه های عصبی خواهد بود.}

_{معرفی
پیچیدگی طبیعی که در سیم مخازن نفتی وجود دارد همواره فکر زمین شناسان را به خود معطوف نموده است. عدم وجود داده قابل اعتماد سبب فهم نادرست از رفتار مخزن و به تبع آن پیش بینی ضعیف شده است. در دو دهه گذشته ابزار های پردازش داده کلاسیک و نیز مدل های فیزیکی برای حل مسائل ساده مربوط به زمین شناسی مناسب بوده است. با گذشت زمان با مسائل پیچیده تری روبرو می شویم که نشان از کم کاربرد شدن روش های معمولی می باشد. سرعت امواج برشی کاربرد زیادی در مطالعات پتروفیزیکی، لرزه نگاری و ژئوشیمیایی دارد. در بسیاری از میادین توسعه یافته تنها امکان محاسبه سرعت امواج تراکمی با استفاده از لاگ صوتی می باشد. در بسیاری از موارد کاربردی مانند مدل سازی لرزه ای آنالیز AVO و کاربرد های مهندسی، سرعت امواج برشی مورد نیاز می باشد. در کاربرد های ذکر شده بدست آوردن سرعت موج برشی از سرعت امواج تراکمی، چه بصورت تجربی و یا تئوری بسیار مهم می باشد. در علم فیزیک سنگ و کاربردهای آن، سه روش بطور معمول جهت مطالعه خواص الاستیک سنگ ها استفاده می شود: مطالعه محل و تئوری، تحقیقات و اندازگیری های آزمایشگاهی و روابط تجربی و آماری. رگرسیون چندگانه در واقع مدلی توسعه یافته از آنالیز رگرسیون می باشد که متغیر های غیر وابسته بیشتری را در معادله پیشگو لحاظ  می کند.
شبکه های عصبی مصنوعی سیستم های پردازش موازی و تطبیقی هستند که دارای توانایی بسط روابط تابعی بین داده ها و نیز بدست آوردن یک ابزار توانمند برای درون یابی های غیر خطی و چند بعدی می باشند.
وجود چنین خصوصیاتی در شبکه های عصبی باعث شده که جایگزین مناسبی برای رابطه غیر خطی موجود که قادر به فهم دقت رابطه بین ورودی و خروجی نیست، باشد. مهمترین کاربرد های شبکه های عصبی در لرزه نگاری، آنالیز لاگ و مدلسازی سه بعدی مخزن می باشند. کاربرد آنها شامل مشخص نبودن لیتولوژی، تخلخل، تراوایی و اشباع سیال از لاگ ها و ساخت لاگ های مصنوعی از دیگر لاگ ها می باشد.
در طول سال های گذشته بسیاری از مطالعات بر روی سرعت امواج الاستیک و رابطه آن با خواص پتروفیزیک سنگ ها معطوف شده است. ولی متاسفانه بسیاری از این مطالعات برای مخازن ماسه سنگی بوده در حالی که در ایران مخازن کربناته می باشند . مطالعه بیشتری را در مورد خواص پتروفیزیکی این مخازن را طلب می کند.
در منطقه مطالعه شده که یک میدان نفتی کربناته در حوضه زاگرس، جنوب ایران می باشد، داه های مربوط به امواج برشی در هیچ کدام از چاهها مشخص نیست لذا مطالعه Vs از لاگها ضروری می باشد. در این مطالعه یک روش آماری جهت ایجاد رابطه بین پارامترهای پتروفیزیکی موثر و صرعت امواج برشی در سنگ های کربناته استفاده شده است. روش معرفی شده قادر به محاسبه Vs با ضریب همبستگی 0.96 از شبکه عصبی تعمیم یافته می باشد.}

_{منابع داه ها
مجموعه داده ای که مورد استفاده قرار گرفت شامل سرعت اموج برشی در 35 نمونه مغزه کربناته (شامل 23 نمونه سنگ آهک و بقیه دولومیت) بود. سرعت در دو حالت خشک و اشباع شده با آب محاسبه شد. این داده ها در فرکانس ما فوق صوت 0.5 – 1 MHZ جمع آوری شده است. روش های XRD و SEM نیز جهت مشخص نمودن کانی شناسی، حجم کانی های مشخص و نیز دیگز مشخصه های رسوب شناسی میکروسکوپی مورد استفاده قرار گرفت.
پارامتر های پتروفیزیکی بدست آمده از نمونه های مغزه در طیف وسیعی از تخلخل (29% - 20%)، تراوایی، میزان رس (15% - 0%)، میزان کلسیت (98% - 47%) و دولومیت (49% - 0%) قرار داشت.
داده های پتروفیزیکی لاگ، بعد از اینکه داده های نادرست حذف شدند و نیز از لحاظ محیطی تصحیحات لازمه صورت گرفت، جمع شده و با مقایسه تخلخل مغزه این داده ها، عمق یابی شدند.}

_{(Predictor) پیشگوی سرعت امواج برشی
به منظور ساخت پیشگوی Vs، 35 نمونه از سرعت امواج برشی جمع آوری شد. این داده ها به منظور پیدا کردن یک مدل برای پیش بینی Vs مورد استفاده قرار گرفت و با توجه به اینکه داده کافی برای آموزش شبکه در اختیار ما قرار نداشت برخی از مجموعه داده ها بوسیله رگرسیون چندگانه بدست آمد و در مرحله آموزش مورد استفاده قرار گرفت. همچنین از بقیه داده ها در مرحله تست شبکه به منظور پیش بینی توانایی مدل استفاده شد.}

_{پارامترهای ورودی
با توجه به اینکه پیدا کردن Vs از تمام خصوصیات مربوط به سنگ و سیال کار ساده ای نیست، تنها از پارامترهای معمول مربوط به سنگ و سیال که از داده های لاگ می توان بدست آورد به عنوان پارامتر ورودی استفاده شد. البته لازم به ذکر است که این پارامترها تاثیر چشم گیری بر روی Vs دارند. برای مشخص کردن پارامترهای موثر بر روی Vs ما می توانیم از روابط تجربی متعددی که پارامترهای پتروفیزیکی را به Vs مربوط می کنند، استفاده کنیم. (یکی از مهمترین این روابط که ما در اینجا از آن استفاده خواهیم کرد، castagna است).
اگرچه پیشگویی هایی که از داده های لاگ و کار آزمایشگاهی صورت می گیرد باید در هر دو یکسان باشد (البته در صورتی که اندازه گیری ها بدون خطا باشد) اما اندازه گیری های انجام شده بوسیله لاگ نشان داده که پیشگویی با استفاده از امواج تراکمی قابل اعتماد تر است. شکل شماره 1 رابطه بین Vp و Vs را برای چاه شماره 3 نشان می دهد. شکل شماره 2 ترسیم شده Vs را که با استفاده از مطالعه castagna پیش بینی شده در مقابل داده مربوط به نمونه های ............ نشان می دهد. باید توجه داشت که اندازه گیری های مربوط به Vp از لاگ صوتی بدست آمده است. معادله castagna et al برای سنگ آهک و دولومیت بصورت زیر می باشد:}

_{در معادله بالا Vp بر حسب km/s می باشد.}

_{معادله زیر دارای ضریب همبستگی بهتری نسبت به معادله castagna et al می باشد.}

_{شکل شماره 3 نمودار مربوط به Vs بدست آمده از معادله 3 می باشد. این معادله دارای یک ورودی بوده و ضریب همبستگی آن 0.80 است. بقیه پارامترها مانند NPHI، LLD، GR، RHOB، نیز برای بالا بردن دقت در پیش بینی Vs در معادله وارد شد. شکل های شماره 4 تا 7  تخلخل، محتوای رس، چگالی کل و مقاومت ناحیه عمیق را بر روی Vs نشان می دهند.}

_{شکل شماره 1- رابطه بین Vp و Vs در چاه شماره 3}

_{شکل شماره 2- Vs محاسبه شده از معادله Castagna و همکاران در برابر Vs}

_{شکل شماره 3- Vs پیش بینی شده با استفاده از رگرسیون خطی در مقابل Vs محاسبه شده}

_{شکل شماره 4- اثر تخلخل بر روی Vs در شرایط اشباع آب}

_{شکل شماره 5- اثر محتوی رس بر روی Vs در شرایط اشباع آب}

_{شکل شماره 6- اثر چگالی کل بر روی Vs در شرایط اشباع}

_{شکل شماره 7- اثر مقاومت ناحیه عمیق روی Vs در شرایط اشباع}

_{رگرسیون چندگانه
رگرسیون چند گانه یک مدل توسعه یافته از رگرسیون است که پارامترهای غیروابسته بیشتری را در معادله پیشگو وارد می کند. برای هر میدان یا ناحیه جدید بایستی معادله پیشگوی خاص آن را در نظر گرفت. حال ما می توانیم پنج پارامتری را که قبلا عنوان شد را مد نظر بگیریم. معادله زیر یک مدل چند متغیره برای بدست آوردن پارامتر های ثابت a1، a2، ... و a5 برای پارامترهای مورد نظر می باشد.}

_{بر اساس سهمی که هر پارامتر بر روی Vs دارد وزن مربوط به آن به عنوان متغیر ورودی پیش بینی می شود، که البته این کار توسط رگرسیون چند گانه صورت می گیرد. با توجه به اینگه دو پارامتر LLD و GR از تاثیر کمتری برخوردارند لذا ما این دو پارامتر را حذف کرده و بر تاثیر سه پارامتر دیگر بر طبق معادله زیر می افزاییم:}

_{Vs محاسبه شده از معادله 5 تطابق خوبی را از Vs اندازه گیری شده، نشان می دهد (شکل شماره 8). شکل شماره 9، Vs محاسبه شده ار رگرسیون چندگانه و نیز داده مغزه در چاه شماره 3 را نشان می دهد. در مجموع نتیجه ای که بدست آمد اینست که روش های آماری به مراتب دقیق تر از روش های تجربی می باشند.}

_{شکل شماره 8- Vs ییش بینی شده با استفاده از رگرسیون چندگانه در برابر Vs محاسبه شده}

_{شکل شماره 9- Vs محاسبه شده با استفاده از روش رگرسیون چندگانه برای چاه شماره 3}

_{طراحی شبکه عصبی
شبکه های عصبی سیستم های پردازش موازی هشتند که برای تشخیص الگو های بسیار پیجیده در بین داده ها بکار می روند. یک شبکه عصبی مصنوعی یک سیستم پردازش اطلاعات است که دارای برخی مشخصه های مشترک با شبکه های عصبی بیولوژیکی می باشد. لذا هر شبکه از مجموعه ای از نرون ها که بصورت خاصی چیده شده اند، تشکیل شده است. اصلی ترین قسمت یک شبکه عصبی نرون ها و خطوط ارتباط بین آنها می باشد. یک شبکه عصبی چند لایه از یک لایه ورودی، یک یا چند لایه میانی و یک لایه خروجی تشکیل شده است.
لایه ای که اطلاعات ورودی را دریافت می کند را لایه ورودی می نامند و عملا کاری بر روی ورودی ها انجام می دهد. خروجی شبکه از لایه خروجی آن تولید می شود. بقیه لایه ها به لایه های مخفی معروف می باشند، بخاطر اینکه هیچ گونه ارتباطی با محیط خارج ندارند. Topology یا ساختار یک شبکه نحوه اتصال لایه های مختلف را بیان می کند. در این مطالعه سه پارامتر تخلخل نوترون، چگالی کل و مدت زمان انتقال (DT) که دارای نفوذ زیادی روی Vs هستند، مد نظر می باشند. پارامترهای دیگری چون اشعه گاما، مقاومت جانبی با عمق نفوذ زیاد و مختصات x و y می توانند اطلاعات خوبی را به عنوان ورودی به شبکه بدهند. (شکل شماره 10)}

_{شکل شماره 10- شبکه عصبی استفاده شده در این مطالعه}

_{توابع ریاضی جهت ترکیب ورودی با برخی وزن های ارتباطی با استفاده از یک الگریتم بروز کننده بکار رفته و بعد از تعدادی تکرار وزن های نهایی را تولید می کنند. به این عمل فرایند یادگیری گفته می شود. عمل یادگیری می تواند توسط الگریتم های با ناظر و یا بدون ناظر صورت گیرد. در یادگیری با ناظر هم به ورودی و هم به خروجی ولی در یادگیری بدون ناظر فقط ورودی مورد نیاز می باشد.
در فرایند تفسیر داده توسط یک شبکه عصبی داده ها به دو گروه آموزش (training) و آزمون (test) تقسیم می شوند. ذر این فریند خروجی مشخص به ورودی متناظر با آن به منظور آموزش و تنظیم وزن های ارتباطی در بین فرون ها مورد استفاده قرار می گیرد. (یادگیری با ناظر)
در این مطالعه پیشگوهای (DT (DT,S Predictors با استفاده از یک شبکه نیز انتشار (BPV) که یکی از انواع شبکه های پیشخور هستند و نیز از قاعده یادگیری دلت تبعیت می کنند، تولید شدند. زمانیکه وزن ها و مقدار bias شبکه مشخص شد، شبکه جهت آموزش آماده می باشد. بعد از آموزش شبکه با استفاده از مثال های متنوع بایستی به تست شبکه پرداخت. همچنین تابع محرک tangent signoid نیز برای ایجاد خروجی در بازه (1و1-) در لایه های مخفی و خروجی هر نرون مورد استفاده قرار گرفت. (شکل 11)}

_{شکل شماره 11- تابع محرک استفاده شده برای تمام نرون های لایه میانی و خروجی}

_{در طی فرایند آموزش BPV ها استاندارد، نرخ آموزش ثابت نگه داشته می شود. بنابراین نسبت به در نظر گرفتن نرخ آموزش مناسب بسیار حساس می باشند.}

_{زمانیکه عمل آموزش پایان یافت، شبکه به منظور مشخص کردن قابلیت تعمیم دهی آن مورد تست قرار می گیرد. برای پی بردن به قابلیت تعمیم دهی شبکه بایستی از داده هایی که قبلا در مراحل آموزش و تست شبکه مورد استفاده قرار گرفته اند، استفاده شود.}

_{بررسی نتایج بدست آمده:}

_{در این مطالعه، 35 نمونه مغزه کربناته، از چهار چاه، مورد استفاده قرار گرفت. Vp، Vs، تخلخل و تراوایی برای تمام نمونه ها اندازگیری شد. در ابتدا پارامترهای اصلی که روی Vs تاثیر داشتند مشخص شده و از تمام نمونه ها جهت ایجاد رگرسیون چندگانه استفاده شد. متغیر هایی از جمله Vp، چگالی کل و تخلخل نوترون در معادله نهایی مورد استفاده قرار گرفت. شبکه عصبی سیر انتشار با 10 نرون در لایه میانی و تابع محرک ligistic در نرون های مربوط به لایه میانی و خروجی طراحی شد. یکی از معایبی که رگرسیون چندگانه دارد، عدم قابلیت تعمیم می باشد، یعنی به ازای ورودی مربوط به چاههای جدید خروجی مطلوب را ارائه می دهد. این مسئله را می توان با سیستم های هوشمند مانند شبکه های عصبی مشنوعی حل نمود به همین خاطر به آنها سیستم رگرسیون دینامیک گفته می شود. شکل شماره 12، Vs بدست آمده از لاگ، رگرسیون چندگانه و شبکه عصبی را نشان می دهد. همانطور که مشاهده می شود تطابق خوبی بین آنها وجود دارد. بنظر می رسد که شبکه های عصبی به خاطر قابلیت در کشف کردن روابط بین داده های وروردی و خروجی به صورت روزافزون در مسائل مهندسی مخصوصا مهندسی نفت کاربرد پیدا می کنند.}

_{شکل شماره 12- مقایسه بین Vs بدست آمده آمده از مغزه، رگرسیون چندگانه و تکنیک شبکه های عصبی در چاه شماره 3}

_{تهیه کننده:
مهندس هادی سردار
مهندسی اکتشاف نفت
دانشگاه صنعت نفت}

شبکه عصبی(neural network) چیست؟

_{این مقاله مقدمه ای  بر شبکه های عصبی مصنوعی است. گونه های مختلف شبکه های عصبی توضیح و شرح داده شده است  و کاربرد های شبکه های عصبی، نظیر ANN ها در پزشکی بیان شده  و همچنین سابقه ای  تاریخی  از آن به تفصیل آورده شده است. همچنین رابطه بین چیزهای ساختگی و واقعی مورد بررسی قرار گرفته و در مورد آن توضیح داده شده است و سر انجام به شرح مدل های ریاضی در رابطه با این موضوع می پردازیم.}

_{مقدمه :}

_{یک شبکه عصبی چیست؟}

_{یک شبکه عصبی مصنوعی (Artificial Neural Network (ANN))  ایده ای است برای پردازش اطلاعات که از سیستم عصبی زیستی الهام گرفته شده و مانند مغز به پردازش اطلاعات می پردازد . عنصر کلیدی این ایده ، ساختار جدید سیستم پردازش اطلاعات است. این سیستم از شمار زیادی عناصر پرداز شی فوق العاده بهم پیوسته تشکیل شده (neurons)که برای حل یک مسأله با هم هماهنگ عمل می کند.ANN ها ،نظیر انسانها ، با مثال یاد می گیرند . یک ANN برای انجام وظیفه های مشخص  ، مانند شناسایی الگو ها و دسته بندی اطلاعات ، در طول یک پروسه یاد گیری ، تنظیم می شود . در سیستم های زیستی  یاد گیری  با تنظیماتی در اتصالات سیناپسی که بین اعصاب قرار دارد همراه است . این  روش ANN ها هم می باشد.}

_{سابقه تاریخی :}

_{به نظر می آید شبیه سازی های شبکه عصبی  یکی از پیشرفت های اخیر باشد . اگرچه این  موضوع پیش از ظهور  کامپیوتر ها بنیان گذاری شده  و  حداقل یک مانع بزرگ تاریخی  و  چندین دوره مختلف را پشت سر گذاشته است.}

_{خیلی از پیشرفت های مهم با تقلید ها و شبیه سازی های   ساده  و ارزان کامپیوتری  بدست آمده است. در پی یک دوره ابتدائی اشتیاق و فعالیت در این زمینه ، یک دوره ی بی میلی و بدنامی راهم پشت سر گذاشته است . در طول این دوره سرمایه گذاری و پشتیبانی حرفه ای از این موضوع در پایین ترین حد خود بود ، پیشرفت های  مهمی به نسبت تحقیقات محدود در این زمینه صورت گرفت . که بدین وسیله  پیشگامان قادر شدند تا به گسترش تکنولوژی متقاعد کننده ای بپردازند که خیلی برجسته تر از محدودیت هایی بود که توسط Minsky و Papert شناسانده  شد. Minsky و Papert ،کتابی را در سال 1969 منتشر کردند که در آن عقیده عمومی راجع به   میزان محرومیت شبکه های عصبی را در میان محققان معین کرده بود و بدین صورت این عقیده بدون تجزبه و تحلیل های بیشتر پذیرفته شد. هم اکنون ، زمینه تحقیق شبکه های عصبی  از تجدید حیات علایق و متناطر با آن افزایش سرمایه گذاری لذت می برد .}

_{اولین سلول عصبی مصنوعی در سال 1943 بوسیله یک neurophysiologist به نامWarren McCulloch و یک منطق دان به نام Walter Pits ساخته شد . اما محدودیتهای تکنولوژی  در آن زمان اجازه کار بیشتر به آنها نداد.}

_{چرا از شبکه های عصبی استفاده می کنیم ؟}

_{شبکه های عصبی ، با قابلیت قابل توجه  آنها در استنتاج معانی از داده های پیچیده یا مبهم ، میتواند برای استخراج الگوها و شناسایی روشهایی که آگاهی از آنها برای انسان و دیگر تکنیک های کامپیوتری بسیار  پیچیده و دشوار است  به کار گرفته شود. یک شبکه عصبی تربیت یافته می تواند به عنوان یک متخصص در مقوله اطلاعاتی ای که برای تجزیه تحلیل به آن داده شده به حساب آید.از این متخصص می توان  برای بر آورد وضعیت های دلخواه جدید و جواب سؤال های " چه می شد اگر "  استفاده کرد.}

_{مزیتهای دیگر آن شامل موارد زیر می شود :}

_{یادگیری انطباق پذیر: قابلیت یاد گیری نحوه انجام وظایف بر پایه اطلاعات داده شده برای تمرین و تجربه های مقدماتی .
سازماندهی توسط خود: یک ANN می تواند سازماندهی یا ارائه اش را ، برای اطلاعاتی  که در طول دوره یادگیری در یافت می کند، خودش ایجاد کند.
عملکرد بهنگام(Real time ) : محاسبات  ANN  می تواند بصورت موازی انجام شود، و سخت افزارهای مخصوصی طراحی و  ساخته شده است که می تواند از این قابلیت استفاده کند.
تحمل اشتباه بدون ایجاد وقفه در هنگام کد گذاری اطلاعات : خرابی جزئی یک شبکه منجر به تنزل کارایی متناظر با آن می شود اگر چه تعدادی از قابلیت های شبکه ممکن است حتی با خسارت بزرگی هم باقی بماند.}

_{شبکه های عصبی در مقابل کامپیوتر های معمولی:}

_{شبکه های عصبی نسبت به کامپیوتر های معمولی مسیر متفاوتی را برای حل مسئله طی می کنند . کامپیوتر های معمولی یک مسیر الگو ریتمی را استفاده می کنند به این معنی که کامپیوتر یک مجموعه از دستورالعمل ها را به قصد حل مسئله پی می گیرد. بدون اینکه، قدم های مخصوصی که کامپیوتر نیاز به طی کردن دارد، شناخته شده باشند کامپیوتر قادر به حل مسئله نیست. این حقیقت قابلیت حل مسئله ی کامپیوتر های معمولی را  به مسائلی ،محدود می کند که ما قادر به درک آنها هستیم  و می دانیم چگونه حل میشوند. اما  اگر کامپیوتر ها می توانستند کار هایی را انجام دهند که ما دقیقا نمیدانیم چگونه انجام دهیم ،  خیلی  پر فایده تر بودند.}

_{شبکه های عصبی اطلاعات را به روشی مشابه با کاری که مغز انسان انجام می دهد پردازش می کنند. آنها از تعداد زیادی از عناصر پرداز شی(سلول عصبی) که فوق العاده بهم پیوسته اند تشکیل شده  است که این عناصر به صورت موازی باهم برای حل یک مسئله مشخص کار می کنند .شبکه های عصبی با مثال کار می کنند و نمی توان آنها را برای انجام یک وظیفه خاص برنامه ریزی کرد مثال ها می بایست با دقت انتخاب شوند در غیر این صورت زمان سودمند، تلف می شود و یا حتی بدتر از این شبکه ممکن است نا درست کار کند. امتیاز شبکه عصبی این است که خودش  کشف می کند که چگونه مسئله را حل کند ، عملکرد آن غیر قابل پیش گویی است.}

_{از طرف دیگر ، کامپیوتر های معمولی از یک مسیر مشخص برای حل یک مسئله استفاده می کنند . راه حلی که مسئله از آن طریق حل می  شود  باید از قبل شناخته  شود و به صورت دستورات  کوتاه و غیر مبهمی شرح داده شود. این دستورات سپس به زبان های برنامه نویسی سطح بالا برگردانده می شود و بعد از آن به کدهایی که کامپیوتر قادر به درک آنها است تبدیل می شود. به طور کلی این ماشین ها قابل پیش گویی هستند و اگر چیزی به خطا انجام شود به یک اشتباه سخت افزاری یا نرم افزاری بر می گردد.}

_{شبکه های عصبی و کامپیوتر های معمولی با هم در حال رقابت نیستند بلکه کامل کننده یکدیگرند . وظایفی وجود دارد که بیشتر مناسب روش های الگو ریتمی هستند نظیر عملیات محاسباتی و وظایفی نیز وجود دارد که بیشتر مناسب شبکه های عصبی هستند . حتی فراتر از این ، مسائلی وجود دارد که نیازمند به سیستمی است که از تر کیب هر دو روش بدست می آید (بطور معمول کامپیوتر های معمولی برای نظارت بر شبکه های عصبی به کار گرفته می شوند ) به این قصد که بیشترین کارایی بدست آید.}

_{شبکه های عصبی معجزه نمی کنند اما اگر خردمندانه به کار گرفته شوند نتایج شگفت آوری را خلق میکنند.}

_{انسان  و سلول های عصبی مصنوعی- در جستجوی شباهت ها}

_{چگونه مغز انسان می آموزد ؟}

_{مسائل زیادی راجع به این که مغز چگونه خود را برای پردازش اطلاعات آموزش می دهد، نا شناخته باقی مانده است بنابر این تئوری های فراوانی وجود دارد. در مغز انسان یک سلول سیگنال ها را از دیگران  از طریق  یک گروه از ساختار های ریز به نام dendrites   جمع آوری می کند سلول عصبی جهش سریع فعالیت  الکتریکی را در طول یک پایه بلند و نازک که axon نامیده  میشود ، می فرستد که به داخل هزاران شاخه گسترش می یابد و کشیده می شود . در انتهای هر شاخه ، ساختاری که synapse نامیده می شود این فعالیت را ازaxon به اثرات الکتریکی تبدیل می کند که فعالیت یکaxon به صورت  اثرات الکتریکی  فعال کننده  یا غیر فعال کننده تبدیل  می شود که این کار باعث برانگیخته شدن  یا آرام شدن سلول های عصبی مرتبط  می شود. وقتی یک سلول عصبی پیام های فعال کننده را در یافت می کند، که بطور قانع کننده و وسیعی با پیام های ورودی غیر فعال کننده اش مقایسه شده باشد ،در این زمان این سلول نیز یک جهش از فعالیت الکتریکی را به داخل axon خودش می فرستد.}

_{شکل١- یک نرون بیولوژیکی}

_{یاد گیر ی با تغییر تاثیر synapses اتفاق می افتد در نتیجه تاثیر یک سلول بر دیگران تغییر میکند.}

 _{از سلول های عصبی انسانی تا سلول های  عصبی مصنوعی}

_{ما  این شبکه های  عصبی را با تلاش اولیه در جهت یافتن خصوصیات اساسی سلول های عصبی و اتصالات آنها ، هدایت می کنیم. سپس بطور معمول یک کامپیوتر را برای شبیه سازی این خصوصیات برنامه ریزی می کنیم .اگر چه بدلیل اینکه دانش ما از سلول های عصبی ناقص است و قدرت محاسبات ما محدود است ، مدل های ما لزوما آرمان های خام و ناقصی از شبکه های واقعی سلول های عصبی است .}

_{شکل٢- نمایی از یک شبکه عصبی مصنوعی}

_{تهیه کننده:
هادی سردار
مهندس نفت - دانشگاه صنعت نفت}

ای بوک

با سلام دوستانی که قصد دارند از کتابهای الکترونیک ( ای بوک) استفاده کنند میتوانند برای خرید به سایت زیر مراجعه کنند http://www.chem-eng82.mihanblog.com/

اورانيوم تهي شده

_{اورانيوم عنصري است با جرم اتمي 238 و عدد اتمي 92 و چگالي آن بسيار بالا مي‌باشد (cm3/g9/18) اولين بار در سال 1841 ميلادي، اين عنصر به صورت فلزي سنگين و نقره‌اي رنگ به دست آمد. پوسته زمين به طور متوسط حاوي ppm3 (3 گرم در تن) اروانيوم است و ميزان آن در آب دريا حدود ppm3 (3 ميكروگروم در متر مكعب) است.
اين عنصر داراي سه ايزوتوپ پرتوزا است كه مهمترين آن U238 با درصد فراواني 28/99 است. درصد فراواني U235 71/0 و U234 داراي درصد فراواني بسيار ناچيز است. اورانيوم عنصر ساطع‌كننده ذرات آلفا و پرتوهاي گاما مي‌باشد و نيمه عمر آن يعني مدت زماني كه پرتوزايي آن به ميزان نصف اوليه كاهش مي‌يابد بسيار بالا است. (ميليون‌ها سال).
اورانيوم غني شده (Enriched Uranium) به عنوان سوخت هسته‌اي كاربرد فراواني در نيروگاه‌هاي اتمي دارد و اورانيوم تهي شده (Deleted Uranium) كه معمولاً از فرآيند غني‌سازي اورانيوم به عنوان پسمان هسته‌اي به دست مي‌آيد اورانيومي است كه درصد اورانيوم ـ 235 آن تا حدود 2/0 كاهش يافته است، در مقايسه با ميزان 7/0 درصد اورانيوم ـ 235 در اورانيون طبيعي كه مي‌تواند به صورت فلز و يا اكسيد اورانيوم U3O8)يا (UO2 باشد.
فلز اورانيوم داراي خاصيت آتش‌زايي است و در درجه حرارت 200 تا 400 درجه سانتيگراد مي‌تواند در محيط نيتروژن و دي‌اكسيد كربن خود به خود آتش بگيرد. اكسيداسيون اورانيوم در شرايط ويژه مي‌تواند انرژي فراواني براي انفجار داشته باشد و اين خاصيت اورانيوم باعث كاربرد نظامي آن در دهه اخير شده است. اصطكاك گلوله‌ها و يا موشك‌هاي ضد تانك و نفربر حاوي اورانيوم تهي شده (DU) بر اثر برخورد باعث انفجار و آتش گرفتن اورانيوم شده و ائروسل (Aerosol) سراميكي غليظ ايجاد مي‌كند كه عملاً بر اثر انفجار، آتش گرفتن و ايجاد ائروسل، سرنشينان تانك و نفربر را از پاي درمي‌آورد. اورانيوم تهي شده (DU) اولين بار در جنگ خليج فارس به جاي تنگستن توسط نيروهاي نظامي انگليسي و آمريكايي در گلوله‌هاي ضد تانك عليه ارتش عراق مورد استفاده قرار گرفته است. ميزان اورانيوم تهي شده (DU) مصرفي در اين جنگ حدود 300 تن تخمين زده مي‌شود كه در درجه حرارت بالاي زمان انفجار، به صورت اكسيد اورانيوم غيرمحلول و به حالت مه درآمده است. بديهي است اين گونه انفجارها مانند ساير انفجارهاي جنگي است و تشخيص آن صرفاً به وسيله سيستم‌هاي آشكارسازي خاص امكان‌پذير است.
ائروسل حاوي اورانيوم در برابر جاذبه مقاومت مي‌كند و بدين جهت مي‌تواند كيلومترها در هوا جابه‌جا شود و در صورتي كه بر روي زمين نشست كند، مي‌تواند به وسيله باد مجدداً به صورت معلق درآيد. استنشاق ذرات بسيار كوچك اكسيد اورانيوم (قطر 5/2 ميكرون) مي‌تواند سال‌ها در ريه باقي بماند و به مرور وارد خون شود. مهمترين عضو حساس بدن در اين مورد كليه‌ها هستند.
پس از تقريباً 8 سال از جنگ خليج فارس هنوز مي‌‌توان اروانيوم تهي شده را در ادرار سربازاني كه در منطقه جنگي بوده‌اند، مشاهده كرد كه نمايانگر آلودگي داخلي آنان است. بديهي است كه مضرات تركيبات اورانيوم در ريه و كليه، نتيجه توام سميت و پرتوزايي اين عنصر است. دستورالعمل‌هاي نظامي موجود كشورهاي مصرف‌كننده سلاح‌هاي حاوي اورانيوم تهي شده خطرات آن را حدود ساير خطرات منطقه جنگي فرض مي‌كنند. حد مجاز غلظت اورانيوم تهي شده در هوا براي مردم ug/m3 67/0 و براي كاركنان با مواد ug/m3 تا 40 است و بهترين نوع آزمايش براي تشخيص افرادي كه تحت تأثير اين ماده قرار گرفته‌اند همان آزمايش 24 ساعته ادار براي اندازه‌گيري غلظت اورانيوم است. اطلاعات زيادي در مورد خطرات و اثرات آني اورانيوم تهي شده در مناطق جنگي با توجه به اين كه پژوهش‌هاي آن سال‌ها بعد بر روي سربازان انجام گرفته، در دست نيست.
عليرغم اين كه آمريكا رسماً اعلام كرده است كه هيچ‌گونه دلايل علمي در مورد خطرات (سرطان) استفاده از اورانيوم تهي شده در جنگ‌افزارهاي كاربردي در جنگ بالكان وجود ندارد ليكن كشورهاي لهستان و پرتغال كنترل پزشكي نيروهاي اعزامي خود را در اين منطقه شروع كرده‌اند و نمونه‌برداري از آب و خاك محل اسكان نيروهاي نظامي آغاز شده است.
خاطرنشان مي‌سازد كه خطر سميت اين ماده به مراتب بيشتر از پرتوزايي آن است.}

 

مجموعه ی کامل لینکهای مکانیک سیالات

Aerodynamics

Academy of Model Aeronautics (AMA)

Aerodynamics for Students (Notes)

Aerodynamics of Bicycles

Aerodynamics of Cycling

Aerofoil Coordinates Database (UIUC)

Aerofoil Simulator

Aerofoil Starting Flow Field (Animation)

Aerospace Digital Library

Aircraft Design Information Sources

Boundary Layer Research Inc.

Desktop Aeronautics

Helicopter Aerodynamics

Interactive Aerofoil Analysis

Interactive Aerofoil Design

Lighter-Than-Air Craft

NACA Aerofoil Coordinates

NACA Aerofoil Series

NACA Inlets

Paper Airplanes

Parachute Flight Testing

Physical Description of Flight

Project Ornithopter

Software for Aerodynamics and Aircraft Design (Virginia Tech)

Sports Ball Aerodynamics

Vortex Panel Method Codes (Naval Postgraduate School)

Wing-Tip Vortices

 

Aerospace

AerospaceWeb.org

AIAA Wright Flyer Project

Airbus

Aircraft Museum

Arianespace

Airliner Photos

Alenia Aerospace

ATR Aircraft

Basics of Space Flight (JPL)

BAE Systems

Bell Helicopter Textron

Boeing

Bombardier

Britten-Norman

Canadian Space Agency (CSA)

Cardinal Flyers Online

Cessna

Conair Aviation

DAR Corporation

Dassault Aviation

EADS

Eclipse Aviation

Embraer

Eurocopter

Eurofighter

European Space Agency (ESA)

Experimental Aircraft Association (EAA)

F-22 Raptor

fighter-planes.com

Guide to Russian Combat Aircraft

Gulfstream

Israel Aircraft Industries (IAI)

Kaman Aerospace

Military Transport Aircraft (The Aviation Zone)

NASA

Northrop-Grumman

Piper Aircraft

Precision Aerodynamics (parachutes)

Raytheon Aircraft

Saab

Saab Gripen

Scaled Composites

Sikorsky

The Airchive.com

United States Air Force

US Centennial of Flight Commission

V-22 Osprey Tiltrotor

V-22 Osprey Tiltrotor

World Airport Guide

Wright Aeronautical Engineering Collection

Aircraft Range Simulator - interactive (NASA)

Engine Simulator - interactive (NASA)

General Electric Aircraft Engines

International Aero Engines (IAE)

Orenda Aerospace

Pratt & Whitney

Pratt & Whitney Canada

Rolls-Royce

Rolls-Royce Canada Gas Turbine Engines

SNECMA

Textron Lycoming

 

Bluff-Body Aerodynamics

Circular Cylinder Near-Wake

Circular Cylinder Near-Wake

Circular Cylinder 3D Vortex Shedding - Animation

Curveball Simulator (NASA)

Golfball Aerodynamics

Helical Strakes

Karman Vortex Street and Circular Cylinder

LES of Vortex Shedding from a Circular Cylinder

Parachute Aerodynamics and Design

Physics of Baseball

Physics of the Curveball (NIST)

Rigid and Flexible Circular Cylinders

Square Cylinder Vortex shedding - Animation

Turbulent Wake of a Circular Cylinder

Unsteady Boundary Layer Separation from a Cylinder

Vortex Shedding General Background

Vortex Shedding Movies

Vortex Shedding Simulation

Wake and Jet Flow Fields with PIV

Wake of a Circular Cylinder Using Stereo PIV

 

Computational Fluid Dynamics (CFD)

ANSYS

CFD Animations

CFD Online

CFDnet

CFD Society of Canada

CFD Review

Fluent

NAS (NASA Advanced Supercomputing Division)

Virtual Album of Fluid Motion

 

Conferences

15th Annual Conference of the CFD Society of Canada (CFD2007), May 27-31, 2007, Toronto

21st Canadian Congress of Applied Mechanics (CANCAM 2007), Toronto, 2007

APS Division of Fluid Dynamics 59th Annual Meeting, Tampa, 2006

IUTAM Symposium on Unsteady Separated Flows and their Control, Kerkyra (Corfu), Greece, 2007

5th International Symposium on Turbulence and Shear Flow Phenomena (TSFP5), TU Munich, 2007

11th EUROMECH European Turbulence Conference (ETC11), Portugal, 2007

 

Engineering Education

Aircraft Design, Synthesis and Analysis (Stanford course)

Beginner's Guide to Aerodynamics (NASA) - site index

Merriam-Webster Online (dictionary and thesaurus)

MIT School-Wide Modular Program for Fluid Mechanics

MIT OpenCourseWare

National Engineering Education Delivery System (NEEDS)

Virtual Engineering/Science Laboratory

Virtual Fluids Laboratory (IIHR)

Online Fluid Mechanics Textbook

Virtual Physics Laboratory

World Lecture Hall

 

Flow-Induced Vibrations and Fluid-Structure Interactions

Flexible cable - flow field simulation - animation

Flow over a flexible cable

Fluid-structure interaction - numerical methods

MAE 222/CE 208 Pictures of the Week

Rotationally Oscillating Circular Cylinder

Tacoma Narrows Bridge web site

 

Flow Visualization

Flow Visualization by Condensation - Virginia Tech

Fluid Mechanics (and other) video clips

Gallery of Flow Images - eFluids.com

Gallery of Fluid Mechanics - Virginia Tech

GVIS Flow Visualization Gallery

Heat Transfer Photo Galleries

 

Fluid Mechanics Topics

Boundary Layer Applets

Boundary Layer Flow - Animation

Boundary Layer Background

Compressible Aerodynamics Calculator

Compressible Flow Movies

Compressible Flow Tables

Converging-Diverging Nozzle Applet

Schlieren Photography

Supersonic Flow

CTR's Gallery of Turbulent Flows

Ideal flow

Irrotational Flow Lecture Notes and Examples

Moody Diagram

Navier-Stokes Equations

Pipe Friction Calculator

Potential flow applets

Shear flow kinematics animation

Sources and vortices

Superposition of potential flows - APPLET

Stagnation point flow animation

Turbulent Boundary Layer Data

Vector fields - APPLET

Vortex panel method

Wavelets

eFluids.com

Fluid Dynamics Links - Princeton University

Fluid Dynamics Links 2

Fluid Dynamics Links 3

Fluid Mechanics Links - Virginia Tech (Prof. Mark Cramer)

Fluid & Solid Mechanics Related Web Pages

Sports Aerodynamics

 

History

Aerospace Heritage Foundation of Canada

Canadian Aviation Heritage Centre (CAHC)

Canadian Aviation Historical Society

Canada Aviation Museum

Canadian Warplane Heritage Museum

Heroes of Engineering (ASME) comic book

History of some dimensionless numbers

Fluid Mechanics Hall of Fame

Hiller Aviation Museum

Heat Transfer Hall of Fame

History of Science and Fluid Mechanics Links - Virginia Tech (Prof. Mark Cramer)

Kansas Cosmosphere and Space Center

Museum of Flight (Seattle)

National Air and Space Museum (USA)

National Aviation Hall of Fame (USA)

National Museum of Naval Aviation (USA)

Royal Air Force Museum - Hendon

Royal Canadian Air Force (RCAF) History Site

Toronto Aerospace Museum

USAF Museum

Virginia Aviation Museum

 

Instrumentation

A.A. Lab Systems hot-wire anemometry

Aerotech A.T.E.

Aeroprobe

Airflow Instruments

ATI force balances *

Auspex Scientific hot-wire anemometry

Dantec Dynamics velocity measurement systems *

Dell Computers *

Edmund Optics *

IBM Desktop Computers *

ILA

JR3 Multiaxis Load Cells force balances

Kanomax USA PIV systems

LaVision PIV systems

Lenovo (IBM) ThinkPad *

Measurement Uncertainty (NIST)

National Instruments data acquisition systems *

New Wave lasers *

Nixon Flowmeters *

Oxford Lasers PIV systems

PIV Challenge 2003

PIV Standard Images (Japan Society of Visualization)

PIV Standard Projects (Japan Society of Visualization)

PIVTEC GmbH PIV systems

Rolling Hills Research Corporation water tunnel force balances

Scanivalve pressure scanners *

Tao Systems hot-film arrays

TSI velocity measurement systems *

Turbulent Flow Instrumentation multi-component pressure probes

United Sensor Corporation pressure probes *

URAPIV open source Matlab toolbox for PIV analysis

Validyne Engineering pressue transducers *

VioSense Corporation miniature LDV systems

* These instrumentation products are used with the University of Saskatchewan Low-Speed Wind Tunnel and in the Experimental Fluid Mechanics Laboratory.

Interactive look at digital sampling and filtering.

 

Journals, Magazines and Technical Reports

Aeronautical Journal

AIAA Journal

Annual Review of Fluid Mechanics

Applied Ocean Research  SCIENCE DIRECT

Atmospheric Environment  SCIENCE DIRECT

Aviation Week & Space Technology

Computational Fluid Dynamics (CFD) Journal

Computers & Fluids  SCIENCE DIRECT

Coastal Engineering Journal

Environmental Fluid Mechanics

European Journal of Mechanics - B/Fluids  SCIENCE DIRECT

Exp. Thermal & Fluid Science  SCIENCE DIRECT

Experimental Techniques

Experiments in Fluids

Flight International

Flow Measurement & Instrumentation  SCIENCE DIRECT

Flow, Turbulence & Combustion

Fluid Dynamics and Materials Processing

Fluid Dynamics Research  SCIENCE DIRECT

Fluid Mechanics Research

Indian Journal of Engineering and Materials Sciences

International Journal for Numerical Methods in Fluids

International Journal of Computational Fluid Dynamics

International Journal of Heat & Fluid Flow  SCIENCE DIRECT

International Journal of Heat & Mass Transfer

Journal of Aerospace Engineering - Part G (IMechE)

Journal of Aircraft (AIAA)

Journal of Flow Visualization & Image Processing

Journal of Fluid Mechanics

Journal of Fluids and Structures  SCIENCE DIRECT

Journal of Fluids Engineering (ASME)

Journal of Hydraulic Engineering (ASCE)

Journal of Hydraulic Research (IAHR)

Journal of Mathematical Fluid Mechanics

Journal of Mechanical Engineering Science - Part C (IMechE)

Journal of Offshore Mechanics & Arctic Engineering (ASME)

Journal of Sound and Vibration  SCIENCE DIRECT

Journal of Turbulence

Journal of Visualization

Journal of Wind Eng. & Industrial Aerodynamics  SCIENCE DIRECT

JSME International J. Series B (Fluids & Thermal Eng.)

McGill Univ. Mechanical Engineering Technical Reports

Measurement Science & Technology

NACA Technical Reports

NASA Technical Reports

Ocean Engineering  SCIENCE DIRECT

Physical Review E

Physical Review Letters

Physics of Fluids

Progress in Aerospace Sciences  SCIENCE DIRECT

Review of Scientific Instruments

Scientific American

Sports Engineering

Theoretical & Computational Fluid Dynamics

Virtual Technical Reports

Wind & Structures

Wind Energy

For other online journals with full-text access, see the University of Saskatchewan's Library's list of Electronic Journals.

For a search of Canadian M.Sc. and Ph.D. theses, use the Theses Canada Portal (National Library of Canada).

For a search of non-Canadian M.Sc. and Ph.D. theses, use the UMI Digital Dissertations Service.

For information on conducting online searches, read this article from PC Magazine.

For comprehensive search of the engineering literature, use Engineering Village 2.

ISI Journal Title Abbreviations

Google Scholar

 

Nature

Animal Flight Group

Atmosphere Simulator - NASA

Bad Coriolis (the bathtub vortex problem)

Bird flow visualization

EPA Atmospheric Dispersion Models and Codes

International Standard Atmosphere

Stereo PIV study of flow around a fish

Water waves

Wind Engineering Notes

 

Properties

Dimensionless Groups

Fluid Properties Calculator

Fundamental Physical Constants (NIST)

International Standard Atmosphere (ISA)

Javascript Calculator Boutique for fluid mechanics, engineering and science - Virginia Tech

NIST Reference on Constants, Units and Uncertainty

NRC Web Clock

Official U.S. Time

Reynolds number calculator

Standard Atmosphere Calculator

Standard Atmosphere Calculator

The Thermal Wizard - Heat Transfer Calculations

Thermodynamic properties of air

Unit conversion

 

Research Centres and Groups

BMT Fluid Mechanics Limited

Center for Turbulence Research (CTR)

CPP Wind Engineering Consultants

Fluid Dynamics Research Laboratories - Cornell University

Fluid Dynamics - Lehigh University

Fluid Dynamics - Virginia Tech

FLAIR - Monash University

Fluids Research Centre (University of Surry)

Graduate Aeronautical Laboratories - CALTECH

Iowa Institute of Hydraulic Research (IIHR)

JDH Consulting wind engineering

Laboratoire d'etudes aerodynamiques (Universite de Poitiers)

NASA Ames Research Center

National Research Council of Canada (NRC)

National Underwater and Marine Agency (NUMA)

National Wind Technology Center (NWTC)

NRC Institute for Aerospace Research (IAR)

NRC Institute for Marine Dynamics (IMD)

Sports Science and Engineering Technology (SET) Network

University Corporation for Atmospheric Research (UCAR)

University of Toronto Institute for Aerospace Studies (UTIAS)

University of Washington Aeronautical Laboratory (UWAL)

von Karman Institute for Fluid Dynamics (VKI)

 

Societies

American Association for Wind Engineering (AAWE)

American Institute of Aeronautics and Astronautics (AIAA)

American Physical Society (APS)

American Society of Civil Engineers (ASCE)

American Society for Engineering Education (ASEE)

American Society of Mechanical Engineers (ASME)

APEGS

Australian Wind Engineering Society (AWES)

The Canadian Academy of Engineering

Canadian Aeronautics and Space Institute (CASI)

Canadian Foundation for Climate & Atmos. Sci. (CFCAS)

Canadian Society for Mechanical Engineering (CSME)

ERCOFTAC

Institution of Mechanical Engineers, UK (IMechE)

IIAHR

International Council of the Aeronautical Sciences (ICAS)

International Society of Offshore and Polar Engineers (ISOPE)

International Sports Engineering Association (ISEA)

Japan Association for Wind Engineering (JAWE)

Japan Society of Fluid Mechanics (JSFM)

Japan Society of Mechanical Engineers (JSME)

Korean Society of Mechanical Engineers (KSME)

Society of Automotive Engineers (SAE)

Society of Naval Architects and Marine Engineers (SNAME)

 

Wind Tunnels and Test Facilities

Advanced Technologies Inc. (Wind Tunnel Models)

Aerolab

Aero Systems Engineering

The Boundary Layer Wind Tunnel Laboratory (UWO)

CALSPAN

Engineering Laboratory Design (ELD) Inc.

German-Dutch Wind Tunnels (DNW)

Kirsten Wind Tunnel (UWAL)

Long Win (wind tunnels and instrumentation)

MIT Towing Tank (Dept. of Ocean Eng.)

NASA Wind Tunnels

NASA Wind Tunnels - History

NRC IAR Aerodynamics Laboratory

Oceanic Consulting (Towing Tanks)

Rolling Hills Research Corporation

RWDI

SATA - Subsonic Aerodynamic Testing Association

STAI - Supersonic Tunnel Association, International

Trimodels Inc. (Wind Tunnel Models)

University of Saskatchewan Low-Speed Wind Tunnel

Wind Tunnel Sites (NASA list)